- Birleşik Krallık Çevrimiçi Güvenlik Yasası (Online Safety Act), çocukları koruma gerekçesiyle yetişkinleri de kapsayan güçlü kimlik doğrulama ve içerik sansürü hükümleri getiriyor
- Ofcom (Birleşik Krallık iletişim düzenleyicisi), yükümlülüklerini yerine getirmeyen sitelere yönelik küresel engelleme ve yaptırım adımlarıyla fiilen ABD merkezli platformları da etkiliyor
- Temsili örnek olarak The Pirate Bay, telif hakkı ihlali gerekçesiyle engelleme hedefi yapıldı ve görece az tartışmayla engellenmesinde başarı sağlandı
- Ardından 4chan gibi korsan olmayan siteleri engelleme girişimleri ortaya çıkınca, ABD Anayasası’ndaki ifade özgürlüğü ile Birleşik Krallık’ın sansür politikaları arasındaki uluslararası gerilim derinleşti
- Bu politikaların ilerletilmesi sürecinde siyasi ve hukuki yargı yetkisi çatışmaları, kamusal ifade özgürlüğüne yönelik tehditler ve devletin politika alma yapısındaki karmaşa da ek sorunlar olarak öne çıktı
Giriş: Birleşik Krallık Çevrimiçi Güvenlik Yasası ve tartışmalar
- Birleşik Krallık Çevrimiçi Güvenlik Yasası (Online Safety Act, OSA), çocukları koruma gerekçesiyle yürürlüğe girmiş olsa da pratikte savaş bölgelerine ilişkin haberler, yasa tasarısına yönelik eleştiriler gibi alanları da geniş biçimde sansürlüyor
- Yetişkinler de kimlik doğrulamasını tamamlamadıklarında çocuklarla aynı içerik kısıtlamalarına tabi oluyor; Ofcom ise küresel etkisini gerekçe göstererek bazı platformların Birleşik Krallık kullanıcılarının erişimini engelleme kararı almasını teşvik ediyor
İnternet kullanıcı deneyiminin kötüleşmesi ve ikili kamusal söylem
- Arka arkaya gelen hükümet politikalarına rağmen internetin gerçekten daha güvenli hale gelip gelmediği net değil
- Mahremiyete önem veren kullanıcılar için yapay kısıtlamalar, zaman kaybı ve artan stres gibi yan etkiler sürüyor
- Hükümet yetkilileri, “çocukları koruyanlar” ile “çevrimiçi suç ortakları” arasında bir ikili karşıtlık kurarak eleştirel kamuoyunu küçümsüyor
VPN kullanıcıları ve devlet sansürü girişimleri
- VPN kullanıcıları da potansiyel güvenlik tehdidi olarak işaretleniyor; kimlik doğrulama ve doğrulama süreçlerinin pratikte zorluğu ise göz ardı ediliyor
- Hükümeti eleştiren Birleşik Krallık vatandaşlarının gönderilerinin kaldırılması için yurt dışındaki hizmetlere başvurulması, ifade özgürlüğüne tehdit tartışmalarını büyütüyor
- Buna ABD Dışişleri Bakanlığı gibi yabancı kurumlar da tepki gösterirken, özgürlüklerin korunması perspektifinden iki ülke ilişkilerinde gerilim oluşuyor
Meşruiyet sağlamak için ‘vitrin örneği’ stratejisi
- Birleşik Krallık’ın ilk telif engellemesi örneğinde, kamu desteğini artırmak ve tartışmayı en aza indirmek için The Pirate Bay gibi açıkça yasa dışı bir site hedef alındı
- The Pirate Bay örneğinin özellikleri:
- Açık hukuka aykırılık: Gönüllü uyum beklentisi zaten gereksizdi
- Duruşmaya katılmama: Dava sürecinde ilgili tarafların fiilen yer almaması, kolay kazanılan bir dava yapısı oluşturdu
- Toplumsal uzlaşı: Büyük ölçekli telif ihlali amacıyla görüldüğü için destek yüksek, tartışma ise sınırlı kaldı
Genel siteleri (4chan) engelleme girişimi
- Ofcom, OSA’nın 9(2). maddesi uyarınca forum tabanlı sosyal platform 4chan gibi sitelere de “yasa dışı içerik risk değerlendirmesi” sunma gibi hukuki yükümlülükler getirmeye çalışıyor
- 4chan beklendiği gibi yanıt vermiyor. Bunun üzerine Ofcom; ödeme, reklam ve barındırma hizmetlerini engelleme gibi sert yaptırımlar ve para cezaları konusunda uyarıda bulunacak araçlar hazırlıyor
- 4chan’in mahkemeye çıkmama yapısından yararlanan, fiilen tek taraflı bir engelleme stratejisi aranıyor
Yargı yetkisi çatışması ve ABD’deki tepkiler
- 4chan, ABD’de anayasal haklarının ihlal edildiğini savunarak yerel avukat tuttuktan sonra ABD federal hukuku kapsamında Birleşik Krallık yaptırımlarına uymama çizgisini koruyor
- Birleşik Krallık polisinin ABD vatandaşlarının çevrimiçi ifadelerini bile “hukuk uygulaması” hedefi sayacağını açıkça söylemesinin ardından konu, Birleşik Krallık ile ABD ilişkilerinde de hassas bir mesele haline geldi
Siyasi/hukuki yetki karmaşası ve özgürlük tartışması
- Ofcom ile başbakanlık gibi devlet kurumları arasındaki rol dağılımı belirsiz; bağımsız yetki vurgusu, siyaset kurumunun içindeki karmaşayı da ortaya koyuyor
- İfade özgürlüğünün ihlaline ilişkin Birleşik Krallık-ABD üst düzey temaslarında, iki ülkenin bakış açısı farkı ile pratik gerçeklik arasındaki kopukluk görünür hale geliyor
- Fiili para cezası uygulanması gibi sert adımlar atılmadan önce politikanın geri çekilme ihtimali hâlâ masada
Sonuç
- Birleşik Krallık hükümeti geçmişte The Pirate Bay’i engellerken, en az tartışma ve açık hukuk ihlali gerekçeleriyle kamuoyunu ikna etmeyi başarmıştı; ancak 4chan gibi genel siteleri engelleme girişimi, ABD’nin ifade özgürlüğü güvenceleriyle doğrudan çatışarak çok daha büyük tartışmalar ve uluslararası sürtüşmeler yaratıyor
- Bu olay; çevrimiçi özgürlükler, sınır ötesi yargı yetkisi, teknoloji platformlarının nasıl düzenleneceği ve devlet politikalarına duyulan güven açısından tüm paydaşlar için önemli bir emsal oluşturuyor
Henüz yorum yok.