ABD'nin kritik uydu verisinin kesilmesi, kasırga tahminlerini onlarca yıl geriye götürme riski taşıyor
(theguardian.com)- NOAA, 30 Haziran 2025'e kadar DMSP verilerinin toplanması, işlenmesi ve dağıtımını durduracağını duyurunca, kasırga sezonunun ortasında tahmin ekipleri birkaç gün içinde alternatif çözüm bulmak zorunda kaldı
- Üç DMSP uydusu, dünyayı günde iki kez yüksek çözünürlükle gözlemleyerek gelişmekte olan kasırgaların bulut içi yapısını ve kutup deniz buzu değişimlerini görmede temel veri kaynağı olarak kullanılıyordu
- Bilim insanları, ABD içindeki mevcut programların DMSP'nin yerini yeterince doldurmasının zor olduğunu düşünürken, NOAA diğer veriler ve modellerle tahmin kalitesinin korunabileceğini savunuyor
- Uyduların kendisinin normal çalıştığı bildiriliyor; US Space Force ise DoD kullanıcılarının doğrudan alım terminalleri üzerinden veriyi kullanmaya devam ettiğini açıkladı
- Bu kesinti, ortalamanın üzerinde geçmesi beklenen 2025 kasırga sezonunda hızlı güçlenme tahmini ve deniz buzu izleme için anında bir boşluk yaratabilir; Japon uydu verisine geçiş ise zaman gerektiriyor
DMSP veri kesintisi duyurusu ve kısa müdahale süresi
- NOAA, kurum içi bir mesajda “son hizmet değişiklikleri” gerekçesiyle Defense Meteorological Satellite Program (DMSP) verilerinin ingest, processing ve distribution işlemlerini 30 Haziran 2025'e kadar durduracağını bildirdi
- Duyuru çarşamba günü gönderildi ve sahadaki tahmincilerle araştırmacıların hazırlanmak için yalnızca birkaç günü kaldı
- DMSP, NOAA ile iş birliği içinde uydulardan toplanan meteorolojik verileri kamuya açık şekilde sunuyordu
- NOAA, tahmin kalitesinin etkilenmeyeceğini söylese de Guardian'ın görüştüğü, hükümet içinden ve dışından birçok bilim insanı DMSP'nin yerini alacak bir ABD programı olmadığını düşünüyor
Kasırga tahmininde kaybolan gözlem kapasitesi
- Üç DMSP uydusu, benzersiz gözlem özellikleri ve tüm dünyayı günde iki kez çok yüksek çözünürlükle haritalayabilme yeteneği nedeniyle kasırga gelişimini izleme açısından önemli bir veri kaynağı olarak kullanılıyor
- Florida State University'den kasırga araştırmacısı Allison Wing, DMSP'nin gelişmekte olan kasırgaların bulutlarının içini görmeyi sağlayan tek uydu olduğunu söylüyor
- Wing'e göre, bu tür uyduların olmadığı dönemde insanlar sabah uyandıklarında kasırganın biçiminin büyük ölçüde değiştiğini görüp sık sık şaşırıyordu
- Son dönemde kasırga şiddetindeki artış ve hızlı güçlenme eğiliminin büyüdüğü bir ortamda gözlem bilgisinin azalması tahminler açısından olumsuz
- NOAA içindeki bir bilim insanı, DMSP kesintisinin “kapasitenin kabaca yarısını” anında kaybetmek anlamına geldiğini ve kullanışlı araçlar olmadan doğru tahmin ve uyarı beklemenin zor olduğunu söyledi
Kutup deniz buzu ve 40 yıllık gözlem kaydındaki boşluk
- DMSP, Arktik ve Antarktika'daki değişimleri izlemek için de benzersiz bir veri kaynağıydı ve kutup deniz buzu değişimlerini 40 yılı aşkın süredir kesintisiz gözlemliyordu
- University of Delaware'den oşinograf Carlos Moffat, kutup denizlerinin dünyada en hızlı değişen bölgelerden biri olduğunu söyledi
- Moffat, deniz buzu verisinin kesilmesini önemli bir sistemi gözlemleme yeteneğini kendi elimizle kapatmaya benzetiyor
- Bilim insanları, bu kesintiyle deniz buzu izlemede de boşluk oluşmasını bekliyor
- Arktik deniz buzu 2025'te yeni bir rekor düşük seviyeye indi
- Bilim insanlarının analizlerine göre küresel deniz buzu da Şubat 2025'te tüm zamanların en düşük seviyesini gördü
Kesintinin nedeni ve kurumlar arası sorumluluk sınırı
- Değişikliğin nedeni ve süreci hangi kurumun yönettiği ilk anda net değildi
- Araştırmacılar, uyduların kendisinin normal çalıştığını ve veri toplama ile dağıtımı fiziksel olarak engelleyen bir hata varmış gibi görünmediğini söyledi
- US Space Force'tan bir yetkili, NOAA'nın DMSP'yi US Space Force adına DoD için işlettiğini, ancak uydu kontrol yetkisinin US Space Force'ta olduğunu belirtti
- Aynı yetkili, NOAA'nın veriyi US Navy'nin Fleet Numerical Meteorology and Oceanography Center (FNMOC) kurumundan aldığını açıkladı
- FNMOC'nin DMSP veri işlemesindeki değişikliğin nedeninin Navy'ye sorulması gerektiğini söyledi
- DMSP veri paylaşım politikasının kendisinin değişmediğini belirtti
- NOAA'nın, aslen FNMOC tarafından işlenen DMSP verilerini kamuya açtığını ve birçok DoD dışı kurumun bunları kullandığını açıkladı
- DMSP uyduları ve ekipmanları hâlâ çalışıyor
- DoD kullanıcıları ve Navy, DoD genelindeki meteoroloji uydusu doğrudan alım terminallerine iletilen DMSP verisini almaya ve kullanmaya devam ediyor
- US Navy'den henüz resmî bir yanıt gelmedi
NOAA'nın görüşü ve alternatif verilerin sınırları
- NOAA iletişim direktörü Kim Doster, DMSP'nin National Weather Service portföyündeki güçlü kasırga tahmin ve modelleme araçları içinde tek bir veri kümesi olduğunu söyledi
- Doster, bu değişikliğin geçmiş yönetimlerde fark edilmeyecek kadar rutin bir veri dolaşımı ve yenileme süreci olduğunu, NOAA'nın veri kaynaklarının Amerikalıların beklediği “gold standard” tahminleri sağlayabildiğini ifade etti
- Guardian'ın görüştüğü bir NOAA kaynağı ise DMSP'nin yüksek çözünürlüklü verisinin mevcut NOAA araçlarıyla ikame edilemeyeceğini söyledi
- DMSP, 1963'te Savunma Bakanlığı'nın keşif görev planlaması için gereken yüksek çözünürlüklü bulut tahmini ihtiyacını değerlendirmesiyle başladı ve federal hükümetin en uzun soluklu meteoroloji uydu programı hâline geldi
- Zamanla DMSP, yalnızca kasırgaların iç yapısı için değil, kutup deniz buzu, orman yangınları, güneş patlamaları ve aurora bilgileri için de önemli bir veri kaynağı oldu
- Son yıllarda DMSP, Soğuk Savaş dönemi görevlerinden uzaklaşma sürecinde Savunma Bakanlığı içinde istikrarlı bütçe ve öncelik bulmakta zorlanıyordu
- Benzer uydu kapasitesine sahip tek ülke Japonya; bilim insanları DMSP arızalarına karşı Japon verisine geçişi değerlendiriyordu, ancak bu geçiş zaman alıyor
1 yorum
Hacker News yorumları
Benzer bir konu daha önce tartışılmıştı: https://news.ycombinator.com/item?id=44409175 (140 yorum)
“Araştırmacılar, uyduların kendilerinin normal çalıştığını ve verilerin toplanıp dağıtılmasını fiziksel olarak engelleyecek bir arıza görünmediğini söylüyor. Bu yüzden verilerin aniden kesilmesi kasıtlı bir karar olabilir”
Bir dakika, ABD bu uyduları satmayı denemiyor bile mi? Sadece hurdaya mı çıkarıyor?
Veriler iklim değişikliği nedeniyle kasırgaların güçlendiğini gösteriyorsa ve artık o verileri toplamazsanız, rahatça “Hayır, bunu kanıtlayamazsınız ki” diyebilirsiniz.
Bundan sonra bakılması gereken şey, sigorta ve sermaye piyasaları gibi bu bölgelere maruz kalan büyük sistemlerin nasıl tepki vereceği. Riski doğru fiyatlayacak veri yoksa ne yapacaklar?
İlgili yorumlar: https://news.ycombinator.com/item?id=43366311, https://news.ycombinator.com/item?id=42450680, https://news.ycombinator.com/item?id=41664750 Bu dizideki en üst düzey yorum özellikle ilgili.
dang’den başlığı “Kritik ABD uydu verilerinin kesilmesi…” gibi bir şeye değiştirmesini isteyemez miyiz?
Bu uydu grubunda çalışan yalnızca bir uydu var ve Kongre 2015’te bu programı sonlandırma kararı aldı.
DMSP programı 2015’teki Kongre oylamasıyla durduruldu[1] ve programdaki düzgün çalışan uyduların neredeyse hepsi arızalandı. Kontrol edebildiğim kadarıyla yalnızca NOAA-19[2] çalışıyor gibi görünüyor.
Bunun yerine program, GEOSS[4]’un bir parçası olan JPSS[3]’ye geçirildi.
[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Defense_Meteorological_Satelli... (biraz yukarı kaydırın)
[2] https://en.wikipedia.org/wiki/NOAA-19
[3] https://en.wikipedia.org/wiki/Joint_Polar_Satellite_System
[4] https://en.wikipedia.org/wiki/Global_Earth_Observation_Syste...
“2016’da DMSP 19 arızası, yerine yenisi yok” ifadesine göre, 11 Şubat 2016’daki güç arızası nedeniyle komuta-kontrol alt sistemi ve yedekleri uydu işlemcisine erişemez hale geldi; Temmuz 2016’da yayımlanan ABD Hava Kuvvetleri Uzay Komutanlığı soruşturmasında DMSP 5D-3/F19 ‘kaybedilmiş’ sayıldı. Ancak sensör Dünya’ya dönük olduğu sürece veriler kullanılabiliyordu. Bu uydu, 3 Nisan 2014’te fırlatılan, yörüngedeki en yeni uyduydu.
Bu arıza sonrasında yalnızca F16, F17 ve F18 operasyonel durumda kaldı; hepsi de beklenen 3-5 yıllık ömrünü çoktan aşmıştı. F19’un planlanan yedek uydusu hayata geçirilmedi; çünkü Kongre, depolama maliyetlerinden tasarruf etmek için halihazırda üretilmiş F20 aracının imha edilmesini emretti. 2023’ten önce yeni bir DMSP uydusunun fırlatılması pek olası değildi ve o zamana gelindiğinde kalan üç uydunun da artık operasyonel olmayacağı öngörülüyordu.
Şimdi birden şaşırmış gibi davranan ya da başka sağlayıcılara geçilmesi gerektiğini söyleyenlerin, 8 yıl öncesinden beri uyarı işaretleri varken neden planı güncellemediklerini merak ediyorum.
Guardian’a yakışır şekilde bağlamı çıkarıp atmış, abartı üretmiş ve para dilenmiş.
NOAA-20 daha iyi ve kullanılmaya devam edecek
NOAA da “tahmin kalitesini etkilemeyecek” dedi
Eski bir sensörün emekliye ayrılması değil mi?
https://www.pbs.org/newshour/politics/fact-checking-what-pro...
“Geriye kalan ATMS sounder’ı, Savunma Bakanlığı’nın sonlandırmak istediği SSMIS cihazına kıyasla kasırga tahmincileri için çok daha yetersiz. SSMIS sürekli çözünürlükte tarama yaparken ATMS’de kenarlarda kalite ciddi biçimde düşüyor; bu da sounder’ı operasyonel kasırga tahminlerinin çoğu için işe yaramaz hale getiriyor. Aşağıdaki örnek, geçen 18 Haziran Çarşamba günü Erick Kasırgası için iki cihazın taramaları arasındaki farkı gösteriyor”
Faydalı bir görsel de içeriyor
Hava tahmini ve iklim araştırmalarına verilecek zarar, “eski sensörün emekliye ayrılması”nın çok ötesine geçecek. ABD’de iklim ve hava durumuyla ilgili bilimin neredeyse bir anda sona ermesi seviyesinden söz ediyoruz
Daha sonra başka bir yönetim bütçeyi tekrar açsa bile araştırma topluluğunu yeniden inşa etmek bir nesil sürecek
Bu, yönetimin… Florida ile savaşı mı?
Bunların hepsi mevcut politika yönünde aşırı şekilde oy verdi. En çok etkilenecek insanlar bu veriyi istemiyorsa, bu uydu verisini yaşatmak için neden uğraşalım?
“Ron DeSantis signs bill scrubbing ‘climate change’ from Florida state laws”: https://www.theguardian.com/us-news/article/2024/may/16/desa...
“Florida Officials Barred from Referencing “Climate Change”: https://climate.law.columbia.edu/content/florida-officials-b...
Bu, bazı Florida siyasetçilerinin zaten yaptığından daha da derine kafalarını kuma gömmesine olanak tanır
Kimseyle savaş değil; Trump’la, DOGE ile ya da iklim değişikliğiyle de ilgili değil. Esas mesele, çok fazla uydu arızası olduğu için yörüngede çalışan yalnızca tek bir uydunun kalması
Ama Avrupa’nın kasırga veri asimilasyonu ve modellemesi ABD’den daha iyi değil mi? Bu olayı yalnızca ABD tahminlerini geriye götüren bir şey olarak görmek doğru olur mu?
HAFS sık sık en iyi performansı gösteriyor
https://www.noaa.gov/news/new-noaa-system-ushers-in-next-gen...
Avrupa modeli ABD uydu verilerini asimile ediyor; ABD modeli de Avrupa verilerini asimile ediyor
Önemli projelerin iktidar değişimlerine dayanmasını sağlamak zor bir mesele.
Bu kadar önemli projenin çoğunda tek hata noktası var: her 4 yılda bir başkanın kim olduğu. Bu tür değişimlere dayanabilecek kurumları ve kaynakları nasıl oluşturabileceğimizi merak ediyorum.
Özelleştirmenin kulağa hoş gelmeyen bir kelime olduğunu biliyorum ama bunların bir kısmını özel sektör sağlayabilir mi?
Birden fazla ülke bu çabalara katkı yapıp, bir ülke çekilse bile sistem işlemeye devam edecek şekilde çok uluslu bir modelle finanse edilemez mi?
Şu an gördüğümüz şey, tasarlanmış bir dayanıklılığın yokluğu değil; o sistemin kasten ortadan kaldırılması.
Hedef uzun vadeli odaklanmaysa, özelleştirmenin bir iyileştirme olup olmayacağı şüpheli.
Örneğin SpaceX, birden çok ülke için bir meteoroloji uydusu ağı kurup işletebilir; ancak kurucusunun istikrarsızlığı benzer sorunlara yol açabilir.
Bunun nedeni muhtemelen DMSP uydularının eski olması.
“2015’te Kongre, DMSP programının sona erdirilmesine ve DMSP 5D-3/F20 uydusunun emekliye ayrılmasına karar verdi; Hava Kuvvetleri’ne de yeni nesil sisteme geçme talimatı verdi” https://en.wikipedia.org/wiki/Defense_Meteorological_Satelli...
GOES-R uydularının çözünürlüğü aynı ya da daha iyi görünüyor: https://journals.ametsoc.org/view/journals/atot/4/4/1520-042..., https://en.wikipedia.org/wiki/GOES-16
DMSP 600 m çözünürlükte, GOES-R ise 500 m çözünürlükte. Haberde geçen daha eski GOES uydusuyla karıştırılmamalı.
Doğru hatırlıyorsam, son 50 yıldır DMSP uyduları tüm verilerini şifresiz olarak yayınlıyordu.
Program yalnızca yer istasyonlarını ve veri dağıtımını durduruyorsa, bu araştırmacıların SDR satın alıp verileri doğrudan toplaması için bir fırsat gibi görünüyor.
DMSP’nin ardıl sistemlerinin aynı ihtiyacı karşılamıyor olması asıl şaşırtıcı olan. Yoksa karşılıyorlar da sorun hükümetin o verileri paylaşmaması mı?
ABD’de birilerinin, bu uyduların geri döndürülemez biçimde kapatılmasını ya da aşamalı olarak devreden çıkarılmasını önlemek için dava açması gerekiyor.
Otomatik sistemler altında ara seçimlere kadar dayanabilirler; o zaman “Uzun Bıçaklar Gecesi” benzeri bir siyasi tasfiye büyük sonuç verebilir ve belki de her iki kanatta ezici çoğunluk sağlanarak bazı reformlar mümkün olabilir.