OpenAI ile Microsoft arasındaki gerilim kritik eşiğe ulaşıyor

• OpenAI, Microsoft ile olan münhasır ortaklık ilişkisinden rahatsız ve sözleşme şartlarını tekel karşıtı yasaları ihlal ettiği gerekçesiyle düzenleyici kurumlara şikâyet etme seçeneğini bile değerlendiriyor
• Kurumsal dönüşüm ve halka arz sürecinde Microsoft’un onayı gerekiyor ancak hisse oranı ve Windsurf satın alımına ilişkin IP mülkiyeti konusunda taraflar arasındaki görüşmeler çıkmaza girmiş durumda
• Microsoft şu anda OpenAI’nin tüm ürünleri üzerinde münhasır satış hakkına ve öncelikli erişim yetkisine sahip; ayrıca Azure, tek münhasır bilgi işlem sağlayıcısı konumunda
• OpenAI, Stargate adlı kendi veri merkezini gizlice inşa ederek Microsoft’a bağımlılıktan kurtulmaya çalıştı; ayrıca diğer bulut sağlayıcılarıyla iş birliği yaparak satış kapsamını genişletme yönünde de adımlar atıyor
• OpenAI, bu yıl sonuna kadar kamu yararına çalışan bir kuruma dönüşmezse 20 milyar dolarlık yatırımı kaybetme riskiyle karşı karşıya; zaman daralırken Microsoft ile olan çıkar çatışması da derinleşiyor

---

Gerilimin arka planı ve temel anlaşmazlık noktaları

Ortaktan rakibe dönüşen ilişki

• Microsoft, 2019’da OpenAI’ye 1 milyar dolar yatırım yaparak yakın bir ortaklık kurdu ve sonrasında 6 yıl boyunca teknoloji ve ticari iş birliğini sürdürdü
• Ancak bugün taraflar ChatGPT ile Copilot’ta, ayrıca kurumsal yapay zeka ürünlerinde doğrudan rekabet ediyor; Microsoft ayrıca kendi model geliştirme ekibini de gizlice işletiyor

Windsurf satın alımı ve IP mülkiyeti sorunu

• OpenAI kısa süre önce kod girişimi Windsurf’ü 3 milyar dolara satın aldı
• Microsoft, sözleşme gereği OpenAI’nin tüm IP’sine erişim hakkına sahip; ancak OpenAI özellikle Windsurf’ün IP’sini korumak istiyor
• Bu mesele, karşılıklı güvensizliği derinleştiren bir katalizör işlevi görüyor

Kurumsal yapı dönüşümü ve hisse anlaşmazlığı

• OpenAI, kâr amacı gütmeyen yapıdan kamu yararına çalışan kâr amaçlı bir şirkete (PBC) dönüşmeyi hedefliyor; bununla halka arzı ve büyük ölçekli yatırım toplamayı amaçlıyor
• Microsoft, yeni yapıda daha fazla hisse talep ediyor; buna karşılık OpenAI bu düzeyi kabul etmiyor
• Bu anlaşmazlık nedeniyle dönüşüm gecikirse, taahhüt edilen 20 milyar dolarlık yatırımın kaybedilmesi riski bulunuyor

Tekel endişeleri ve düzenleyici risk

• OpenAI, pazarlıkta baskı unsuru olarak Microsoft’un rekabete aykırı davranışları hakkında düzenleyici soruşturma talebini değerlendirmeye aldı
• Nitekim ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), Microsoft’un yapay zeka yatırımlarını ve OpenAI ile ilişkisini soruşturuyor
• İleride kamuya açık eleştiri kampanyaları ve düzenleyici kurumlarla temas gerçeğe dönüşürse, iki şirket arasındaki ortaklık temelden sarsılabilir

AGI (yapay genel zeka) tartışması ve sözleşmenin sona erme koşulları

• Microsoft, sözleşme sona erdikten sonra bile AGI düzeyine ulaşılsa dahi OpenAI teknolojilerine erişmek istiyor
• Buna karşılık OpenAI, AGI’ye ulaşıldığında bağımsızlığını güvence altına almak istiyor
• AGI’ye gerçekten ulaşılıp ulaşılamayacağı konusunda da sektör içinde görüşler çok yakın, uzak ya da imkânsız şeklinde ayrışıyor

Mevcut durum özeti

• Taraflar müzakerelerin sürdüğünü ve uzun vadeli iş birliği konusunda iyimser olduklarını resmî olarak açıklasa da, arka planda sert bir güç mücadelesi yaşanıyor
• OpenAI, daha geniş pazar erişimi ve daha fazla bilgi işlem kaynağı istiyor; Microsoft ise münhasır teknoloji erişimi ve daha büyük hisse payı talep ediyor
• Gerilim tırmanırsa, tarihin en başarılı yapay zeka ortaklıklarından biri olarak görülen bu ilişkinin hukuki ve ticari bir çatışmayla sona ermesi de mümkün görünüyor

[kimjoin2]

Tuvalete girerkenkiyle çıkarkenki farklı olmak dedikleri şey bu mu acaba?

[GN⁺]

Hacker News görüşleri

• https://archive.ph/4HP14 bağlantısı paylaşıldı
• Bu aralar antitröst meseleleri gündemin merkezinde, ama Big Tech içinde OpenAI bana yetenekle rekabet etme iradesi en zayıf şirket gibi geliyor. Önce kâr amacı gütmeyen yükümlülüklerinden çıkmalarının herkesin yararına olacağını savundu, sonra da yapay zeka düzenlemesi gerektiğini söyleyip yeni rakipleri engelleyecek kadar ama kendi işlerini etkilemeyecek kadar bir düzenleme istedi. Şimdi de Microsoft ile yaptığı sözleşmeden çıkmak istiyor gibi görünüyor. Normalde rekabete aykırı davranış deyince akla piyasa hâkimiyetinin kötüye kullanılması gelir, ama OpenAI açısından kendi yapay zeka alanını domine etmesine engel olan her unsur birer “toplumsal sorun” ve devletin bunları onlar adına çözmesi gerekiyor gibi bir tablo var; bu da bana tuhaf geliyor
• “Bir ortak şirkete dair memnuniyetsizlik nedeniyle antitröst meselesini düzenleyicilere taşımayı düşündü” denmesi hakkında, devlete gidip Microsoft’u şikâyet etme stratejisinin başlı başına gerçekten güçlü bir pozisyon olmadığını düşünüyorum
  • Bu haberi okuyunca, OpenAI’nin bu bilgiyi doğrudan WSJ’ye sızdırdığını tahmin ettim. Sızıntının kendisi bile OpenAI’nin konumunun zayıf olduğunun işareti gibi. Antitröst başvurusu tehdidi de pek etkili değil, çünkü bu tür adımlar yavaş ilerler ve OpenAI’ye hemen bir çözüm sağlamaz. Hatta Microsoft’a zarar verirken OpenAI’nin riskli bir ortak olduğu algısını daha da büyütebilir
  • Katılmıyorum; bugünlerde devletin antitröst politikalarında ölçütler belirsizleştiği için şirketlerin lobi yapması ve nüfuz kullanmaya çalışması doğal bir durum. Özellikle ilkesiz siyasetçiler varken bu eğilim daha da kolay güçleniyor. Burada özellikle nesnel “tüketici refahı standardı”nın ortadan kalkmasından söz etmek istiyorum
  • 2023’teki 13 milyar dolarlık yatırım yapısının kendisi antitröst denetimini ustaca aşmak için tasarlanmıştı. Sonrasında Microsoft da düzenlemeden kaçınmaya dönük yatırımlara agresif biçimde yöneldi; yakın dönemdeki Meta-Scale AI iş birliği de aynı şekilde hukuki çerçevenin etrafından dolaşmaya çalışan bir örnek
• Windsurf satın alımıyla ilgili şimdiye kadar neden kayda değer bir söylenti çıkmadığını anlıyorum. Haberde, iki şirketin Windsurf’ü 3 milyar dolara satın alma koşulları yüzünden karşı karşıya geldiği aktarılıyor. Mevcut sözleşmeye göre Microsoft, OpenAI’nin tüm fikri mülkiyetine erişim hakkına sahip ve GitHub Copilot gibi kendi rekabetçi hizmetleri de var. Bu yüzden OpenAI, en azından Windsurf’ün fikri mülkiyetinin Microsoft’un erişimine açılmasını istemiyor deniyor
  • Microsoft’un zaten OpenAI’nin tüm fikri mülkiyetine erişebildiği bir sözleşme varsa, OpenAI’nin neden Windsurf’ü satın almak istediği sorgulanır
  • OpenAI yönetimi bana epey saf geliyor
• Birkaç gün önce de OpenAI’nin daha fazla hesaplama kaynağı sağlamak için Google Cloud kullandığı haberi vardı (ilgili haber). Microsoft OpenAI’ye yatırım yaptığında yalnızca Azure kullanılması gerektiğini hatırlıyorum
  • Azure da sunucu kaynaklarını CoreWeave’den kiralıyor. CoreWeave ile doğrudan yapılan sözleşmenin de iptal edildiğini biliyorum. Bu ölçekte bir şirketin bulut kaynaklarını çeşitlendirmesi gayet doğal bir tercih
• Haberde OpenAI’nin Windsurf’ün fikri mülkiyetini Microsoft’a vermek istemediği yazınca, Sam Altman’ın geçmişte devletten fikri mülkiyet haklarının tümden kaldırılmasını talep ettiğini hatırladım
  • Bu örneklerin hepsi aslında hiçbir ilkenin olmadığını gösteriyor. Gerçek karar ölçütü yalnızca “kâra yardımcı oluyor mu” ya da “benim konumumu güçlendiriyor mu” ile sınırlı
  • Böyle bir iddia herkes için değil, yalnızca kendisi için
• OpenAI kendini yenilikçi küçük bir şirket gibi sunup trilyon dolarlık bir şirkete dönüşmesini engelleyen her şeyi rekabete aykırı ilan ediyor, ama aldığı yatırım miktarı gelirine kıyasla ezici derecede büyük. Asıl rekabete aykırı olan, SoftBank, MS ve diğer yatırımcıların milyarlarca doları tek bir şirkete yığarak başka girişimleri gölgede bırakması olabilir. Devlet bir yere müdahale edecekse, OpenAI’ye ek yatırım yapılmasını engellemek daha etkili olabilir
• OpenAI Azure’a bağlı olmasaydı nasıl olurdu diye düşünüyorum. Her bulutta en iyi olan farklı hizmetler var; birden fazla bulutu birlikte kullanma stratejisinin gerçekdışı bir hayal olmadığını düşünüyorum
  • OpenAI’nin bütçesiyle farklı bulutlara uyumlu özel bir soyutlama katmanı geliştirmek mümkün. İster Kubernetes karmaşıklığını işin içine katsın ister katmasın. Bu arada dahili kod adı Goober Yetis’ti
  • Gerçekte OpenAI, “birilerinin” hesaplama kaynaklarına, yani en ucuz olan yere bağlı. Bildiğim kadarıyla kendi donanımı neredeyse yok. Dev bulut şirketleri GPU’ları ve veri merkezlerini kapattığı için sonunda en büyük indirimi veren tarafla ortak olmak zorunda kalıyor. OpenAI’nin ihtiyaç duyduğu hesaplama ölçeği diğer tüm etkenleri bastıracak düzeyde
  • OpenAI Azure’a bağlı değil Stargate LLC wiki
  • Belirli bir ölçeğin üzerindeki ve bulut maliyetlerinin önemli yer tuttuğu tüm organizasyonlar, çoklu bulut işletimine hazırlıklı olmak için soyutlama katmanları kurar. Bu sayede pazarlık gücü elde eder ve farklı bulut sağlayıcılarını birbirine karşı yarıştırarak daha iyi koşullar koparabilir
• Bu dev şirketlerin birbirlerini antitröst diye şikâyet ederken, kullanıcılar verilerinin sahibi olsalar bile yapay zekayı özgürce özelleştirmelerini engelleyen son derece açık rekabete aykırı hukuki maddelerle hareket etmelerini düşünün