Geleceğin kurucuları için startup fikri bulma çerçevesi

• Startup fikirleri çoğu zaman bir ‘ani parlama’ ile başlamış gibi anlatılsa da, gerçekte çok sayıda görüşme ve deneme-yanılmanın sonucudur
• Girişim kurmaya hazırlanan kişiler, işe problem seçimi ve pazar büyüklüğünün titizlikle doğrulanmasıyla başlamalıdır
• Fikir keşfi sürecinde, bariz olmayan pazarlar, kısıtları gevşeten düşünme biçimi ve somut kullanıcı problemleri gibi çerçevelerden yararlanmak etkilidir
• Bir diğer kritik unsur da ortak kurucuyla birlikte proje denemeleri yapmak, JTBD (kullanıcının yapmaya çalıştığı iş) çerçevesini kullanmak ve ısrarla geri bildirim toplamaktır
• Bu yazı, girişim kurmaya hazırlananların fikir geliştirmeye basit bir ilham değil, sistematik bir keşif süreci olarak yaklaşmasına yardımcı olur

---

Startup fikri bulmak için 12 çerçeve

• 1. Büyük bir pazarda problem seçmek

  • Aynı derecede çok çalışılsa bile küçük pazarlarda elde edilecek sonuç sınırlıdır
  • Başarı olasılığı, büyük bir pazarda önemli bir problemi çözünce daha yüksektir

• 2. Sahada gözlem yaparak problem keşfetmek

  • Kullanıcının günlük yaşamına veya çalışma ortamına doğrudan girerek rahatsızlıkları ve verimsizlikleri bizzat hissetmek
  • Masa başında üretilmiş bir fikir değil, sahada ortaya çıkan gerçek problemleri yakalama yaklaşımı

• 3. Üç soruyla beyin fırtınası yapmak

  • Dünyadaki büyük problemler nelerdir?
  • Benim sahip olduğum benzersiz beceri, deneyim ve bakış açısı nedir?
  • Bu ikisini nasıl iş fırsatına dönüştürebilirim?

• 4. Bariz olmayan pazarları bulmak

  • İlk bakışta çok doğal veya sıradan göründüğü için insanların gözden kaçırdığı pazarlar
  • Yeni teknolojilerin yayılmaya başladığı erken dönem pazarlar, rekabetin çok olduğu ama farklılaşmanın az olduğu alanlar ya da küçük görünse de büyüme potansiyeli yüksek niş pazarlar buna girer

• 5. Kısıtları gevşeten düşünme biçimi

  • Mevcut teknoloji veya regülasyonlar nedeniyle bugün imkansız görünen problemler için bile, gelecekte bu kısıtların ortadan kalkacağını varsayarak düşünceyi genişletmek
  • “Bu kısıt olmasaydı hangi ürün veya hizmet mümkün olurdu?” sorusundan inovasyon doğar

• 6. 2 haftalık ortak kurucu deneyi

  • Gerçek bir projeyi yaklaşık 2 hafta birlikte yürüterek fikri hayata geçirme becerisini ve ekip uyumunu aynı anda doğrulamak
  • Hedef kitle tüketiciyse prototiple, şirketlerse müşteri görüşmeleriyle hızlı test yapmak

• 7. Fikri olgunlaştırmak

  • Aceleyle akla gelen fikirlerden ziyade, uzun süre boyunca farklı durumlarda sürekli akla gelen ve zihinde kalan problemlerin fırsata dönüşme ihtimali daha yüksektir
  • Fikri ‘kısık ateşte uzun süre pişirmek’ gibi düşünerek sürekli kafa yormak

• 8. JTBD (Jobs To Be Done) çerçevesinden yararlanmak

  • Kullanıcının gerçekte hangi işi başarmaya çalıştığını tanımlamak
  • Mevcut çözümlerin karşılayamadığı temel ihtiyaçları ve memnuniyetsizlik noktalarını bulma yöntemi

• 9. Net vizyonu ve zamanlamayı tanımlamak

  • “Neyi, ne zaman, nasıl yapacağız?” sorusunu somut biçimde çizmek gerekir ki uygulama mümkün olsun
  • Belirsiz yönelimler yerine, seçim yapmaya ve odaklanmaya imkan tanıyan somut bir yol haritası gerekir

• 10. Dört doğrulama ölçütünü uygulamak
  Fikrin karşılaması gereken koşulları dört başlıkta kontrol etmek
  1. İşlevsel bir ihtiyaç var mı?
  2. Duygusal tatmin sağlıyor mu?
  3. 1 milyar doların üzerinde pazar büyüklüğü var mı?
  4. Mevcut çözümlere kıyasla yenilikçi bir kullanıcı deneyimi sunuyor mu?

• 11. Geri bildirim döngüsünü hızlandırmak

  • Yalnızca araştırma yapmakla kalmayıp doğrudan sunum yapma → geri bildirim alma → iyileştirme döngüsünü işletmek gerekir
  • Tepkilerin çoğu gürültüdür, ancak içindeki az sayıdaki içgörü yönü belirler

• 12. Tutkunun sürdürülebilirliğini doğrulamak

  • Startup uzun soluklu bir mücadele olduğu için, kurucunun 3, 5, hatta 7 yıl sonra bile ilgisini koruyabileceği bir problem olmalıdır
  • Kısa vadeli trendlerden ziyade, kurucunun uzun süre derin biçimde odaklanabileceği bir alan olup olmadığını kontrol etmek

[tensun]

12. maddeden sonra, büyüme için Lean Canvas'ın yazarı Ash Maurya, Scaling Lean adlı kitabında traction'ın önemli olduğunu açıklıyor.
    Çoğu startup'ın 3 yılı geçememesinin nedeni de kendi kendine ölçeklenememeleridir.

[jihojeong]

Girişim kurarken birkaç kez pivot yapmış biri olarak... 12. maddenin çoğu zaman oldukça önemli olduğunu hissettim.

Nihayetinde startup dediğimiz şey, hangi pazarda ve hangi ürünle yapılırsa yapılsın, son derece düşük hayatta kalma oranları içinde kurucunun hissettiği acının miktarı benzer diye düşünüyorum (çünkü acı başkalarıyla kıyaslandığında göreli bir şey değildir).

Sonuçta önemli olan, kurucunun böyle bir durumda bile 'sürdürülebilir' bir hali koruyabilmesi; ne kadar iyi bir pazarda, ne kadar para kazanan bir ürün olursa olsun, eğer 12. madde geçerli değilse iş eninde sonunda ya 'bedeni' yıpratmaya ya da 'zihni' yıpratmaya varıyor.

Bu açıdan bakınca, startup fikri bulmaya yönelik çerçevelerin çoğu yukarıdakine benzer olsa da, ben sanırım 'Kalbim gerçekten çarpıyor mu?' gibi biraz soyut bir soruyu 1~3. maddeler aşamasında her zaman kendime sordum.