Sci-Net
(sci-hub.se)- Sci-Net, kullanıcıların makale talep etmesini ve yüklemesini destekleyen yeni bir platformdur
- Mevcut otomatik Sci-Hub yaklaşımından farklı olarak, kullanıcı katılımı ve dağıtık token ödülleriyle makale paylaşımını teşvik eder
- Platform içinde talep edilen bir makale yüklendiğinde, tüm kullanıcılar buna ücretsiz olarak erişebilir
- Sci-Hub tokenını kullanan ödül sistemi, gerçek ödemenin doğrudan yükleyiciye yapılmasını sağlar
- Sci-Net'e katılım, kamusal alandaki akademik materyallerin genişlemesine katkı sağlar
Sci-Net platformuna giriş
Sci-Hub ve kullanıcı taleplerinin sınırları
- Sci-Hub kullanıcılarının çoğu, belirli bir makaleye erişemediklerinde indirme talebinde bulunma deneyimi yaşamıştır
- Son 2 yılda Sci-Hub veritabanı güncellemelerinin durmasının ardından bu tür talepler hızla arttı
- Bazı kullanıcılar, satın aldıkları veya üniversite aboneliğiyle indirdikleri makaleleri Sci-Hub'a yüklemek istediklerini de sık sık soruyordu
- Sci-Hub, kullanıcı yüklemelerini desteklemez ve ilk tasarımından itibaren insan müdahalesi olmadan çalışan otomatik makale tarama sistemi olarak geliştirildi
- Bu yöntemle tüm akademik makalelerin %90'ından fazlası bir dönem elde edilmiş olsa da, hâlâ erişilemeyen makaleler bulunuyor
Sci-Net'in ortaya çıkışı
- Artık kullanıcıların doğrudan makale talep edebildiği ve yükleme yapabildiği bir platform olan Sci-Net kullanıma sunuldu
- Basit bir arayüze sahip olan platformda kullanıcıların yapması gereken, DOI giriş alanına talep etmek istedikleri makalenin bilgisini girmek
- Talep düğmesine tıklandığında Sci-Net, ilgili makalenin açık erişimde olup olmadığını veya Sci-Hub'da bulunup bulunmadığını otomatik olarak kontrol eder
- Makale mevcutsa bağlantı hemen sağlanır, yoksa süreç yeni bir talep oluşturma adımına geçer
Talep ve yükleme süreci
- Ana sayfada talep listesi, konuya ve yayınevine göre filtreleme özellikleriyle birlikte sunulur
- Erişilebilen bir makale bulunduğunda ilgili talebe tıklanıp PDF yüklenebilir
- Platform, PDF içindeki filigranları kaldırma özelliğiyle makaleyi sağlayan üniversite gibi bilgileri temizleyerek yükleyenin anonimliğini korur
Kütüphane ve yükleme özellikleri
- 'Library' bölümünde, kişinin tüm talep ve yükleme listesi görülebilir
- 'Upload' bölümünde yalnızca PDF dosyasını sürükleyip bırakmak yeterlidir
- DOI sistemde kayıtlı değilse dosya yüklenir ve ardından tüm kullanıcılar makaleye sci-net.xyz/DOI URL'si üzerinden erişebilir
- Platforma kayıt olmadan da makale görüntülenebilmesi, bilgi paylaşımının açıklığını güçlendirir
Dağıtık token sistemi
- Sci-Net'in fark yaratan yönü, bilgi paylaşımını ödüllendirmek için merkeziyetsiz tokenı (Sci-Hub meme coin) kullanmasıdır
- Makale talep ederken, yükleyiciye verilecek token ödül miktarı belirlenebilir
- Yükleyici PDF'yi yükledikten ve talep sahibi doğrulayıp 'Accept' düğmesine bastıktan sonra tokenlar gerçek yükleyiciye transfer edilir
- Üyelik sırasında en az 1000 Sci-Hub tokenı gerekir; bu tokenlar kayıtla birlikte hesaba verilir ve yükleyici ödüllerinde kullanılır
Sci-Net ile geleneksel yayınevi modeli arasındaki fark
- Sci-Net'e katılımın giriş maliyeti büyük ölçüde sembolik düzeydedir ve çoğu ülkede bir fincan kahve fiyatına yakındır
- Geleneksel yayınevlerinin geliri araştırmacılardan bağımsız biçimde dağılırken, Sci-Net'te tokenlar doğrudan gerçek yükleyiciye gider ve meslektaş araştırmacılara doğrudan katkı sağlar
- Yayınevlerinde her makale erişiminde yeniden ücret doğarken, Sci-Net'te yalnızca bir kez yükleme maliyeti oluşur ve sonrasında herkes için sınırsız ücretsiz erişim sağlanır
- Sci-Net üzerinden yapılan tüm işlemler, kamusal bilginin alanını genişletmeye doğrudan katkıda bulunur
Sci-Hub tokenı ve platformun geleceği
- Kullanıcı sayısı arttıkça Sci-Hub tokenının değer kazanması beklenir
- Sci-Net'e katılım, gelecekte Sci-Hub'ın sürdürülmesi ve geliştirilmesine dolaylı katkı da sağlar
- Dezavantaj olarak, Solana ağı tabanlı Sci-Hub tokenını edinmek kripto para dünyasına yeni girenler için biraz karmaşık olabilir
Sonuç
- Sci-Net, günümüzde her araştırmacının mutlaka katılması gereken bir bilgi paylaşım platformudur
- Katılımcılar birlikte çaba gösterdikçe açık bilginin hayata geçirilmesine daha da yaklaşılır
2 yorum
Ödenen para nereden geliyor?
Diğer coin'lerde olduğu gibi, değerinin oluşması için birilerinin satın alması mı gerekiyor?
Hacker News yorumları
Kripto paranın neden her iyi şeye dahil olmak zorunda olduğunu anlamıyorum.
Ödülün gerçekten gerekli olup olmadığı da şüpheli; kendi alanlarındaki bilgi paylaşımını teşvik etmek isteyen, bunu en ufak bir ödül olmadan da yapmaya hazır yeterince bilim insanı olup olmadığını denemeye değer.
Yükleyenler açısından, ödül eklenince bunun ticari bir faaliyet haline gelip cezaların daha ağırlaşması da mümkün görünüyor.
Bitcoin’in özü izinsiz parayı mümkün kılmaktır ve bu özel iş için doğru araç bu.
https://www.science.org/content/article/frustrated-science-s...
Ancak bir kişinin sürekli yapması için bu neredeyse bitmek bilmeyen angarya; istekler de durmadan artıyor. Bir kişiye yardımcı oluyor ama okyanusa bir damla su dökmek gibi, zamanı verimli kullanmak gibi gelmiyor.
Kripto para token’ı yaklaşımı pek içime sinmiyor ama yeni denemeler görmek güzel. En kötü ihtimalle çalışmaz; bu denemede büyük ölçüde korkulacak pek bir şey yok. İşler ters gitse bile sonuçta yapılabilecek en kötü şey bilimsel makaleleri halka açmak.
Eski ve mevcut araştırmacıların çoğu bu çılgın sistemden nefret ediyor; ben de öyle.
Akademik makale paylaşımı için ayrıca teşvik vermeye gerek yok. Erişim yetkisi olanların çoğu zaten paylaşmaya istekli.
Kripto paranın kötü bir itibarı olduğu doğru, ama araştırma makalelerine erişim durumu o kadar bozuk ki mevcut durumu az da olsa iyileştiren her şeyi memnuniyetle karşılarım.
Yine de ceza meselesine katılıyorum. Token’ı almadan sci-net’e devretme seçeneği eklenebilir gibi görünüyor.
Dışarıdan bakınca, kullanıcıların telif hakkını ihlal etme karşılığında para ödediği ve aldığı bir sistem gibi görünüyor; kolayca izlenip gerçek kimliklerle ilişkilendirilebilir. ABD’deki kullanıcılar için yalnızca ödeme yapmak bile vergi beyanına konu olabilir. “Bir kahve parası” ifadesi asıl noktayı kaçırıyor. Ödeme devreye girdiğinde sürecin niteliği değişir.
Buna bir de filigranları kaldıran ve kullanıcı kimliğini koruyan bir sistem olduğuna dair açıklamalar eklenmiş. Araştırmacıların ve öğrencilerin katkı verdiği bir yapı varsayılıyorsa, filigran kaldırma muhtemelen defalarca başarısız olur ve insanlar ciddi zarar görebilir.
Akademik yayıncılık ve makale erişimi çoğu zaman araştırmacılarla yayıncılar arasında bir soğuk savaş gibi hissediliyor. Araştırmacıların etkin araştırma yapabilmesi için fiilen telif hakkını ihlal etmesi gerekiyor; yayıncılar da bu ihlalleri çok sert takip ederlerse araştırmacılar tarafından dışlanma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Sonuçta zımnen tolere edilen bir ihlal çizgisi oluşuyor. Ama böyle bir sistem o tolerans aralığının tamamen dışına çıkıyor.
Bir yayıncı üniversiteye “bu araştırmacı kendi makalesinin son halini kişisel web sitesine koyarak telif hakkını ihlal etti” derse, üniversite ondan bunu yazar taslağıyla değiştirmesini isteyebilir. Buna karşılık yayıncı üniversiteye ya da polise “bir öğrencinin yabancı bir suç örgütü üzerinden para alarak üniversite abonelik şartlarını kasten ihlal ettiğine ve telif hakkını cezai düzeyde ihlal ettiğine dair somut kanıtımız var” derse sonuç tamamen farklı olabilir.
Bu bir felakete dönüşecek gibi. Kendi token’ını yaratmak yerine mevcut bir kripto para kullanmak daha iyi olurdu.
Bu tür meme token’ların sorunu, genellikle yaratıcıların lehine korkunç token ekonomileriyle tasarlanmalarıdır. Daha da kötüsü anonimlik olmaması; kullanıcıların yakalanma ihtimali yüksek.
“Solana ağında Sci-Hub token’ı edinmek kripto para acemileri için kolay olmayan bir bulmaca olabilir, ama bu yüzden daha ilginç” sözündeki “ilginç” ifadesi gerçekten çok kötü.
https://c.tenor.com/K_aiz0CjfNgAAAAd/dr-evil.gif
“Sci-Net’te token’lar doğrudan yükleyicileri ödüllendirmek için kullanılır. Ödeme platforma değil, meslektaş araştırmacıya gider” deniyor; benim anladığım kadarıyla para meslektaş yükleyiciye gidiyor.
O yükleyici token “kazanmak” için katılan rastgele bir üniversite öğrencisi de olabilir; bu yüzden paranın hâlâ araştırmacıya aktığını sanmıyorum. Yanlış mı anladım?
Ücretli bir talep sahibi olması ve araştırmacının o talebi fark etmesi gerekiyor gibi görünüyor.
Artık Sci-Hub’ı neden kullanasınız, bilmiyorum. Güncelleme eksikliği, kurucusunun adının bir yaban arısına verilmesi gibi önemsiz şeylerden kaynaklanan istikrarsızlıklar düşünüldüğünde, Anna's Archive yerine Sci-Hub kullanmak için bir sebep yok gibi görünüyor.
Bu makaleler tekrar Sci-Hub’a mı giriyor? Neden artık iki makale deposu varmış gibi göründüğünü pek anlayamıyorum.
Yine de emin değilim.
Kripto para dünyasının dışında da başarılı olan kripto paraya komşu projeler var mı? crypto kelimesini gördüğüm anda projenin dodo kuşu gibi yok olup gideceğini düşünmeye başlıyorum
Önyargılı da olabilirim
https://numer.ai/
https://nano-gpt.com/conversation/new
“Solana ağında Sci-Hub token’ı almak, kripto para acemileri için kolay olmayan bir bulmaca olabilir ama bu yüzden daha da ilginç” sözü yanlış
Birçok kullanıcı kripto para kısmını anlamaya ayıracak zamana ya da isteğe sahip olmadığı için erişemeyecek ya da erişmemeyi seçecek. Birileri “ama sonuçta ücretsiz alıyorsun!” diye itiraz edebilir, fakat sci-hub.se’nin temel değeri kullanım kolaylığıydı. Yasal erişim hakkı olan kişiler bile arayüzü daha akıcı olduğu için Sci-Hub kullanabiliyordu. Bu yöntem o avantajı öldürüyor
Sci-Hub’ın açamadığı makaleleri indirmeye yardım etme taleplerinin düzenli olarak geldiği ve veritabanı güncellemeleri durduğundan beri son 2 yılda bu taleplerin arttığı anlatılıyor. Tersine, üniversite aboneliğiyle satın alınan ya da indirilen makaleleri Sci-Hub’a yükleyip yükleyemeyeceklerini soranlar da oluyormuş
Artık Sci-Hub, sınırlı insan kaynağıyla bu tür talepleri doğrudan işlemek yerine kullanıcıları bu pazara yönlendirip makaleyi almalarını sağlayabilir. Otomatik olarak çekilebilen makaleler eskisi gibi kalır; bu ise insan gerektiren özel talepleri ele almaya yönelik bir düzenek. Kullanıcı coin ayarlayamıyor ya da ayarlamak istemiyorsa, o makale onun için o kadar da elzem değildir. Olmadı, dergiden doğrudan satın alabilir
Çok uzun zaman sonra bir makale aramaya gidince Sci-Hub aklıma geldi, ama ne olduğu belirsiz bir kripto para sistemine takılıp kafam karıştı
Bu süreç “ilginç” değil, fena halde kafa karıştıran saçmalık
Davet kodu için token ödemesi gerekiyor, ama mevcut uygulama sinir bozucu
Mobil cüzdan için QR kodu oluşturuyor, fakat tarayıcı cüzdanıyla ödeme yapmanın yolu yok. Oysa web3’te tarayıcı cüzdanlarının daha yaygın kullanıldığını sanırdım
Bu coin mekanizması, yalnızca Sci-Hub’da henüz bulunmayan belirli bir makaleyi talep etmek isteyen kişilerle talep edilen makaleyi yükleyen kişiler için geçerli gibi görünüyor
O zaman bu sisteme bulaşmak istemeyenler için değişen bir şey yok, değil mi? Umarım öyledir, ama yine de aptalca geliyor
Bu aralar eğilim Nexus ve Telegram botları kullanmak yönünde. sci net’e kanmamak iyi olur
Çalıştırabilenler olabilir, ama şimdiye kadar 5-10 kez denedim ve bir kez bile çalışmadı
Bu aralar çoğunlukla Anna's Archive kullanıyorum