Hint sanayici ve hayırsever Ratan Tata, 86 yaşında hayatını kaybetti
(en.wikipedia.org)- Ratan Naval Tata, 1937'de Bombay'da doğup 9 Ekim 2024'te Mumbai'de hayatını kaybeden Hint sanayici ve hayırseverdi; Tata Group'u Hindistan merkezli bir şirketten küresel bir gruba dönüştüren isimdi
- 1991-2012 arasında Tata Group ve Tata Sons'un başkanlığını yaptı; Tetley, Jaguar Land Rover ve Corus satın alımlarına liderlik etti ve 21 yıllık görev süresinde gelirler 40 kattan fazla, kâr ise 50 kattan fazla arttı
- Cornell University ve Harvard Business School'da eğitim gördükten sonra 1962'de Tata Group'a katıldı; Tata Steel'in saha atölyesinde işe başladı ve JRD Tata'nın ardından Tata Sons başkanı oldu
- Eğitim, sağlık, kırsal kalkınma ve araştırma kurumlarına büyük ölçekli bağışlar yaptı; Cornell, Harvard, UC San Diego, IIT Bombay, Indian Institute of Science ve MIT ile bağlantılı kurumlara burslar, araştırma merkezleri ve tesisler sağladı
- Ölümünden sonra açıklanan vasiyeti, yaklaşık ₹10,000 crore büyüklüğündeki servetini aile, çalışanlar, arkadaşlar ve hayır kurumları arasında paylaştırdı; önemli bir kısmı Ratan Tata Endowment Foundation ve Ratan Tata Endowment Trust'ın hayır amaçlarına ayrıldı
Yaşamı ve eğitimi
- Ratan Naval Tata, 28 Aralık 1937'de Britanya Hindistanı döneminde Bombay'da Parsi bir ailede doğdu
- Babası Naval Tata, annesi Soonoo Tata'ydı
- Naval Tata, Tata Group kurucusu Jamsetji Tata'nın oğlu Ratanji Tata tarafından evlat edinilmişti
- 1948'de Tata 10 yaşındayken anne ve babası ayrıldı; büyükannesi ve Ratanji Tata'nın dul eşi Navajbai Tata onu büyüttü ve evlat edindi
- Ailesinde erkek kardeşi Jimmy Tata, üvey erkek kardeşi Noel Tata ve üvey kız kardeşleri Shireen ile Deanna Jeejebhoy vardı
- Mumbai'deki Campion School, Cathedral and John Connon School, Shimla'daki Bishop Cotton School ve New York City'deki Riverdale Country School'da okudu; 1955'te Riverdale Country School'dan mezun oldu
- Cornell University'ye kabul edildi ve 1962'de mimarlık lisansını tamamladı; 1975'te Harvard Business School Advanced Management Program'a katıldı
- Cornell'de okurken Alpha Sigma Phi fraternity üyesiydi; 2008'de Cornell'e 50 milyon dolar bağış yaparak üniversite tarihindeki en büyük uluslararası bağışçı oldu
Tata Group'taki kariyeri
- Cornell'den mezun olduktan sonra Los Angeles'taki mimarlık firması Jones & Emmons'ta çalıştı; 1962'nin sonunda Hindistan'a döndüğüne dair bölümde Wikipedia'da “better source needed” notu yer alıyor
- 1962'de Tata Group'a katıldı ve Tata Steel'in saha atölyesinde çalışmaya başladı
- 1970'lerde Tata Group'ta yöneticilik görevleri üstlendi; National Radio and Electronics(NELCO)'yu yeniden ayağa kaldırma yönünde ilk başarıyı elde etti, ancak daha sonra ekonomik durgunluk içinde NELCO çöktü
- 1991'de JRD Tata, Tata Sons başkanlığından çekilirken yerine Ratan Tata'yı aday gösterdi
- O dönemde birçok iştirak yöneticisi, JRD Tata döneminde geniş operasyonel özerklik yaşadıkları için Ratan Tata'ya güçlü biçimde direndi
- Tata, yetkileri merkezileştirmek için zorunlu emeklilik sistemi getirdi, iştiraklerin grup ofisine doğrudan rapor vermesini sağladı ve iştirak kârlarının Tata Group markasının inşasına katkı sunmasını hedefleyen politikalar uyguladı
- Yeniliği önceliklendirdi, genç yeteneklere büyük sorumluluklar devretti, iştirakler arasındaki mükerrer operasyonları grup düzeyinde sadeleştirdi ve ilgisiz işlerden çıkarak küreselleşmeyi ilerletti
Küreselleşme ve başlıca iş kararları
- Tata'nın Tata Group'u yönettiği 21 yılda grubun gelirleri 40 kattan fazla, kârı ise 50 kattan fazla arttı
- Başkanlığa geldiğinde gelirin büyük kısmı emtia satışından gelirken, görev süresinin sonunda gelirin çoğu markalardan geliyordu
- Tata Tea'nin Tetley'yi, Tata Motors'un Jaguar Land Rover'ı ve Tata Steel'in Corus'u satın almasını yönlendirdi
- Bu satın almalar, Tata Group'u Hindistan merkezli bir gruptan küresel bir şirkete dönüştürdü
- Gelirin %65'ten fazlası yurt dışı operasyonlar ve satışlardan gelmeye başladı
- Diesel Tata Indica'nın başarısının ardından Tata Nano'nun geliştirilmesini tasarladı ve yönetti
- Tata Nano, ortalama Hint tüketicisinin erişebileceği fiyat seviyesinde bir otomobil olmayı hedefliyordu
- Tata Motors daha sonra Gujarat'taki Sanand Plant'te Tigor Electric Vehicles'ın ilk üretim partisini sevk etti; Tata bunu “fast-forward India's electric dream” sözleriyle ifade etti
Halefiyet ve Tata Sons'a dönüş
- Tata, 75 yaşına bastığı 28 Aralık 2012'de Tata Group'taki icra yetkisini bıraktı
- Halefiyet sürecinde bir liderlik krizi yaşandı ve yoğun medya ilgisi gördü; şirket yönetim kurulu yerine Cyrus Mistry'yi atadı
- Cyrus Mistry, Tata'nın akrabası ve Shapoorji Pallonji Group'tan Pallonji Mistry'nin oğluydu
- Shapoorji Pallonji Group, Tata Group'un en büyük bireysel hissedarıydı
- 24 Ekim 2016'da Cyrus Mistry, Tata Sons başkanlığından görevden alındı ve Ratan Tata geçici başkan olarak geri döndü
- Tata'nın da yer aldığı bir seçici komite, halefi bulmak için kuruldu; 12 Ocak 2017'de Natarajan Chandrasekaran Tata Sons başkanı olarak aday gösterildi ve Şubat 2017'de göreve başladı
- Şubat 2017'de Mistry, Tata Sons yönetim kurulu üyeliğinden de çıkarıldı
- National Company Law Appellate Tribunal, Aralık 2019'da Cyrus Mistry'nin Tata Sons başkanlığından alınmasını hukuka aykırı bularak göreve iadesine karar verdi; ancak India Supreme Court temyizde Mistry'nin görevden alınmasını onadı
Startup yatırımları ve girişim faaliyetleri
- Tata, yaşamı boyunca 40'tan fazla startup'a yatırım yaptı; çoğunu şahsi olarak finanse etti, bazıları ise RNT Capital Advisors üzerinden gerçekleşti
- Snapdeal'e yatırım yaptı; o dönemde Snapdeal Hindistan'ın önde gelen e-ticaret sitelerinden biriydi
- Ocak 2016'da çevrimiçi premium Hint çayı satıcısı Teabox ile indirim kuponu ve cashback sitesi CashKaro.com'a yatırım yaptı
- Ola Cabs'e INR 0.95 crore yatırım yapmak gibi, Hindistan'daki erken ve geç aşama şirketlere küçük çaplı yatırımlar yaptı
- Nisan 2015'te Tata'nın Çinli akıllı telefon startup'ı Xiaomi'de hisse aldığı haberi çıktı
- 2016'da çevrimiçi emlak portalı Nestaway'e yatırım yaptı; Nestaway daha sonra Zenify'ı satın aldı ve çevrimiçi emlak ile evcil hayvan bakımı portalı Dogspot'u başlattı
- Kuşaklar arası dostluğu teşvik etmek amacıyla yaşlılara yönelik companionship startup'ı Goodfellows'u da başlattı
Hayırseverlik ve eğitim-araştırma desteği
- Tata, eğitim, sağlık ve kırsal kalkınmayı destekledi; Hindistan'da önde gelen bir hayırsever olarak görülüyordu
- 1984 Anti-Sikh Riots sonrasında Tata Motors aracılığıyla zarar gören Sikh hayatta kalanlara kamyon bağışladı
- Şiddet olayları sırasında araçlarını kaybeden Sikh kamyon şoförlerinin geçimlerini yeniden kurmalarına destek oldu
- Punjab ve Hindistan'ın diğer bölgelerindeki Sikh şoförler daha sonra da Tata kamyonlarının sadık müşterileri olarak kaldı
- University of New South Wales Faculty of Engineering'in, yoksun bölgelere iyileştirilmiş su sağlamak için capacitive deionisation geliştirmesini destekledi
- Tata Education and Development Trust, Cornell University'nin Hint lisans öğrencilerine mali destek verebilmesi için 28 milyon dolarlık Tata Scholarship Fund'ı oluşturdu
- Aynı anda yaklaşık 20 bursiyeri destekliyordu
- Burslar her yıl veriliyor ve alıcılar Cornell lisans eğitimleri boyunca destek alıyordu
- 2010'da Tata Group iştirakleri ile Tata hayır kurumları, Harvard Business School'daki executive center'ın inşası için 50 milyon dolar bağışladı
- Bu tesis, Ratan Tata'nın adını taşıyan Tata Hall olarak adlandırıldı
- Toplam inşaat maliyetinin 100 milyon dolar olduğu tahmin ediliyordu
- 7 katlı, yaklaşık 155,000 gross square feet büyüklüğünde olup yaklaşık 180 yatak odası ile akademik ve çok amaçlı alanlar içeriyordu
- 2016'da Tata Trusts, UC San Diego'ya 70 milyon dolar bağışlayarak Tata Institute for Genetics and Society'yi kurdu
- UC San Diego'daki Tata Hall, Kasım 2018'de açılan bir araştırma tesisidir
- 7 katlı, 128,000 square feet büyüklüğündedir ve biyoloji ile fizik bilimleri araştırma tesisleri, laboratuvarlar, ofisler ve toplantı alanları içerir
- Araştırma konuları arasında gene editing, stem cell therapy ve disease control yer alır
- Cornell Tech'teki Tata Innovation Center, Ratan Tata'nın adını taşır ve Roosevelt Island kampüsünde akademi ile sanayiyi bir araya getiren bir binadır
- 7 katlı yapısı, ağırlıklı olarak öğrenciler, öğretim üyeleri ve personel için bir iş kuluçka merkezi işlevi görür
- Binanın %70'i ticari kiralamaya, %30'u ise akademik alana ayrılmıştır
- Tata Consultancy Services binadaki kiracılardan biridir
- 2014'te Tata Group, Indian Institute of Technology, Bombay'a ₹950 million bağışlayarak Tata Centre for Technology and Design'ı kurdu
- Tata Trusts, Indian Institute of Science bünyesindeki Centre for Neuroscience'a ₹750 million hibe sağladı
- Bu destek, Alzheimer’s disease'in neden mekanizmalarını araştırmak ve erken teşhis ile tedavi yöntemleri geliştirmek içindi
- 2014'ten itibaren 5 yıla yayılarak uygulanması planlanmıştı
- Ratan Tata'nın liderliğinde Tata Group, ilk odağı India olan MIT Tata Center of Technology and Design'ı kurdu
Kamusal roller ve yönetim kurulu faaliyetleri
- Tata, Tata Sons'un geçici başkanlığını yaptı ve Sir Dorabji Tata and Allied Trusts, Sir Ratan Tata Trust ile ilgili vakıfları yönetti
- Bu vakıflar, Tata Group'un holding şirketi Tata Sons'un %66 hissesine sahiptir
- Hindistan başbakanının Council on Trade and Industry ile National Manufacturing Competitiveness Council üyeliği yaptı
- Dünyanın önemli mimarlık ödüllerinden biri sayılan Pritzker Architecture Prize jüri heyetinde yer aldı
- Cornell University Board of Trustees'te görev yaptı ve üniversite yönetimine uluslararası katılım, özellikle de India ile ilgili projeler konusunda kişisel danışmanlık verdi
- Cornell yönetim kurulunun Academic Affairs, Student Life ve Development Committees çalışmalarında yer aldı
- 2013'te Cornell Entrepreneur of the Year seçildi
- Alcoa Inc., Mondelez International ve East–West Center Board of Governors'ta yönetim kurulu üyeliği yaptı
- University of Southern California yönetim kurulu, Harvard Business School Board of Dean's Advisors, X Prize ve Cornell University ile bağlantılı yönetim ve danışma yapılarında da yer aldı
- Ayrıca Bocconi University International Advisory Council, Hakluyt & Co advisory board ve Carnegie Endowment for International Peace yönetim kurulunda görev yaptı
- Şubat 2015'te Vani Kola tarafından kurulan venture capital firması Kalari Capital'de danışmanlık rolü üstlendi
Özel hayatı ve ölümü
- Tata hiç evlenmedi ve çocuğu olmadı
- 2011'de “Dört kez evlenmenin eşiğine geldim ama her seferinde korku ya da başka nedenlerle geri çekildim” dedi
- Kasım 2008'de Lashkar-e-Taiba bağlantılı Pakistan merkezli teröristler Taj Mahal Palace Hotel'e saldırdıktan sonra Tata, otelin mirasını yeniden ayağa kaldırmaya karar verdi ve saldırıda ölenlerin ailelerine maddi destek sağladı
- Mağdurların durumunu görmek için bizzat ailelerin evlerini ziyaret etti
- Operasyon sona erene kadar 3 gün boyunca Taj Hotel'in dışında bekledi
- Haziran 2024'te Mumbai'deki bir hayvan hastanesinde bulunan durumu kritik bir sokak köpeği için Instagram üzerinden bizzat kan bağışı gönüllüsü çağrısı yaptı ve çok sayıda teklif geldi
- Breach Candy Hospital'da kritik durumda hastaneye kaldırıldı ve yoğun bakım aldı; 9 Ekim 2024 saat 23:30 IST'de 86 yaşında hayatını kaybetti
- Ölüm nedeni age-related issues olarak kayda geçti; ölümünün ardından Government of Maharashtra ile Government of Jharkhand bir günlük yas ilan etti
- 10 Ekim'de state funeral ile uğurlandı ve Worli'deki Parsi crematorium'da cenaze töreni yapıldı
- Son törende military ve 21-gun salute gerçekleştirildi
- Mumbai Police ceremonial guard of honour sağladı
- Naaşı Hindistan bayrağına sarıldı
Vasiyet ve servet dağılımı
- Ölümünden sonra açıklanan vasiyet, yaklaşık ₹10,000 crore büyüklüğündeki servetinin aile, arkadaşlar, çalışanlar ve hayır kurumları arasında paylaştırılmasını içeriyor
- Ana dağıtım kalemlerinin önemli bir bölümü, Ratan Tata Endowment Foundation(RTEF) ile Ratan Tata Endowment Trust'ın hayır amaçlarına ayrıldı
- Yaklaşık ₹3,800 crore tutarındaki hisselerin RTEF'e devredilmesi planlanıyor
- Bu hisseler arasında Tata Motors, Tata Sons ve diğer Tata Group iştiraklerinin hisseleri bulunuyor
- RTEF, 2022'de kurulan bir hayır vakfıdır
- Aileye yapılan dağıtımda erkek kardeşi Jimmy Tata ile üvey kız kardeşleri Shireen Jejeebhoy ve Deanna Jejeebhoy yer alıyor
- Shireen ve Deanna Jejeebhoy aynı zamanda vasiyetin uygulayıcılarıdır
- Jamshedpur merkezli girişimci ve eski Tata Group çalışanı Mohini Mohan Dutta, kalan servetin üçte birini almaya hak kazandı
- Buna ₹350 crore'yi aşan banka mevduatları ile kişisel eşyaların satışından elde edilecek gelirler de dahil
- Menteesi ve executive assistant'ı Shantanu Naidu da vasiyette yer aldı
- Tata, Naidu'nun companionship venture'ı Goodfellows'taki hissesinden vazgeçti
- Cornell University'de MBA eğitimi için verdiği ₹1 crore tutarındaki eğitim kredisini de sildi
- Uzun yıllar çalışan ev personeli ile ofis personeline toplamda yaklaşık ₹3.5 crore bırakıldı
- Çalışanlara ve bir komşuya verilen kişisel krediler affedildi
- Part-time yardımcı personel ve araba yıkama görevlisine ayrı ayrı ya da ilgili dağıtımlar kapsamında ₹1 lakh tahsis edildi
- Vasiyet, Ratan Tata'nın German Shepherd cinsi köpeği Tito'nun bakımını güvence altına alıyor ve köpeğin giderleri için ₹12 lakh ayırıyor
- Servet içinde Alibaug'da 2,000 square feet'lik sahil bungalovu, Mumbai'de iki katlı bir ev ve ₹350 crore'yi aşan vadeli mevduatlar bulunuyor
- 20 ila 30 lüks araçtan oluşan koleksiyon, Tata Group tarafından müze sergisi için satın alınabilir ya da açık artırmaya çıkarılabilir
- Tüm kıyafetlerinin NGO'lara bağışlanarak düşük gelirli insanlara dağıtılması talimatı verildi
- Gardırobunda Daks, Polo, Brooks Brothers, Brioni suits ve Hermes ties gibi markalar yer alıyordu
- Seychelles'te bulunan ₹85 lakh değerindeki arazi, Singapore kayıtlı fon RNT Associates'e bırakıldı
Ödüller ve onurlar
- Tata, 2000'de Hindistan'ın üçüncü en yüksek sivil nişanı Padma Bhushan'ı, 2008'de ise ikinci en yüksek sivil nişanı Padma Vibhushan'ı aldı
- Eyalet düzeyindeki sivil ödüller arasında 2006'da Maharashtra Bhushan ve 2021'de Assam Baibhav bulunuyor
- Birçok ülkenin fahri vatandaşlık, şövalyelik ve liyakat nişanlarını aldı
- 2008'de Honorary Citizen of Singapore oldu
- 2009'da Honorary Knight Commander of the Order of the British Empire(KBE) unvanını aldı, 2014'te ise Honorary Knight Grand Cross of the Order of the British Empire(GBE) seviyesine yükseltildi
- 2009'da Italy'nin Grand Officer of the Order of Merit of the Italian Republic nişanını aldı
- 2012'de Japan'ın Order of the Rising Sun Grand Cordon nişanını aldı
- 2016'da Commander of the Legion of Honour oldu
- 2023'te Honorary Officer of the Order of Australia(AO) unvanını aldı
- Diğer onurlar arasında Ohio State University, Asian Institute of Technology, University of Warwick, IIT Madras, University of Cambridge, IIT Bombay, IIT Kharagpur, University of New South Wales, Carnegie Mellon University, Singapore Management University, York University Canada, Clemson University, Swansea University ve HSNC University gibi kurumlardan fahri dereceler bulunuyor
- National Geographic'in Hindistan belgesel TV serisi Mega Icons, Ratan Tata'nın katkılarını konu alan bir bölüm hazırladı
- 2021'de Shantanu Naidu, Ratan Tata ile geçirdiği zamanı anlatan I Came Upon a Lighthouse: A Short Memoir of Life with Ratan Tata adlı anı kitabını HarperCollins India aracılığıyla yayımladı
1 yorum
Hacker News yorumları
Ekonomiye ve hayır işlerine yaptığı katkılardan çokça söz edilecek, ama benim en sevdiğim anekdot Taj oteli çalışanlarına, içeri giren sokak köpeklerine iyi davranmalarını söylemesi
O kadar servet ve güce sahip birinin sokak köpeklerini bile önemsemesi gerçekten alçakgönüllü kişiliğini gösteriyor. Bağımsızlık sonrası Hindistan’ın mücevher gibi isimlerinden biriydi; huzur içinde yatsın.
https://m.economictimes.com/magazines/panache/ratan-tata-ins...
Diğer yandan evlere girip bebekleri öldürebiliyor, çocuklara ve yetişkinlere saldırabiliyor, kuduz salgınları yayabiliyorlar. Sonuçta doğru yön, daha fazla sokak köpeğinin ortaya çıkmasını engellemek.
Elbette benim 6’şar aylık sırt çantalı seyahat deneyimlerim 14 ve 16 yıl öncesine ait; Hindistan da yalnızca nüfus açısından değil kültür ve coğrafya bakımından da neredeyse başlı başına bir kıta, bu yüzden genelleme yapmak istemem.
Yolun ortasında ölmekte olan bir sokak köpeğini yaşı daha büyük kız çocuklarının tamamen görmezden geldiğini görmüştüm; ben kaldırım kenarına oturup hafif bir şok yaşamıştım. Birkaç yıl yaşasam ben de duyarsızlaşırdım sanırım. İnekler orada nispeten iyi muamele görüyor, ama diğer hayvanlar Batı standartlarına göre öyle değil.
Sokak köpeklerinin gerçek bir tehdit olabileceği de doğru ve bu mesele siyah-beyaz diye ayrılamaz.
Burada anlatamayacağım daha çok hikâye var, ama en azından şunu yazabilirim.
Bentley Motors’ta çalıştığım 2010’larda Cenevre Otomobil Fuarına gitmiştim; o sırada 1.500 dolarlık yeni Tata otomobili tanıtılmıştı. Bir arkadaşımla Tata standını ziyaret ettik; ürün felsefesi, tasarım ve hedef kitle açısından Bentley modelleriyle epey zıttı. Tata standındaki görevli bize özel bir tur yaptığı için teşekkür ettim ve karşılık olarak onu Bentley modellerini ve standını göstermeye davet ettim.
O günün ilerleyen saatlerinde, şaşırtıcı biçimde Ratan Tata aileden gibi görünen birkaç kadın ve erkekle birlikte Bentley standına geldi ve ona ben rehberlik edebildim. Korumalar ve basın yüzünden çok konuşamadık, ama tavrı, oğulları gibi görünen kişilerden ve maiyetindekilerden belirgin biçimde farklıydı. Çeşitli müşteri gruplarının yanı sıra Piech ve birçok sanayi devini de tanıdım, fakat Ratan alçakgönüllü ve insani bir hava taşımayı sürdürüyordu; sempatik biriydi.
Ofiste dolaşıp insanlarla tanıştı; bizim yöneticilerimizden bile daha sıcak ve yaklaşması kolay biriydi. Çok hafife alınmış bir insan.
Bunu tek kullanımlık bir hesapla yazıyorum, ama kahraman tapınmasına karşı dikkatli olmak gerektiğini düşünüyorum.
Tata’nın birçok alanda olumlu katkılar yaptığı doğru, ancak mirasında bağımsızlık öncesinde kömür madenlerini 999 yıllığına 25 paisaya kiralama gibi ciddi tartışmalar da var.
Dengeli bir değerlendirme için olumlu ve olumsuz tarafları birlikte görmek gerekir. Kim olursa olsun körü körüne putlaştırmak yerine, bilgilenmiş ve nesnel bir bakıştan yanayım.
(1) https://www.firstpost.com/business/a-tata-coalgate-999-yr-mi...
(2) https://www.bhopal.net/the-ugly-face-of-tata/
Büyürken onunla birkaç kez tanıştım; her zaman insanları ve kurduğu kurumları seven, çok alçakgönüllü biri gibi görünürdü. Köpeklere olan sevgisi benim de hayvanlara daha yakın olmamı etkiledi.
Bağımsızlık sonrası sanayileşme konusunda ise, çoğu ülkenin o dönemde sanayicilerin değer yaratabileceği çok kârlı fırsatlar yakaladığı bir aşamadan geçtiğini düşünüyorum.
Hoş bir görüntü değil, ama standartların çok dışında bir iş olduğunu söylemek de zor.
Bu, ormanı göremeyip ağacı hedef alırken ıskalamak gibi. Buradaki yozlaşmış aktör, böyle yolsuzlukları ve tekelleri mümkün kılan, yeni oyuncuların rekabet etmesini zorlaştıran Hindistan hükümetidir.
Yine de herkeste kusur bulup “dengeli bir değerlendirme” mi oluşturalım diye düşündürüyor.
Siyah kurdele takılacak biri olarak görülebilir. Dışarıdan bakıldığında, Hindistan’daki birçok sektörde genişlik, ölçek ve pazar payı bakımından Disney ile kıyaslanabilecek bir grubu yönetmiş büyük bir figürdü; özellikle de Hindistan’da büyük ölçekli telekom ağlarının döşendiği dönemde öne çıkmıştı.
Tata verilerine dayanan Brave.com’un Llama’sına göre, dünya genelindeki internet rotalarının yaklaşık %30’unu taşıyan, en büyük, tamamen kendisine ait, son teknoloji denizaltı fiber optik ağı da var.
Burada “dünya genelindeki internet rotalarının %30’u” diğer operatörler için BGP yükü anlamına gelse de, aynı zamanda ağ kontrolünün geniş biçimde dağıtılmış olduğunun da bir işareti.
Yatırımcı olarak, çeşitli startup yatırımları arasında “Xiaomi hissesi alan ilk Hintli”ydi; Xiaomi’nin bazı üst düzey yöneticileri de küresel genişleme konusunda Ratan Tata’nın tavsiyesine başvuracaklarını söylemişti.
Hayırsever olarak ise hacker topluluğunun tohumlarını atma, destekleme ve büyütme açısından daha da ilgili olabilir. ABD üniversite kampüslerindeki teknoloji, biyoteknoloji ve genetik alanlarına, ayrıca burslara verdiği destekle ABD’de öğrenim görmek isteyen parlak, buna çok ihtiyaç duyan ve yaratıcı insanlara yardımcı oldu.
Liderliği özellikle Hindistan’ın büyük ölçekli telekom ağlarının inşası sırasında öne çıktı. Dünya genelindeki internet rotalarının yaklaşık %30’unu taşıyan, en büyük, tamamen kendisine ait, son teknoloji denizaltı fiber optik ağını yönetiyordu. Bu, diğer operatörler için BGP yükü anlamına gelirken, aynı zamanda küresel ağ kontrolünün dağıtılmış olduğunu gösteriyor.
Yatırımcı olarak, çeşitli startup yatırımları arasında Xiaomi hissesi edinen ilk Hintliydi ve Xiaomi yöneticilerinin küresel genişleme konusunda Ratan Tata’dan tavsiye istediği söyleniyor. Hayır faaliyetleri daha da etkiliydi; hacker topluluğunu, ABD üniversitelerindeki teknoloji, biyoteknoloji ve genetik alanlarını ve bursları destekleyerek yetenekli ve tutkulu insanların ABD’de öğrenim görmesini sağladı.
Pek çok Hintli, özellikle de kurucular, bunu pek fark etmese de Ratan Tata’nın tavrı, Hindistan’da başarılı ve görünür insanların toplum içinde nasıl davranması gerektiğine dair temel beklentiye yakındı. Bu, ahlaki bir değerlendirmeden çok olgusal bir tespit.
Mütevazı ve nazik biri olarak biliniyordu; kötü nedenlerle manşetlere hiç çıkmadı. Birçok kişi büyük tanıtım kampanyaları yaparken o ilgiden kaçındı. Kahramanların az olduğu ve istenirse muazzam haber ilgisi görülebilen bir ülkede bu özellikle zor bir şey.
Büyük markalar Hindistan’a girip yabancı doğrudan yatırım kuralları nedeniyle Hint markalarıyla işbirliği yapmak zorunda kaldığında, neredeyse her zaman Tata ile ortaklık kurdu. Starbucks ve Foxconn buna örnek. Dürüst, temiz ve iyi icra eden biri imajı kolay kazanılmış bir şey değil.
Bu haber gerçekten çok üzücü. Bir teknoloji uzmanı ve girişimci olarak büyürken bana ilham veren biriydi.
Tata çok sayıda hayır işi yaptı, bolca ücretsiz kanser tedavisi de sağladı ve kurduğu harika sanayiler de çok fazla.
Om Shaanti
https://www.tata.com/community/health/tata-memorial-centre
Diğer 15 gönderiden birindeki gerçek haber yazısı yardımcı olur: Indian tycoon Ratan Tata dies aged 86
https://www.bbc.com/news/articles/cjd5835mp4ko
Biraz bağlam eklemek gerekirse, bu Tata ailesinde bir dönemin sonu.
100 yılı aşkın süredir sıra dışı, yarı kalıtsal bir halefiyet yapısını sürdürdüler. Mülkiyeti doğum sırasına göre devretmek yerine, geniş aile içinden gelecek vadeden bir çocuğu evlat edinme yöntemini izliyorlardı. Ratan Tata’nın babası da geniş aileye evlat edinilmişti; Ratan da daha sonra ana aile koluna evlat edinilip varis olarak yetiştirildi. Geleneği sürdürürcesine Ratan evlenmedi ve çocuk sahibi olmadı.
Başka bir milyarder ailenin başı olan Cyrus Mistry, evlilikler ve birleşmeler yoluyla Tata ile bütünleşti ve sonraki halef olarak yetiştirildi. Ne yazık ki 2022’de bir trafik kazasında erken yaşta hayatını kaybetti.
2022, bir yüzyıldır süren aile içi halefiyet geleneğinden uzaklaşılan yıl oldu. Yeni CEO, ne aileyle ne de Tata ailesinin paylaştığı din olan Parsilikle bağlantısı olan, kendi kendini yetiştirmiş biri. Normalde böyle bir liyakat temelli halefiyet kutlanacak bir şeydir, ancak Tata iyi yönetilen, eski ve varlıklı bir aileye ait kurumun örneği gibi bir itibara sahip.
Şirket giderek yüzsüz bir büyük şirketler grubuna dönüşürken ruhunu kaybedip kaybetmeyeceğini görmek ilginç olacak. Ratan’ın ruhu şad olsun.
Bir Hintli olarak bu haber gerçekten yürek burkucu.
Ratan Tata Hindistan’ın bir mücevheriydi; ruhu huzur bulsun. Bu haber gerçekten şok edici.
Siyasetten uzak duran biri olarak, Ratan Tata’nın ve özellikle Tata Group’un enshitification’ın tersini yapan nadir örneklerden biri olduğunu düşünüyorum.
Başkaları gibi kestirme yollara sapmadılar; gerçekten iyi bir şirket olarak yüksek saygı görüyorlar.
Örneğin vergi tarafında Reliance Industries tarihsel olarak vergileri kurnazca atlatan, kaçınan ve açıklar arayan bir şirket olarak biliniyordu. Buna karşılık Tata bu konuda çok daha dürüst ve güvenilir görülmüştür.
Elbette hiçbir rüşvet vermeme tutumu benimseseydi tamamen tıkanırdı; dolayısıyla tüm rüşvetleri reddedebilmiş olamaz.
Bu kişiyi beğenmek sorun değil, ama Tata’nın aziz gibi görülmesi, birçok kişinin onların tarihini iyi bilmemesinden kaynaklanıyor.