- Los Angeles County jürisi, Instagram ve YouTube’un çocukları bağımlı hale getirecek şekilde tasarlandığına karar vererek iki şirketin sorumluluğunu kabul etti
- Davacı Kaley G.M.’ye toplam 6 milyon dolar tazminat ödenmesine hükmedildi; sorumluluğun %70’i Meta’ya, %30’u Google’a verilirken Snapchat ve TikTok ile süreç ayrı uzlaşmalarla kapandı
- Bu karar, çocuklara verilen zararın nedeninin doğrudan platform tasarımının kendisi olduğunu kabul eden ilk örnek olarak, Section 230 kapsamındaki muafiyetin sınırlarını sarsabilecek bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor
- Jüri, iç belgeler ve tanıklıklar üzerinden şirketlerin kasıtlı tasarım tercihlerini ve kayıtsızlığını teyit etti; Meta CEO’su Mark Zuckerberg de bizzat ifade verdi
- Dava, gelecekteki binlerce benzer dava ve federal düzeydeki hukuki değerlendirmeleri etkileyebilecek bir sosyal medya sorumluluğu tartışmasında dönüm noktası olarak görülüyor
Los Angeles jürisi, Instagram ve YouTube’un çocuklarda bağımlılık yaratacak şekilde tasarlandığına hükmetti
- Los Angeles County Yüksek Mahkemesi jürisi, Instagram ve YouTube’un çocuk kullanıcıları bağımlı hale getirecek şekilde tasarlandığına karar vererek iki platformun sorumluluğunu kabul etti
- Karar, 7 haftalık duruşma ve 9 gün boyunca 40 saati aşan müzakerelerin ardından verildi
- Davacı, Kaliforniya’nın Chico kentinden 20 yaşındaki Kaley G.M.; çocukluğundan beri iki platforma bağımlı hale geldiğini ifade etti
- Jüri, davacıya toplam 6 milyon dolar tazminat ödenmesine hükmetti
- Meta’ya 2,1 milyon dolar, Google’a ise 900 bin dolar cezai tazminat verildi
- Sorumluluğun %70’inin Meta’ya, %30’unun YouTube’a ait olduğuna karar verildi
- Snapchat ve TikTok, dava öncesinde gizli tutulan tutarlarla uzlaştı
- Meta, kararı “saygıyla karşıladığını ancak katılmadığını” söyleyerek temyiz seçeneğini değerlendiriyor
- Bu karar, bir gün önce New Mexico jürisinin Meta’ya 375 milyon dolar tazminat ödenmesine hükmettiği başka bir davanın hemen ardından geldi
- Her iki dava da ileride ABD genelindeki binlerce benzer dava için emsal oluşturabilir
- Bu dava, çocuklara verilen zararın kaynağının kullanıcı içeriği değil, doğrudan platform tasarımı olduğunu ortaya koyan ilk örnek oldu
- Daha önce 1996’da yürürlüğe giren Communications Decency Act Section 230 platformları büyük ölçüde sorumluluktan koruyordu
- Bu karar, söz konusu korumanın kapsamını sarsabilecek ilk hukuki dönüm noktası olarak değerlendiriliyor
- Meta ve Google, Kaley’nin ruhsal sorunlarının ailevi problemler ve pandeminin etkilerinden kaynaklandığını savundu; ancak jüri bu görüşü kabul etmedi
- Jüri, iç yazışmalar ve uzman ifadelerini inceleyerek önce Meta’nın ihmali olduğuna karar verdi, ardından Google’ın sorumluluğunu ele aldı
- İç e-postalar ve belgeler, şirketlerin kayıtsızlığını ve kasıtlı tasarım tercihlerinin temel kanıtları olarak öne çıktı
Dava süreci ve öne çıkan isimler
- Dava ocak sonunda başladı ve 25 Mart’ta verilen kararla sonuçlandı
- Kaley, şubat ayındaki ifadesinde ilkokul çağından beri YouTube ve Instagram kullandığını söyledi
- Jüri, şirketlerin ürün tasarımında özen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğini ve riskler konusunda uyarıda bulunup bulunmadığını değerlendirdi
- Davacı tarafın avukatı Mark Lanier, jüri önünde görsel araçlar kullanarak dev şirketlerin büyüklüğünü vurguladı
- Google’ın 415 milyar dolarlık piyasa değerini 415 adet M&M çikolatası ile kıyaslayarak cezai tazminatın gerekliliğini anlattı
- “Meta’ya Meta’nın parasıyla konuşun” sözü, jüri üzerinde güçlü bir etki bıraktı
- Meta’nın avukatı Paul W. Schmidt, “zarar verme niyetleri olmadığını ve ürün güvenliği için çaba gösterdiklerini” savundu
- YouTube tarafı ise kendi platformunun Instagram’dan farklı olarak bir ‘gateway’ değil, çocuklar için sıradan bir araç olduğunu ileri sürdü
- Ancak jüri bu savunmayı kabul etmedi ve her iki şirkete de sorumluluk yükledi
Hukuki ve toplumsal etkiler
- Bu karar, çocuklarda bağımlılık yaratan tasarım konusunda verilmiş ilk jüri kararı olarak ileride binlerce davayı etkileyebilir
- Kaliforniya eyalet mahkemesinde birleştirilen çok sayıdaki benzer davanın ilki olan bu sürecin ardından, federal düzeydeki ilk duruşmanın haziranda San Francisco’da yapılması planlanıyor
- Meta’nın sigortacısının çocuklara verilen zararla ilgili davalarda tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığına dair Delaware mahkemesi kararı sonrasında, şirketlerin doğrudan ödeme yapma ihtimali artmış durumda
- Uzmanlar, bu davanın ifade özgürlüğü ile çocukların korunması arasındaki çatışmayı görünür kıldığını söylüyor
- UC Berkeley Hukuk Fakültesi Dekanı Erwin Chemerinsky, “tüm medya kullanıcıyı platformda tutmaya çalışır” diyerek jüri yargılamasının kendisine şüpheyle yaklaştı
- Georgia State College of Law’dan Eric J. Segall ise “bu dava, ifade özgürlüğü değerleriyle şirketlerin kâr arayışının çatıştığı bir örnek” değerlendirmesinde bulundu
- Davacı tarafın eş baş avukatı Lexi Hazam, “jürinin gerçeği gördüğünü ve çocuklara zarar veren ürün tasarımları konusunda şirketleri sorumlu tuttuğunu” söyledi
- “Hiçbir şirket sorumluluğun üstünde değildir” mesajını vurguladı
İç belgelerin ve kanıtların rolü
- Duruşma sırasında ortaya çıkan on binlerce sayfalık iç belge, jürinin kararında belirleyici rol oynadı
- Belgelerde, şirketlerin çocukları bilinçli biçimde hedeflediğine ve platformda geçirilen süreyi artıracak şekilde tasarım yaptığına işaret eden unsurlar yer aldı
- Uzman Joseph McNally, “Meta’nın kayıtsızlığını gösteren temel kanıtın iç e-postalar olduğunu” söyledi
- Meta CEO’su Mark Zuckerberg, tanık kürsüsüne çıkarak Instagram’ın güvenlik sicilini savundu ve ergenlerin erişimini engellemenin zorluğuna değindi
- Bu, Meta’nın en üst düzey yöneticisinin doğrudan ifade verdiği ilk dava olarak kayda geçti
Bundan sonra ne olabilir?
- Meta ve Google, hem Kaliforniya hem de New Mexico kararlarını temyize götürmeyi planlıyor
- Uzmanlar, nihai kararın büyük olasılıkla ABD Yüksek Mahkemesi tarafından şekilleneceğini öngörüyor
- Dava, sosyal medya bağımlılığı kavramının hukuken tanınıp tanınmayacağı ve platform tasarımının sorumluluk sınırlarının ne olduğu yönündeki tartışmayı derinleştirebilir
- Karar, teknoloji şirketlerinin çocuk kullanıcıları koruma yükümlülüğünü artırabilecek ve ürün tasarımında daha fazla şeffaflık talebini tetikleyebilecek bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor
1 yorum
Hacker News görüşleri
İlgili yorumlar oraya taşındı, lütfen oraya bakın