Sonunda ortaya çıkan şey (It turns out)

• “It turns out” ifadesinin yazıda nasıl işlediği analiz ediliyor ve bu ifadenin yazara sağladığı kullanışlı retorik etki ele alınıyor
• Gündelik konuşmada ya da film özetleri anlatırken şaşkınlık veya keşif tonu vermek için doğal biçimde kullanılsa da, argümantasyonda dayanaksız iddiaları inandırıcı göstermeye yarıyor
• Paul Graham’ın yazıları örnek verilerek, bu ifadenin olgusal ve nesnel bir keşif gibi görünme sağlayan bir araç olarak kullanıldığı açıklanıyor
• Okur, bu ifadeyle tekrar tekrar karşılaşırken yazara karşı bir güven duygusu geliştiriyor; bunun sonucunda mantıksal sıçramaları da kolayca kabul edebiliyor
• Yazı, “it turns out”un tembel yazarın kestirme yolu ve aynı zamanda okurun savunmasını düşüren dilsel bir hack olduğunu savunuyor

---

“It turns out” ifadesinin kökeni ve kullanım bağlamı

• Yazar, 2006 civarında “it turns out” ifadesini sık kullanmaya başladığını, bunun da Paul Graham’ın denemelerini okumaya başladığı dönemle çakıştığını söylüyor
• Graham bu ifadeyi aşırı sık kullanmasa da, nasıl çalıştığını iyi anlayıp etkili biçimde kullandığı değerlendiriliyor
• Ancak bu ifade, yazarın bizzat kurması gereken mantıksal bağlantı işini üstlendiği için, onu iyi kullanmanın aslında tembellik tekniğini ustaca uygulamak anlamına geldiği belirtiliyor

Gündelik örneklerle anlamın açıklanması

• Şarküteride roast beef kalmadığını öğrenme durumu ya da bir filmdeki ters köşe sahneyi açıklama durumu gibi örneklerde “it turns out”, şaşkınlık ve keşfi ifade eden doğal bir konuşma dili unsuru olarak kullanılıyor
• Ancak tartışmacı yazıda bu ifade kullanıldığında, dayanağı olmayan bir iddiayı sanki deneysel bir bulguymuş gibi gösterme etkisi yaratıyor
  • Örnek olarak, Cambridge’in dünyanın entelektüel başkenti olduğu iddiasını desteklemek için “It turned out it was way, way uptown” cümlesi alıntılanıyor
  • Bu, gerçek bir argüman değil; kişisel deneyimi nesnel bir olgu gibi paketleme biçimi

Okur psikolojisi üzerindeki etkisi

• “It turns out”, bilim insanı ya da araştırmacının beklenmedik bir sonuca ulaştığında kullandığı tona benziyor
  • Örnek: “E. coli tamamen dirençliydi” veya “bütün uzmanlar 10 bin saat pratik yapmıştı”
• Bu tekrar eden maruziyet sayesinde okur, bu ifadeyi olgulara dayanan tarafsız bir gözlem gibi algılamaya başlıyor ve yazarın şaşkınlığına ve nesnelliğine güveniyor
• Sonuç olarak yazar, mantıksal gerekçe sunmadan bile inanç X’ten Y’ye keskin geçişi okura kabul ettirebiliyor

Yazarlık aracı olarak işlevi

• “It turns out”, mantıksal yolu göstermeden sonuca sıçramakta kullanılan retorik bir kestirme işlevi görüyor
• Bu ifade, olgunun kendiliğinden ortaya çıkmış gibi görünmesini sağlayarak yazarın iddiaya müdahil olmadığı izlenimini veriyor
• Yazar bunu “writerly hack” olarak tanımlıyor ve Paul Graham’ın bunu etkili kullandığını düşünüyor

Matematiksel ve eleştirel bakış açısından tartışma (yorum özeti)

• Matematikçi Jason Eisner, “it turns out” ifadesinin matematikte sonucu aktarıp ayrıntılı ispatı atlayan bir ifade olarak kullanıldığını söylüyor
  • Bunun tembellik değil, okurun anlamasını kolaylaştıran bir sadeleştirme olduğunu savunuyor
• Buna karşı Somers, matematik bağlamında bunun meşru olduğunu; ancak genel yazıda dürüst kullanıcıların biriktirdiği güvenin dürüst olmayan yazarlarca suistimal edilebileceğini belirtiyor
  • Yani okur, “bu ifade kullanıldıysa muhtemelen doğrudur” şeklinde öğrenilmiş bir güven tepkisi geliştirebiliyor
• Başka okurlar da bu ifadenin mantıksal geçişleri bulanıklaştırmak veya otoritesi olmayan iddialara otorite görüntüsü vermek için çalışabildiğini ekliyor

Sonuç

• “It turns out”, basit bir bağlaç değil; keşif, nesnellik ve kaçınılmazlık nüanslarını yapay biçimde yükleyen bir dilsel araç
• Tekrarlı kullanım yoluyla okur bunu olgusal bir ifadenin işareti olarak algılamaya başlıyor; yazar da bunu kullanarak mantıksal ikna gücünü artırabiliyor
• Bu nedenle ifade, dürüst bir özetleme aracı olduğu kadar, tembel argümantasyonu gizlemenin de bir yolu olabiliyor

[GN⁺]

Hacker News görüşleri

• Douglas Adams'ın esprili biçimde işaret ettiği gibi, “it turns out” ifadesi, kaynağı belirtmeden sanki yeni bir araştırma sonucunu bizzat keşfetmişsiniz gibi bir otorite hissi verebilen sihirli bir kalıp

  • Arkadaşlarla “So... it’s come to this...” diyerek sıradan bir konuşmayı görkemli bir düello ilanına çevirirdik. Yabancı biri duyduğunda neden bu kadar ciddi olduğumuzu anlamadığı için daha da komik olurdu
  • “Turns out I was onto something” diyerek şaka yollu kendi özgüvenini ifade ediyor
  • Başlığı görünce Douglas Adams'ın The Salmon of Doubt hikâyesi sanmıştım
  • “It turns out, assesses the epistemic landscape, and turns back in.” cümlesiyle ifadenin felsefi nüansıyla dalga geçiliyor

• “It turns out”un bir başka gücü de, bir gerçeğin apaçık olmadığını ima etmesi; böylece karşı tarafı utandırmadan düzeltme yapabilmenizi sağlaması
  Örnek: “Güneş sarıdır.” “Öyle gibi görünüyor. Ama aslında atmosferin dışında maviye yakın beyazdır.”

  • Bu ifadede üç alt bağlam var: (1) konu karmaşık, dolayısıyla yanılıyor olabilirsin, (2) aynı taraftayız, (3) işin içinde sürpriz var, o yüzden ilgi çekici
  • Ben de bunu sık kullanıyorum; eskiden yanlış bilinen ‘alfa/beta kurt teorisi’ gibi şeyleri düzeltirken işe yarıyordu. Dün damarların neden mavi göründüğüne bakarken Güneş'in aslında beyaz olduğunu da yeni öğrendim
  • Ben Goldacre'ın I Think You'll Find It's A Bit More Complicated Than That kitabını seviyorum. Bu cümleyi tişörtte ya da Teams arka planında kullanmak isteyecek kadar
  • Bir görüşe göre “It turns out that” ifadesini çıkarsanız da anlam değişmiyor

• 2010'da HN'de paylaşıldığında bir okurun yazdığı itiraz yazısı ilginç — “As It Turns Out Is Quite Innocuous” (2010)

  • Yazının özü, Paul Graham eleştirisinden çok yazının kendisine dair bir içgörüde yatıyor. İnsan sık sık “It turns out” ifadesini düşünüyor ama bunun sebebi aslında Graham değil
  • İtiraz metni gerçek kullanım örneklerini sıralayarak, yalnızca bir Cambridge örneğinin özgün iddiayı desteklediğini gösteriyor

• “It turns out” olumsuz sonuçları bildirirken de işe yarıyor
  Örnek: “Mac mini'yi sıvı nitrojenle 8GHz'e kadar overclock edebilirsiniz. Ama stabil olmuyor (yanan Mac mini fotoğrafı ekli).”

• 2010 tarihli özgün yazı ve Paul Graham'ın yanıtını içeren bir HN dizisi var

  • İlgili bağlantılar:
    • “It Turns Out” (2010)
    • Paul Graham and "It turns out"
    • “It turns out” (özgün yazı, 2010) ve pg'nin yanıtı

• Adam Curtis de bu ifadeyi severek kullanıyor ve bağlaçla cümle başlatan üslubuyla tanınıyor — “But this was a fantasy.”
  İlgili video

• Ben Rich Hickey hayranıyım; onun sık kullandığı varyasyon ise “it ends up”. Konuşma dökümü deposunda 144 kez geçiyor
  Bu bir tür retorik araç gibi; sınırlı sürede bütün iddiaları kanıtlamak mümkün olmadığından, deneyimi özetleyen bir ifade olarak kullanılıyor gibi görünüyor

  • Bu arada “it turns out” diğer konuşmacılar tarafından 17 kez kullanılmış

• hbomberguy'nin “Plagiarism and You(Tube)” videosunda da bu ifadeye yönelik takıntı ele alınıyor
  Kendisi “iyi inceleme yazmak zordur” diyerek, farkında olmadan sürekli ‘it turns out’ tekrar ettiğini itiraf ediyor. Yaratıcı becerinin aslında değerli bir yetenek olduğunu fark etme süreci ilginç

• 15 yıllık bir deneme ama hâlâ rahatsız eden bir ifade var — “Let me explain what I mean.”
  Yazıda ya da videoda ille de “açıklayayım” diye önceden haber vermeye gerek yok. Hatta çoğu zaman akıĢı kesen bir araç gibi çalışıyor

  • Bazıları bu ifadenin okuru yönlendiren bir işaret levhası görevi gördüğünü düşünüyor. Beklenmedik bir cümlenin ardından “bunun neden tuhaf olmadığını” açıklarken yardımcı olabiliyor
  • “to be honest...” gibi ifadelerin de benzer bir sorunu var. Konuşmada doğal ama yazıda gereksiz dolguya dönüşebiliyor. Mecra değiştikçe bu tür konuşma kalıplarının yazıya sızması da ilginç
  • Mark Twain'in şu öğüdünü hatırlatıyor — “very” yerine “damn” yaz ki editör silsin; yani esprili bir ölçülülük yöntemi
  • “Sen de az önce açıklayacağını söyledin” diye metasal biçimde işaret eden bir yorum da vardı
  • “Denemeyi uzatmak istediğinde gerekli” diyerek şakaya vuranlar da olmuş

• Tartışmanın tipik yapısı şöyle özetlenebilir:
  İddia: “It turns out it’s X!”
  İtiraz: “Actually, it turns out it isn’t X!”
  Sonunda dünya yeniden huzura kavuşur.
  Günümüzde bu tür mem biçimindeki karşı çıkışlar en güçlü ikna araçlarından biri hâline geldi; buna karşı koymanın yolu da ancak kendi mem'inizle karşılık vermek gibi görünen hicivli bir sonuca varıyor