Apple simgeleri ters sıraya dizilince, tasarım becerisi giderek gelişen birinin portföyü gibi görünüyor
(mastodon.social)- Apple'ın uygulama simgelerinin evrimi ters sırada dizildiğinde, sanki bir tasarımcının giderek ustalaşma süreciymiş gibi göründüğünü söyleyen bir paylaşım gündem oldu
- Birçok kullanıcı skeuomorphism dönemindeki simgeleri överken, son yıllardaki sadeleştirilmiş tasarımı eleştirdi
- Bazıları simgeleri işlevsel araçlar olarak görüp “iyi bir simge sadece kullanımı kolay olandır” derken, diğerleri sanatsallık ve karakteri önemsedi
- Tartışma erişilebilirlik, sezgisellik ve kullanıcı tercih hakkı gibi konulara genişleyerek, simgelerde estetik ile pratiklik arasındaki dengeye dair bir tartışmaya dönüştü
- Bu polemik, dijital tasarımın yönü ve kullanıcı deneyiminin özü üzerine yeniden düşündüren bir vesile olarak öne çıkıyor
Héliographe'un orijinal paylaşımı
> “Apple simgelerini ters sıraya dizerseniz, simge tasarımı becerisi giderek gelişen birinin portföyü gibi görünüyor”
- Paylaşımda Apple'ın farklı nesillere ait simge görselleri de birlikte yer alıyor ve bunlar ters sırada dizilmiş
- Bu gönderi 1.300'den fazla boost aldı, 2.100'den fazla kez favorilere eklendi ve büyük ilgi gördü
İlk tepkiler ve nostalji
- Birçok kullanıcı geçmişteki OS X Panther ve Leopard dönemi simgelerini anarak o yıllardaki tasarım dokusunu “iştah açıcı” ve “cesur renk kontrastları” olarak tanımladı
- Bazıları “mürekkep şişesi ve dolma kalem simgesinin en güzeli olduğunu” söyledi
- “Apple simge seçimi için seçenek sunmalı” görüşü de dile getirildi
Simgelerin işlevi ve felsefesi üzerine tartışma
- John Timaeus, “Simgeler sanattan çok araçtır” diyerek iyi bir simgenin sadece işlevsel, tutarlı ve öngörülebilir olması gerektiğini savundu
- “Bir simge çekiç ya da fermuar gibi büyük bir başarı olamaz; sadece işe yarar ya da yaramaz olabilir” diye açıkladı
- “Biçim her zaman işlevi izlemelidir (Form should always follow function)” ilkesini vurguladı
- Buna karşılık başka kullanıcılar, “Kapı kolları ya da asansör düğmeleri de güzel olabilir” diyerek itiraz etti
Skeuomorphism ile modern tasarımın karşıtlığı
- Birçok kullanıcı skeuomorphic tasarımı savunarak, “eski simgeler daha sezgiseldi ve akılda kalması daha kolaydı” dedi
- Buna karşılık son dönemdeki ‘kare+daire’ biçimindeki tekdüze simgeler (squircle) için “hepsi birbirine benziyor, ayırt etmek zor” eleştirisi yapıldı
- Bazı geliştiriciler, “dayatılmış simge birörnekliği otoriterdir ve yaratıcılığı bastırır” ifadesini kullandı
Erişilebilirlik ve algı tartışması
- Görme engelli veya az gören kullanıcılar açısından kontrast, renk ve biçim algılanabilirliği üzerine de tartışmalar sürdü
- Bir kullanıcı “parlak turuncu kontrastının az görenler için avantajlı olduğunu” belirtti
- Başka bir kullanıcı ise “renge dayanan tasarımın renk körü kullanıcılar için dezavantajlı olduğunu” savundu
- Simgelerin metinle birlikte gösterilmesi gerekliliği ile yazı tipi boyutu ve okunabilirlik meseleleri de ele alındı
Sezgisel tasarım ile sadeleştirme arasındaki sınır
- Bazıları, “sezgisel tasarımın sadeleştirmeyle aynı şey olmadığını” söyleyerek Apple'ın kullanıcı tercihlerini sınırladığını eleştirdi
- Diğer kullanıcılar ise “sadelik yaşlı kullanıcılar için erişilebilirliği artırır” diye karşı çıktı
- Tartışma sonunda konu, “makul varsayılanlar (sensible defaults) ile kullanıcıya göre özelleştirme arasındaki dengeye bağlandı
Sonuçta ortaya çıkan tablo
- Tartışma boyunca simgelerin sanatsallık ile işlevsellik arasındaki gerilim hattında var olduğu konusunda genel bir ortaklık oluştu
- Apple'ın tasarım değişimi, basit bir estetik tartışmanın ötesine geçerek kullanıcı deneyimi, erişilebilirlik ve marka tutarlılığı etrafındaki karmaşık meselelere uzandı
- Böylece dijital arayüzlerin temel amacı—yani kullanıcının anında anlayıp kullanabileceği bir görsel dil sunmak—yeniden gündeme geldi
6 yorum
Bu, tasarım becerisinin gelişmesi değil, olsa olsa illüstrasyon becerisinin gelişmesidir.
> Bir kullanıcı, “Parlak turuncu kontrastın düşük görme yetisine sahip kişiler için avantajlı olduğunu” belirtti
> Başka bir kullanıcı ise “Renklere dayanan tasarımın renk körü kullanıcılar için dezavantajlı olduğunu” söyleyerek buna karşı çıktı
Haha
Ben skeuomorfik tasarımı seviyorum, yaşlılar da ikonları sezgisel olarak kolayca bulabiliyordu.
> Anlamını bilmeseniz bile bir kez tıklayınca hemen anlaşılıyor, sonrasında ise sadece ayırt edilebilmesi yeterli oluyor.
Bu aralar tam alışacakken tasarım değişiyor.
Sanki deneyimsiz bir junior'ın bir kerede gereğinden fazla bilgiyi sığdırmaya çalışma çabası gibi görünüyor..
Hacker News görüşleri
Sanki birinin illüstrasyon becerisi zamanla gelişmiş gibi görünüyor
Eski ikonlar aslında çok daha iyi illüstrasyonlardı
Ama ikon tasarımı sadece resim değil, açıklık ve sezgisellik meselesi
İkonlar diğer uygulama ikonlarıyla birlikte UX'in bir parçası olarak var olur, bu yüzden tanınabilirlik önemli
Sonuçta en iyi nokta zaman çizelgesinin ortalarıymış gibi görünüyor
İlk dönem ikonlar fazla resim gibi olduğu için tanınması zordu, son dönem ikonlar ise fazla basit olduğu için tanınması zor
Orta dönem ikonlar renk ve biçim açısından net, ayrıca marka kimliğini de iyi yansıtıyor
Tasarım süreci keyifliydi ama çok yorucuydu
İnsanların simgelerin anlamı ya da stiline dair görüşleri farklı olduğu için tutarlılık bozuluyor ve çok zaman kaybı oluyordu
Sonunda her şeyi tek başıma yeniden tasarladım ve kararlarımı verirken renk biliminden yararlandım
Tamamlandıktan sonra kullanıcı memnuniyeti yüksekti, ayrıca Inkscape ve script'lerle build sürecini otomatikleştirdim
Git deposunu da düzenli biçimde yönettim
Anneme “kalem ve kağıt olan ikona bas” diye tarif edebilecek kadar netti
Şimdiki ikon ise tamamen muğlak
Eskiden her ikon kendine özgüydü ve kolay tanınıyordu
Şimdi hepsi birbirine benziyor, ayırt etmek zor
Basit, net ve karakter sahibi
Ortadaki de fena değil
İkonlar sola gittikçe renk ve biçime daha çok bağımlı hale geliyor
Ama renk ve biçim sınırlı olduğu için çok tekrar ediliyor ve yanlış tanıma artıyor
Özellikle görme engelli, yaşlı ya da nöroçeşitli kullanıcılar için bu daha dezavantajlı
İkonlarda önemli olan şey ayırt edicilik
Yalnızca sağdaki skeuomorphic ikonlar yeterince özgün olduğu için tanınabiliyor
Modaya uyan görsel trendler, karmaşık sistemlerin işlevselliğine hiçbir katkı sağlamıyor
Google'ın Android uygulamaları aynı 4 renkli gökkuşağı paletini kullanıyor; bu yüzden ne renkle ne de biçimle ayırt etmek kolay
Basit biçimlere güçlü kontrast renkler eklenince silüet bozuluyor ve ilk bakışta tanımak zorlaşıyor
Sanki ikonların işlevsel değerini bilerek yok etmeye çalışıyorlarmış gibi görünüyor
Tweet'imin bu kadar yayılacağını bilmiyordum
Ben bir sanatçıyım ve eski bir Apple tasarımcısıyım; iyi bir ikonun ne olduğu üzerine çok düşünüyorum
Mac HIG yönergelerine göre
uygulama ikonu, uygulamanın ürettiği belgeleri açıkça ifade etmeli ve uygulamanın işlevini görsel olarak iletmeli
Artık belge merkezli bir dünyada yaşamadığımız için ilk ölçüt eskimiş durumda ama ikinci ölçüt hâlâ geçerli
Bu ölçüte göre en güçlü ikonlar Mavericks/Catalina ikonları
Big Sur sürümü fena değil ama giderek kelime işlemci hissini kaybediyor
Son üçü ise fazla sade, savunması zor
Sadelik sayesinde sistem içinde tutarlılık var ama tanınabilirlik aslında düşüyor
Eski mürekkep şişesi ikonu ince işçiliği hissettirdiği için hâlâ klasik
İkonlar hızlıca tanınabilmeli ama aynı zamanda bir glif değil, küçük bir illüstrasyon olarak da işlev görmeli
Apple'ın artık bu düzeyde bir işçiliği sürdürememesi üzücü
Acaba zaman çizelgesini daha da geriye uzatmayı hiç düşündünüz mü
Bugünün yalnızca ikonlardan oluşan araç çubuklarına ya da ribbon menülerine bakınca, sanki Çinceyi beceriksizce yeniden icat etmeye çalışıyormuşuz gibi geliyor
Hatta resimsel ikonlara geri dönmek ya da doğrudan Çince karakterler kullanmak daha iyi olur diye düşünüyorum
Eski skeuomorphic Apple ikonları birbirinden kolayca ayırt edilebiliyor ve yine de Apple havasını koruyordu
Kalem ve mürekkep ikonu, el yazısının zamanını ve emeğini çağrıştıran bir görsel şiir gibiydi
Bugünün düz tasarımında bu duygu kayboldu, geriye sadece marka tutarlılığı kaldı
İkonların uygulamanın işlevini sezgisel biçimde göstermesi gerektiği iddiasına şüpheyle yaklaşıyorum
İkonların asıl amacı birbirinden ayırt edilebilir olmaları
Anlamını bilmeseniz bile bir kez tıklayınca ne olduğunu öğrenirsiniz; sonrasında ayırt edilebilmesi yeterlidir
Örneğin “Drive” ya da “Store” gibi sözcükler görsel olarak okunuyormuş gibi çalışıyor
Günümüz Apple'ı sanatsallıktan çok okunabilirlik ve tutarlılığa önem veriyor
iOS'in yeni görsel efektleri karmaşık tasarımlarla uyumlu değil
Apple'ın tasarım yönergelerine göre
basit ikonlar en kolay anlaşılan ve en kolay tanınan ikonlarmış
Ben de bu felsefeyi denemek için ikonları salt dekoratif nesneler olarak sergileyen ‘001’ adlı bir uygulama yaptım (001.graphics)
Önce yeni UI efektlerini yapıp sonra o efektlere uydurmak için “ince detaylı tasarım kötüdür” diye yönergeleri değiştirmiş gibiler
Fazla genel ve akılda kalıcı değil
Ondan sonraki sürümler ise aksine daha az tanınır hale geldi
Ben skeuomorphic tasarımı seviyorum ama tüm arayüz öyle olunca demode görünebiliyor
Bana göre en dengeli olanlar ortadaki tasarımlar
Sağdaki üçü ise gerçekten dönemin izini çok belirgin taşıyor
Önemli olan açıklık ve kullanılabilirlik
Düğmelerin gölgelendirmesiyle basılı durumu gösteriliyordu ama aşırı gerçekçi değildi
Apple ise iTunes ya da Game Center gibi uygulamalarda aşırı skeuomorphism yüzünden tersine kafa karışıklığı yarattı
Örneğin cam kapağın altındaki LCD ekran gibi görünen bir alana tıklanabilir kontroller gizlemek bunun en kötü örneklerindendi
Tasarım teorisine göre yeni ikon daha iyi olabilir ama ilk ikon kullanıcılar için çok daha sezgiseldi
Telefonda “kalemin saplandığı mürekkep şişesi ikonuna bas” diye tarif edilebiliyordu
Dolma kalem ve mürekkep şişesi çoktan tarihe karışmış araçlar olduğu için biraz hipster estetiği gibi duruyor
Ama adını öğrendikten sonra ikonun anlamı hızla öğrenildiği için bu büyük bir sorun olmayabilir
Command + Spaceile arayıp açmak daha hızlıKid Pix gibi programlar çocukların bile hemen kullanabileceği kadar açıktı
Steve Jobs sonrası Apple sanki herkes kendi “izini” bırakmaya çalışırken yolunu kaybetti
Kullanıcı arayüzünün, uygulamanın işlevinden ayrılabilir olması gerektiğini düşünüyorum
İstenirse UI belirli bir noktada dondurulabilmeli (freeze)
Ama sonra bütünleşik tasarım ve işlevlerin kullanıcı için daha basit olduğu düşünülmeye başlandı
Her işlev script'lenebilir olacak, UI ise sadece bir kabuk görevi görecekti
Uygulamaya dökemedim ama Smalltalk'ın Squeak ya da Pharo gibi sistemleri bu tür deneyler için uygun görünüyor