Wikimedia Foundation, Birleşik Krallık Çevrimiçi Güvenlik Yasası düzenlemelerine itiraz etti

(wikimediafoundation.org)

1 puan yazan GN⁺ 2025-08-12 | 1 yorum | WhatsApp'ta paylaş

Wikimedia Foundation, Birleşik Krallık Çevrimiçi Güvenlik Yasası (OSA) Kategorileştirme Kurallarına karşı mahkemede resmi bir itiraz başlattı
Vakıf, bu düzenlemenin Vikipedi ve gönüllü katkıda bulunanların insan haklarını tehdit ettiğini savunuyor
Mahkeme, Vikipedi'nin değerlerini ve güvenliğini kabul etmesine rağmen anında koruma sağlamadı ve Ofcom ile İngiltere hükümetinin sorumluluğuna işaret etti
Karara göre, Ofcom'un kuralları esnek şekilde yorumlaması veya Parlamento düzeyinde düzenlemelerin değiştirilmesi gerekebileceği görüşü öne çıkıyor
Wikimedia Foundation, ileride de özgür bilgi paylaşımı ile kullanıcı haklarını koruma çabasını sürdürmeyi planlıyor

Son mahkeme kararı ve Wikimedia Foundation'un tutumu

2025 Ağustos 11'inde İngiltere Yüksek Mahkemesi, Wikimedia Foundation'ın OSA Kategorileştirme Kuralları'na yönelik itirazını reddetti
Mahkeme, bu kararın Vikipedi için doğrudan ve anlık hukuki koruma sağlamadığını, ancak Ofcom ile Birleşik Krallık hükümetinin Vikipedi'yi koruma sorumluluğuna sahip olduğunu vurguladı
Hakim, "Vikipedi'nin önemli değerlerini" ve "kullanıcı güvenliği, yanlış kategorileştirme nedeniyle insan hakları ihlali olasılığı"nı kabul etti
Mahkeme, bu kararın Ofcom veya bakanlara Vikipedi operasyonunda önemli bir kesintiye neden edecek politika uygulamak için bir "yeşil ışık" vermediğini açıkladı
Vikipedi'nin korunmasında başarısız olunması durumunda hukuki sorumluluğa gidilebileceğini ve bunun için Ofcom'un kuralları esnek bir şekilde yorumlaması ya da gerekirse Parlamento'da düzenlemelerin yeniden yazılması gerekeceğini belirtti
Bu kararın sürmesi halinde, Ofcom'un ilk kategorileştirme kararı bu yaz içinde verileceği öngörülüyor
Wikimedia Foundation, Vikipedi ve kullanıcı haklarını korumak için çözümler aramaya devam etmeyi planlıyor

2025 Temmuz 22-23 tarihlerinde Wikimedia Foundation, Londra Yüksek Mahkemesi'nde OSA Kategorileştirme Kuralları üzerine yasal itiraz sürecini başlattı
Wikimedia Foundation, Vikipedi ve diğer Wikimedia projelerini işleten kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur
Vakıf, bu düzenlemenin Vikipedi'yi ve bu bilgileri üreten küresel gönüllü topluluğunu tehdit ettiğini ileri sürüyor
Vakfın genel hukuk danışmanı Stephen LaPorte, mahkemeye çevrimiçi kamu yararı projelerinin korunmasına yönelik küresel bir standart koyma fırsatı sunduğunu vurguladı
Şu anda Vikipedi'yi yaklaşık 260 bin gönüllü, tarafsız ve güvenilir bilgi üretimiyle besliyor; 25 yılda 300'den fazla dilde, aylık 1,5 milyarı aşan görüntülenme ile dünyanın en büyük bilgi merkezi haline geldi

Vakfın itirazı, çevrimiçi güvenlik yasasının tamamına veya Kategori 1 yükümlülüğünün varlığına değil yalnızca yeni kategorileştirme kurallarına yöneliktir
Kategori 1 yükümlülüklerinin Vikipedi'ye uygulanması halinde gönüllü gizliliği ve güvenliği zarar görebilir, ansiklopediye manipülasyon ve tahribat riski ile kaynak israfı gibi sorunlar doğabilir
Örneğin Vikipedi katkıda bulunanları için kimlik doğrulama zorunluluğu getirilirse anonimlik ve güvenlik temelinden zarar görür
Bu, veri sızıntısı, takipçilik, hukuki yaptırımlar gibi somut sonuçlara dönüşerek gönüllü korunmasına ciddi bir engel oluşturabilir
Saha katkıcısı User:Zzuuzz de ortak davacı olarak davaya katıldı ve düzenlemenin bilgi paylaşımı ve katkıda bulunan hakları üzerindeki olumsuz etkilerini anlattı
Bu dava, kategorileştirme kurallarına karşı açılan ilk hukuki meydan okuma ve bir gönüllü editörün ortak davacı olarak yer aldığı ilk örnektir

Vikipedi, İngiltere'de ve dünyada güvenilir bir kamu bilgi altyapısı olarak yaygın biçimde kullanılmaktadır
İngiltere'de binlerce gönüllü faaliyet gösteriyor ve British Library, Wellcome Collection gibi kültürel kuruluşların içerikleri de barındırılıyor
2025'te son bir aylık dönemde İngiltere'deki Vikipedi görüntülemeleri 776 milyona ulaştı
Vikipedi, azınlık dillerinin (Galce gibi) korunması, eğitim ve kültürel mirasın yayılmasında da kilit rol oynamaktadır

Bu dava, halka açık biçimde Londra Kraliyet Mahkemesi'nde yürütülüyor
Vikipedi gönüllüsü User:Zzuuzz'un gerçek adı ve kişisel bilgileri yasa ve vakıf tarafından titizlikle gizli tutuluyor
Vakıf, ileride bültenler yoluyla dünya çapındaki gelişmeleri ve dava durumunu paylaşmayı planlıyor

Wikimedia Foundation, Vikipedi ve diğer Wikimedia projelerini işleten kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur
"Tüm insanların bütün bilgiyi özgürce paylaşabildiği bir dünya" vizyonunu benimser
Herkesin bilgi ekosistemine katkıda bulunabildiği ve herkesin erişebileceği özgür bilgiyi sağlamayı hedefler
Vakıf, ABD'de 501(c)(3) vergi muafiyeti statüsündeki bir kuruluştur; merkezi San Francisco'dadır

GN⁺ 2025-08-12