- BYD, Seal EV’ye katı hal batarya takarak 1.800 km’den fazla menzil elde ettiği yönündeki söylentinin resmen doğru olmadığını açıkladı
- Katı hal bataryalı aracın gerçek çıkış tarihi 2027 ve ilgili model ile ayrıntılı teknik özellikler henüz duyurulmadı
- Bazı yerel medya kuruluşları, 1.875 km (yaklaşık 1.100 mil) menzil ve 12 dakikada 1.500 km şarj gibi gerçeği yansıtmayan test içerikleri yayımladı
- BYD, 2027~2029 döneminde sınırlı üretim, 2030’da ise tam ölçekli seri üretim hedefiyle katı hal batarya geliştiriyor
- Gelecekte katı hal batarya fiyatlarının sıvı lityum iyon bataryalarla aynı seviyeye gelmesi bekleniyor; şirket ayrıca çeşitli EV teknolojileri ve yeni platformlarla pazarı büyütmeyi hedefliyor
BYD’nin katı hal batarya söylentilerine yanıtı
- Son dönemde Çin yerel basınında, BYD’nin Seal EV’ye katı hal batarya takarak yol testlerine başladığı öne sürüldü
- Haberlere göre bu batarya, 400Wh/kg enerji yoğunluğu ve 12 dakikalık şarjla 1.500 km menzil gibi son derece yüksek performans değerleri sundu
- Toplam menzilin 1.875 km (CLTC standardına göre) olduğu, EPA standardında ise yaklaşık 1.300 km (808 mil) seviyesine denk geldiği tahmin edildi
- Ancak BYD, 23 Haziran’da resmi olarak “ilgili model ve parametreler henüz açıklanmadı” diyerek söylentileri reddetti
BYD’nin katı hal batarya geliştirme durumu
- BYD, 10 yıldır katı hal batarya teknolojisi üzerinde çalışıyor ve 2023’te 20Ah ile 60Ah katı hal batarya hücre testlerinde başarı sağladı
- CTO, 2027’den itibaren katı hal bataryalı araçları resmen piyasaya sürmeyi planladıklarını doğruladı
- 2027~2029 arasında ilk üretim hacmi sınırlı olacak, 2030’da ise seri üretim başlayacak
- BYD, 2030 civarında katı hal ve sıvı batarya fiyatlarının eşitleneceğini öngörüyor
Seal EV ve katı hal batarya hakkında öne çıkan söylentiler
- Bazı medya kuruluşları, Seal EV’ye katı hal batarya takıldığı, 1.875 km menzil sunduğu ve 12 dakikada 1.500 km’lik şarj olduğu gibi gerçeği yansıtmayan bilgiler yayımladı
- BYD ise bu iddiaları resmen reddederek “ilgili model ve teknik özellikler henüz kesinleşmedi, ilk ürün daha piyasaya çıkmadı” dedi
Pazar durumu ve beklentiler
- BYD, Avrupa ve Birleşik Krallık’ta EV tescil sayısında ilk sıraya ulaştı ve küresel pazarda hızla büyüyor
- Hızlı şarj cihazları, akıllı sürüş ve yeni platformlar gibi EV teknolojilerindeki çeşitlenme, büyüme zeminini güçlendiriyor
- Seal EV’nin Çin’deki satış fiyatı 175.800 yuan (yaklaşık 25 bin dolar) seviyesinde ve rekabetçi bulunuyor
- Gelecekte katı hal bataryayı ilk hangi modelin kullanacağına dair piyasadaki ilgi giderek artıyor
Electrek’in değerlendirmesi
- BYD, küresel EV pazarında zaten ezici bir paya sahip
- Farklı yeni nesil bataryalar ve teknolojilerle önümüzdeki dönemde büyümesini sürdürmesi bekleniyor
1 yorum
Hacker News görüşleri
Bir sonraki ABD yönetiminin artık Big 3 otomobil şirketlerini gereksiz yere korumamış olmasını umuyorum. İklim değişikliği sorununu çözmek için ucuz yeşil teknolojiye ihtiyaç var ve şu anda Çin elektrikli araçlar, bataryalar ve güneş enerjisi alanında açık ara 1 numara. Tedarik zinciri sorunları gerçekten kaygı vericiyse, stratejik olarak batarya ve güneş paneli stoklarını artırmanın da bir yolu olduğunu düşünüyorum. Çin kendi sanayisini maliyetin altında sübvanse etmeyi sürdürürse, bu cömertlikten mümkün olduğunca yararlanıp hedeflere ulaşmanın en iyi yaklaşım olduğu kanaatindeyim. Son dönemde veri merkezi genişlemesiyle ilgili iyi haberlerden biri de şebeke ölçekli depolamanın daha yaygın hale gelmesi ve bunun yenilenebilir enerji kullanımını da hızlandırması
Çin sübvansiyonlarından söz edip ABD sübvansiyonlarından hiç bahsetmemek, bence tartışmanın güvenilirliğini zedeliyor. Çin’in sübvansiyonlarını eleştirenlerin çoğu, ABD’nin de EV’lere 2,5 milyar dolardan fazla teşvik verdiğini bilmiyormuş gibi davranıyor ya da bunu bilerek görmezden geliyor. Ayrıca yaklaşık 16 yıl önce, ABD otomotiv sektörünü ayakta tutmak için 80 milyar dolarlık AIFP desteği olmasaydı sektör neredeyse yok oluyordu. “EV’lere sadece Çin sübvansiyon veriyor” söylemini artık bırakmanın zamanı geldi. Gerçek şu ki her ülke teşvik veriyor. Anlamlı soru, teşviklerin ölçeği ve amacı
ABD’nin Big 3 otomobil üreticilerini korumaya yönelik korumacı tavrının, iklim sorununu daha da kötüleştirdiğini ve ABD’yi küresel pazarda geri bıraktığını düşünüyorum. ABD’de elektrikli araçlarla ilgili en sık duyulan iki eleştiri menzil ve fiyat. BYD ve genel olarak Çin bu iki sorunu da çözüyor. Şarj altyapısı yetersiz ve apartmanda yaşayanlar kamuya açık şarjı kullanmak zorunda olduğu için büyük bataryaya ihtiyaç var diye düşünüyorum. Menzil kaygısı da hâlâ çok yüksek. Yakıt verimliliği iyi bir benzinli araç tek depoyla 400 milden fazla giderken, ABD’de satılan çoğu elektrikli araç daha küçük “yakıt tankı”na sahip, daha pahalı ve buna rağmen ancak 250 mil civarında gidiyor. Fiyat da giriş engeli. ABD’de epey popüler olan Ioniq 6 bile 38 bin dolardan başlıyor; iyi şartlarda bile aylık taksit neredeyse 800 dolar. BYD bunu 20 bin dolar bandında satabilir diye düşünüyorum
Eğer Çin gerçekten üretim maliyetinin altında sübvansiyonlarla sanayisini büyütüyorsa, bence biz de bu durumu son derece dikkatli biçimde lehimize kullanıp iklim hedeflerine mümkün olduğunca hızlı ulaşmalıyız. Ama gerçekte Çin’in agresif şekilde damping yapıp yapmadığından emin değilim. Yıllık birkaç milyar dolar büyük bir tutar ama bu ölçekte bir sektörde buna kesin biçimde “damping” demek zor görünüyor
Hâlâ “Çin malı = düşük kalite” diye düşünen bu kadar çok insan olmasına şaşırıyorum. Bu, 90’ların zihniyeti. Çin size ne sipariş ederseniz onu üretir. Ucuz isterseniz ucuz, yüksek kalite isterseniz premium. Sonuçta ödediğiniz kadarını alırsınız
Şirketlerin rekabetçi hale gelmesi için tek yolun onları rekabete zorlamak olduğunu düşünüyorum. Yapay ve tüketici aleyhine olan gümrük korumalarıyla asla rekabet gücü kazanılamayacağına eminim
ABD elektrikli araç pazarında elektrifikasyona direnmenin kendisi en büyük kendi kendine zarar verme biçimi gibi geliyor. Teknolojik yeniliğin akışı karşısında sadece ticaret bariyerleriyle dayanamazsınız. Örneğin 900 mil menzilli bir EV 12 dakikada şarj olabiliyorsa, 20 dakikalık şarj iki günlük uzun yol sürüşünü mümkün kılar. Sürücülerin çoğu evinin önünde gece boyunca şarj edebildiği için rahatsızlık da az olur. Elektrik farklı enerji kaynaklarından üretilebilir ve normalde benzin istasyonuna gitmeye de gerek kalmaz. Fosil yakıt yanmasının yan ürünleri tamamen ortadan kaldırılabilir, yapı daha sade hale gelir ve performans da hatta daha iyi olur. Teknik açıdan bakınca EV’ler ezici biçimde avantajlı
Haberde en dikkat çekici kısım, BYD’nin tam katı hal bataryasının 1500 km (932 mil) menzil sağlayıp sadece 12 dakikada şarj rekoru kırdığı iddiası. Üstelik bu test batarya kapasitesinin yalnızca %80’ine kadar şarj edilerek yapılmış; yani %100’e vurulursa CLTC’ye göre 1875 km (1.165 mil), EPA’ya göre yaklaşık 1.300 km (808 mil) eder. Diğer şirketlerin bu bataryayı ne zaman yakalayacağını merak ediyorum. Ayrıca tam katı hal bataryaların neden önce telefonlarda değil de araçlarda kullanılmaya başlandığını da merak ediyorum
Yanıt olarak, tam katı hal bataryaların avantajları özellikle otomobillerde çok daha değerli. Telefonlar mevcut bataryalarla zaten yeterince kullanılabilir durumda (daha uzun ömür ve hızlı şarj ilginç ama “zorunlu” değil). Şu anda üretim ölçeği sınırlı ve fiyatı da mevcut lityum iyon bataryalardan daha yüksek (haberde 10 yıl içinde benzer seviyeye gelebileceği söyleniyor). Fiyat daha da düşüp üretim gerçekten ölçeklenince elbette telefonlarda da kullanılacağını düşünüyorum
Enerji yoğunluğu, fiyat, karmaşıklık ve deşarj desenlerinin birleştiği farklı senaryolar şu anda “çok ilginç”. Bazı teknolojiler olağanüstü verimli ama sadece öngörülebilir ve yavaş deşarj ortamlarına uygun oluyor (ör. çöldeki dev GW enerji depolama sistemleri). Otomobiller, dizüstü bilgisayarlar kadar ani çıkışlara sahip olmayan bir ara kategori. Telefonlarda ise kullanım çok değişken ve aynı anda minyatürleşme de istendiği için ilk pazar girişi maliyeti yüksek. Otomobiller nispeten daha kolay uygulanabilir bir noktada. Ölçek, güvenilirlik, patentler ve tedarik zinciri de büyük rol oynuyor
Açıkçası tam katı hal bataryaların neden telefonlarda hızlı yayılmadığını zaten biliyordum; bu, yapay zekanın bile cevaplayabileceği kadar kolay bir konu. Telefon bataryaları zaten Li Polymer (katı halde) kullanıyor ve bunlar çok çeşitli form, kalınlık ve şekillerde üretilebiliyor. Diğer kimyalar bu kadar ince yapılamıyor
Çin pazarındaki telefonlarda zaten 6000mAh batarya ile inanılmaz kullanım süresi sunan ürünler var. Hatta bazı telefonlarda 8000mAh bile var. Apple ve Samsung gibi şirketlerin yenilik yapmak yerine mevcut ürünlerden para kazanmaya odaklandığını düşünüyorum
Birçok şirket tam katı hal bataryalar geliştiriyor ama laboratuvar örneği üretmek başka, seri üretim bambaşka bir mesele. BYD dünyanın en büyük ikinci batarya şirketi ve mühendisliğe, paraya dev yatırım yaptığı için önce başarmış olabilir. Dünyanın en büyük batarya şirketi CATL de, Toyota da bunun üzerinde çalışıyor. Makul maliyetle seri üretilmiş ürünün nasıl olacağı hâlâ belirsiz ama yine de yakında ticarileşmesini bekliyorum
BYD’nin tam katı hal EV bataryasının 12 dakikada 1500 km (932 mil) menzil için şarj olduğu söyleniyor; böyle bir teknoloji otomobiller dışında başka alanlarda da uygulanabilirse (ör. Power Wall), elektrik faturası şoku korkusu olmayan bir gelecek gerçekten heyecan verici olur
Ev tipi bataryaların fiyatının iPhone’dan daha ucuz olması
Bu kadar hızlı şarjın teknik temeli devrimsel bir şey değil, son derece tehlikeli yüksek voltajlı DC şarj yöntemi (şu an için yalnızca Çin’de kullanılıyor). Ayrıca Çin’de EV taksilerin bataryası bittiğinde, şehir genelindeki batarya değiştirme istasyonlarına girip tüm batarya paketini birkaç dakika içinde değiştiriyorlar
Haberde BYD’nin tam katı hal bataryasının enerji yoğunluğunun 400Wh/kg olduğu, yani mevcut lityum iyonun neredeyse iki katı olduğu yazıyordu; ama tam katı hal bataryaların sorunlarından birinin düşük enerji yoğunluğu olduğunu sanıyordum. Ne değiştiğini merak ediyorum
Yüksek enerji yoğunluğu zaten tam katı hal bataryaların araştırılmasının başlıca nedenlerinden biri. Muhtemelen erken dönem düşük performanslı araştırma örnekleri genellenince böyle bir algı oluştu
Bu, yeni nesil lityum batarya. Bazı prototiplerde 600’e kadar çıktığına dair şeyler de duydum. Hâlâ lityum tabanlı olduğu için bir yerde sorun çıkarsa üstüne su dökmemek gerekir gibi geliyor. Uzman değilim ama doğruysa olumlu bakıyorum
Demir fosfat (iron phosphate) bataryalarla karıştırıyor olabilir misin? Demir fosfat ürünleri ucuz EV pazarında çok kullanılıyor ama düşük enerji yoğunluğu temel dezavantajları
Bu bataryaların soğuk havada nasıl çalıştığını bilen var mı diye merak ediyorum. Ben Montana’da yaşıyorum ve kışın batarya ömrü, menzil ve şarj süresi hayati bir konu olduğu için birçok kişi EV’lere şüpheyle yaklaşıyor. Bu sorun çözülürse gerçekten memnun olurum
Bence birçok kişi eski bilgilere dayanarak endişeleniyor. 2020 Model 3 kullanıyorum ve sıfırın altında bile sorun yaşamadım. Menzil yaklaşık %20 düşüyor ama buna karşılık soğukta motorun ısınmasını beklemiyorsunuz ve her sabah “depo dolu” halde yola çıkabiliyorsunuz; bu yüzden daha da rahat. EV’lerin çoğu AWD olduğu için kışın kullanımı da kolay. Hatta yoğun kar fırtınasında kamyonların çıkamadığı bir durumda benim aracım sorun yaşamadı. Yeni modeller ısı pompası gibi şeylerle daha verimli ve bataryalar da eskisinden daha fazla enerji depolayabiliyor. Çok ücra bir yerde değilseniz (ör. Alaska kırsalı) EV’ler gayet yeterli bence
EV’lerin “soğuğa daha iyi dayandığı” ifadesi bence yanıltıcı olabilir. İçten yanmalı araçlar sıcak havada da her zaman ısı kaybı yüzünden verimsizdir. EV’ler sıcak havada adeta “bonus menzil” kazanıyor. Aşırı verimli bir içten yanmalı araç bile soğukta verimini mecburen düşürmek ya da ısınma için ayrı bir ısı kaynağı sağlamak zorunda kalır; yoksa kışın ciddi eleştiri alırdı
Günlük normal sürüşünüzün ne kadar olduğunu merak ediyorum. Eğer 100 milin (161 km) altındaysa, çoğu EV’nin soğuk günde %25 kayıpla bile yeterli olacağını düşünüyorum. Bildiğim kadarıyla ABD’de ortalama günlük sürüş 36 mil. Montana’dan tanınmış YouTuber Hank Green de EV ile işe gidip geliyor ve kullanıcı deneyimini videolarla paylaşıyor
Kışın batarya ömrünün ölüm kalım meselesi olduğunu söylemişsin ama bildiğim kadarıyla elektrikli araçlar koltuk ısıtıcıları tam açık şekilde bir ay bile çalışabilir. Benzinli araçlar ise depo dolu olsa bile sadece birkaç saat dayanır. Üstelik EV’lerde egzozun karla tıkanıp karbon monoksit zehirlenmesine yol açma riski de hiç yok
Norveç’te de Tesla’nın oldukça iyi sattığını biliyorum
400Wh/kg batarya orta boy UAV’ler için de inanılmaz faydalı olur. Şu anda en üst seviye 18650 veya 21700 hücreler yaklaşık 255Wh/kg civarında
Yorumların çoğu kişisel araçlara odaklanmış gibi görünüyor ama bence asıl etkisi waymo benzeri robotaksiler, kamyonlar, otobüsler, traktörler ve ağır iş makineleri gibi ticari alanlarda çok daha büyük olacak
Yeni bir teknolojiyi denemek için gerçekten iyi bir tercih gibi görünüyor. Sonuçta bakım maliyetlerinde ciddi tasarruf potansiyeli var. Zaten 'Seal' bozulursa garanti de geçersiz olur
Güncelleme: BYD’nin bu haberi yalanladığı bildiriliyor