- Ukrayna, Rusya topraklarının derinliklerine İHA saldırısı düzenleyerek 40'tan fazla askeri uçağı imha etti
- Bu operasyon, yaklaşık 1,5 yıllık bir hazırlık sürecinin ve Devlet Başkanı Zelenskyy'nin doğrudan gözetiminin ardından gerçekleştirildi
- İHA'lar konteyner kamyonlarla Rusya iç kesimlerine taşınarak Irkutsk bölgesindeki Belaya hava üssü gibi kilit havaalanlarını vurdu
- Rusya da buna karşılık Ukrayna'ya şimdiye kadarki en yüksek sayı olan 472 İHA ve 7 füzeyle saldırdı
- İki ülke, İstanbul'da yapılacak yeni barış görüşmeleri öncesinde gerilimin tırmandığı bir süreçten geçiyor
Genel Bakış
- Ukrayna güvenlik makamlarından bir kaynağa göre, Ukrayna ordusunun yakın zamanda düzenlediği İHA saldırısında Rusya topraklarının derinliklerinde bulunan 40'tan fazla askeri uçak imha edildiği ortaya çıktı
- Söz konusu saldırı, İstanbul'da yapılması planlanan doğrudan barış görüşmelerinden bir gün önce gerçekleşti
İHA saldırısının ayrıntıları
- İsminin açıklanmasını istemeyen bir Ukraynalı güvenlik yetkilisi, bu operasyonun hazırlığının 1,5 yıldan uzun sürdüğünü ve Devlet Başkanı Zelenskyy tarafından bizzat yönetildiğini söyledi
- İHA'lar, kamyonlara yüklenmiş konteynerler şeklinde Rusya iç kesimlerine taşınarak Belaya hava üssü ve Irkutsk bölgesindeki diğer havaalanı hedeflerine saldırdı
- Yerel vali Igor Kobzeva'ya göre, bölgede Ukrayna İHA'larının görülmesi ilk kez yaşandı
- Yetkililer, durumun siviller için bir tehdit oluşturmadığını özellikle vurguladı
Ukrayna-Rusya görüşmeleriyle ilgili gelişmeler
- Aynı gün Devlet Başkanı Zelenskyy, Ukrayna'nın Rusya ile yeni doğrudan barış görüşmeleri için İstanbul'a bir heyet göndereceğini açıkladı
- Heyete Savunma Bakanı Rustem Umerov'un başkanlık etmesi bekleniyor
- Ukrayna, görüşmeden önce Rusya'nın savaşın sona erdirilmesine ilişkin tutumunu resmî olarak belgeleyip iletmesini talep ediyor
- Rusya da söz konusu tutumu görüşme sırasında paylaşacağını ima etti
Rusya'nın büyük çaplı İHA ve füze saldırısı ile Ukrayna ordusunun kayıpları
- Rusya, Şubat 2022'den bu yana tek seferdeki en büyük sayı olan 472 İHA'yı Ukrayna'ya karşı kullandı
- Rus ordusu buna ek olarak 7 füze saldırısı da düzenledi
- Bu saldırılar sırasında Ukrayna ordusuna ait bir eğitim birliği füze isabeti aldı; en az 12 kişi öldü, 60'tan fazla kişi yaralandı
- Açıklamaya göre bu birlik, cepheden uzakta bir arka bölgede bulunuyordu ve büyük çaplı bir toplanma yaşanmamıştı
- Askerî makamlar, can kayıplarının nedenini araştırmak üzere özel bir komisyon kurdu
- Eğer idari ihmal nedeniyle kayıp yaşandığı ortaya çıkarsa, sorumlular hakkında sert disiplin işlemleri uygulanacak
Kuzey cephesi ve savaşın genel durumu
- Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın kuzeyindeki Sumy bölgesinde yer alan Oleksiivka köyünü ele geçirdiğini duyurdu
- Sumy bölgesi yetkilileri, 11 yerleşim yeri için ek zorunlu tahliye kararı verdi
- Ukrayna Kara Kuvvetleri Başkomutanı Oleksandr Syrskyi, Donetsk bölgesindeki Pokrovsk, Toretsk, Lyman ve Sumy sınır hattına yönelik Rus saldırılarının yoğunlaştığını belirtti
Sonuç
- İHA ve füze saldırılarıyla birlikte iki ülke arasındaki gerilim zirveye çıktı
- İstanbul barış görüşmeleri öncesi ve sonrasında askerî ve diplomatik tablo kritik bir dönüm noktasına gelmiş durumda
1 yorum
Hacker News görüşleri
Sovyet döneminde ağır sanayi uçak tedarik zincirinin büyük kısmı Ukrayna’da bulunduğundan, Rusya’nın bugün yeni stratejik uçak üretme kapasitesinin neredeyse olmadığını söylüyor. 1991’den sonra hizmete alınan az sayıdaki uçağın da çoğunlukla önceden stoklanmış parçalara dayandığını açıklıyor. Taktik uçaklarda bile yılda ancak birkaç adet teslim edilebildiğini, eğitim sisteminin çökmesi ve üretken nüfusun azalması nedeniyle bu eğilimin kolay kolay tersine dönmesinin beklenmediğini vurguluyor
ABD’nin Ukrayna savaşının sürmesini istemesinin nedeninin tam da bu olduğunu öne sürüyor. ABD’nin doğrudan müdahil olmadan rakibinin askeri gücünü tükettiğini, ceza ve kınamanın ise başka ülkelere yöneldiği bir yapı olduğunu belirtiyor. ABD’nin müttefikleri sürekli kurban edilmediği sürece bunun oldukça kusursuz bir senaryo olduğunu söylüyor
Aslında nedenin ABD’nin Ukrayna üzerindeki etkisinin giderek azalması olduğunu düşünüyor. ABD’nin Ukrayna’ya Rusya ana karasına saldırılar konusunda sürekli baskı yaptığını, ABD dışındaki aktörlerin de açık iradeye sahip olduğunu vurguluyor
Son gelişmelere bakınca Ukrayna’nın ABD desteği olmadan da savaşmayı sürdürme iradesi gösterdiğini ve fiilen çatışmayı devam ettirdiğini söylüyor. Teslim olmak ve köleleştirilmek dışında seçenek olmadığı için savaştığını belirtiyor. ABD ve AB’nin Ukrayna’nın egemenliğini desteklemesinde açık çıkarlar bulunduğunu, bunun sadece Rus askeri gücünü azaltmakla ilgili olmadığını, sınır bölgelerinde Rus emperyalist yayılmasını caydırma etkisi de taşıdığını düşünüyor
Apophenia olgusuna değinerek aşırı örüntü tanıma eğilimini eleştirel biçimde ima ediyor
Ukrayna’nın Rus bombardıman uçaklarının yaklaşık üçte birini etkisiz hale getirmiş gibi göründüğünü belirtiyor
İlgili bağlantı
Hassas hedefleme istihbaratı destekleseydi bundan da daha etkili bir saldırı olabileceğini söylüyor. Rusya’nın filosunu faal tutmakta zaten zorlandığı bir durumda, yakın zamanda kullanılan uçaklar öncelikli hedef alınsaydı Rusya’nın elinde yalnızca uçamayan gövdeler kalacağı ve işletmenin daha da zorlaşacağı vurgulanıyor
Bu uçakların maliyetiyle bu saldırının maliyeti karşılaştırıldığında farkın sarsıcı düzeyde olduğunu belirtiyor
İlk 5’in 4’ünün ABD’ye ait, kalan 1’inin ise Rusya’ya ait olduğunu söyleyerek bunun ilginç olduğunu aktarıyor
Hasar gören uçakların bazılarının bombardıman uçağı olmayabileceğini temkinli biçimde tahmin ediyor
Bir kamyon dolusu dronu düşman ülkenin kalbine kadar sızdırma fikrine büyük hayranlık duyuyor. Bunun Rusya’nın nükleer caydırıcılığında da ciddi bir gedik açtığını belirtiyor. Avrupa’nın Rus nükleer tehdidini blöf sayıp Ukrayna’ya kara birlikleri gönderdiği bir durumda dünyanın çok ilginç bir hale gelebileceğini hayal ediyor
Rusya’nın bir nükleer üçlüye (nuclear triad) sahip olduğunu, tüm denizaltılar aynı anda limanda hedef alınmadıkça üç nükleer kuvvet ayağının birden yok olmayacağını belirtiyor
İlgili bağlantı
Uluslararası kargoyla postane deposuna kadar ulaşan drone suikastlarını hayal ediyor. Kurye yakına küçük bir kutu bırakıyor, makine kutuyu açıyor ve içinden çıkan drone hedefe saldırıyor. Kutu da uçarak kendini imha edebilse iz sürme ihtimalinin çok daha azalacağını söylüyor
Kamyonla dronları sınırın derinliklerine taşımayı gerçekten bu kadar parlak bir fikir saymanın doğru olup olmadığını sorguluyor. Aynı şeyin tersinden, böyle bir kamyonun İsrail gibi sürekli savaş halinde bir ülkeye girmesi durumunda tüm sivil araçların hedef haline gelebileceği uyarısında bulunuyor. Rusya’nın nükleer caydırıcılığında gedik açmanın gerçekten iyi bir şey olup olmadığından kuşku duyuyor; nükleer silahları yöneten kişilerin daha istikrarsız ve dürtüsel kararlar alma riskine işaret ediyor
Batarya tabanlı dronların azami menzilinin sınırlı olduğunu (yaklaşık 14 km) ve bu yüzden bu tür bir saldırı için uygun olmadığını, Ukrayna’nın kamyon kullanarak dronları hedefe 1 km’den daha yakın bir noktaya taşımak zorunda kaldığını açıklıyor. 2022’de işgal başladığında Rusya içinde zaten 3 milyon Ukraynalı yaşadığını, bu yüzden kontrol noktalarında Rus gibi görünmenin de daha kolay olduğu şeklindeki özgün koşula değiniyor. Bunun gelecekte başka çatışmalarda kolay kolay beklenemeyecek bir durum olduğunu savunuyor. Bunu, II. Dünya Savaşı sırasında Almanya’nın Britanya içinde anlamlı casus bilgisi elde etmekte neredeyse başarısız olmasıyla karşılaştırıyor. Toplumun genel farkındalık ve tepki kapasitesinin yüksek olması nedeniyle Britanya vatandaşlarının Alman casusları kolayca fark ettiğini, o dönemde drone kültürü olsaydı bile kamyonla drone taşıyıp Britanya’daki askeri hedeflere yaklaşmanın neredeyse imkânsız olacağını değerlendiriyor
II. Dünya Savaşı döneminde Avustralya/Britanya özel kuvvetlerinin Japon balıkçı teknesi kılığına girerek Singapur limanına sızdığı Operation Jaywick örneğini anlatıyor. Taktik açıdan ezici bir başarı olmasa da Müttefiklerin moralini yükseltmede büyük rol oynadığını, hatta ten rengi farklı kişilerin bile makyaj ve kılık değiştirmeyle operasyonu başarıyla yürütebildiğini vurguluyor. Çatışma bölgelerinde genellikle “ana dili gibi davranabilen düşman ülke kökenliler” bulunduğundan, Kuzey/Güney Kore, Çin/Tayvan, Orta Doğu gibi yerlerde bunun yeterince mümkün olabileceğini düşünüyor. Savaş zamanında hem askerî hem sivil tarafta insan gücü eksik olduğu için Rusya’nın da barış zamanındaki gibi her yeri sıkı biçimde koruyamayacağını ekliyor
Ukraynalıların Rus gibi davranmasına zaten gerek olmadığını, dolayısıyla bunun dert edilmesine lüzum bulunmadığını söylüyor. Rusya içinde çok sayıda Ukraynalı olduğunu ve serbestçe kamyon sürebildiklerini belirterek tarihsel gözaltı örnekleriyle kıyaslıyor
Japon kökenli Amerikalıların toplama kamplarına alınmasıyla ilgili bağlantı
Dronların radyo karıştırmaya (jamming) karşı çok savunmasız olduğunu, bu nedenle her iki tarafın da fiber optik kablo sarılı kablolu dronlar kullandığını açıklıyor
Tam anlamıyla Rus kılığına girmenin gerekmediğini, çünkü aslında sürücünün yükte ne olduğunu bilmeyen sivil biri olduğunu söylüyor. Bunun önceki köprü saldırısındaki yöntemle aynı olduğunu belirtiyor
Hava üsleri gibi tesislerde drone savunma önlemlerinin (karıştırma, lazer, ağ, silah, güçlendirilmiş hangar vb.) neden daha yaygın hale gelmediğine şaşırıyor. Devletlerin bu tür altyapıyı korumak için daha hızlı harekete geçeceğini düşündüğünü, bu olayın bir uyarı işareti olabileceğini ifade ediyor
Bu hava üslerinin Ukrayna sınırından binlerce kilometre uzakta olduğu için drone tehdidini ciddiye almamış olabileceklerini düşünüyor
Bunun nedenlerinden birinin, ABD ile Rusya arasındaki START anlaşmasının bombardıman uçaklarının açıkta tutulmasını ve uyduyla izlenebilmesini gerektirmesi olduğunu açıklıyor. Bu saldırıdan sonra o anlaşmanın da anlamını yitirebileceğini tahmin ediyor
Bu tür ekipmanlar vardır ama kamyonun bizzat üs içine girmiş olması nedeniyle savunma sistemlerinin baypas edilmiş olabileceğini düşünüyor
Elektronik harp (ECM/EW) sistemlerinin cephe hattına konuşlandırılması gerektiğini, bu üslerin ise Rusya’nın iç derinliklerinde bulunduğunu söylüyor. Lazer tabanlı anti-drone teknolojisinin yaygın olmadığını, kötü hava koşullarında lazerlerin iyi çalışmadığını ve bu yüzden balistik silahların daha iyi olduğunu ekliyor
Ukrayna savaşının özünde iki insan sistemi modeli arasındaki mücadele olduğunu savunuyor. Bunları Putin modeli (dikey komuta ve kör itaat) ile işbirlikçi model (sorunların kolektif olarak fark edilip çözülmesi) olarak açıklıyor. Bugün birçok ABD şirketi ve bireyinin bile Putin modelini benimsediğini hissettiğini, birkaç liderin aynı hataları tekrar tekrar yaptığını gördüğünü söylüyor. İşbirlikçi modelin her bireyin sorunları fark edip çözmesini gerektirdiğini belirtiyor. Ancak ABD’deki “lideri takip et” eğitiminin bağımsız düşünebilen insan sayısını azalttığını eleştiriyor. Gerçek bir kriz anında Elon Musk ve Tim Cook gibi liderlere güvenmeyeceğini, hatta önce onları göndermek isteyeceğini söylüyor. Özgün düşünme yeteneği olanları bunu aktif biçimde uygulamaya teşvik ediyor
Rus bombardıman uçaklarının toplamının üçte birine denk gelen yaklaşık 40 uçak hedef alınmıştı
İlgili bağlantı
Eğer bildirilen rakamlar doğruysa, bu saldırının tarihin en başarılı saldırılarından biri olduğunu düşünüyor. Dronlar savaşın doğasını kökten değiştiriyor
Drone rotorlarından kaynaklanan mekanik radyo parazitinin sensörlerle tespit edilebildiğini söylüyor. En yeni anti-drone savunma sistemlerinin geleneksel radar yerine elektrik motorları ve 3G/4G kablosuz sinyallerini tespit etmeye yönelmesi gerektiğini savunuyor. Etkili savunmanın çok uzak menzilden tespit gerektirmediğini, pahalı patlayıcılar olmadan da büyük miktarda önleme dronunun kullanılacağı bir dönemin yakında geleceğini öngörüyor. Rusya’yı beceriksiz sanmamak gerektiği konusunda uyarıyor; hızlı uyum kabiliyetini ve Ukrayna ile gerçek savaş üzerinden yaptığı kıyaslamalardan öğrenme hızını yüksek buluyor. Dünyanın artık verimsiz F35 yerine daha pratik tercihlere yönelip yönelmeyeceğini sorguluyor
FPV UAS gibi dronların F-35’ten “daha verimli” olduğu şeklindeki basit karşılaştırmaların anlamlı olmadığını düşünüyor
Ukrayna’da kullanılan dronların çoğunun kablosuz değil, çok ince fiber optik kablo salarak uçtuğunu yeni öğrendiğini söylüyor. Tarlada yürüyüp kablo toplayan askerlerin görüntüsünün örümcek ağı hasadı gibi göründüğünü anlatıyor
Bataryalı, kısa menzilli, yavaş dronların uzun menzilli süpersonik saldırı uçaklarının yerine asla geçemeyeceğini vurguluyor. Tam otonom süpersonik dron yapılsa bile F-35’in pahalı olmasının nedeninin pilot değil uçağın doğası olduğunu, bu yüzden maliyetlerin benzer kalacağını söylüyor