- Korkulan şey: startup’ların hızlı uygulama kabiliyetini kaybedip büyük şirketler gibi yavaşlaması.
- İlk çalışanların verimliliği sonraki çalışanlar tarafından da korunmalı.
- İş yapma hızının temel unsurları:
- İşin ne kadar süreceğini önceden tahmin eden “bakış açısı (Scope)” ve iyimser tutum, gerçek iş hızını büyük ölçüde etkiler.
- Genelde işin süresinin bakış açısını etkilediği düşünülür, ama gerçekte bunun tersi geçerlidir.
- Bakış açısı, işin tamamlanma süresini etkiler:
- Uzun süreceğini düşünürsen uzun sürer, hızlı biteceğini düşünürsen hızlı biter.
- Bakış açısının gerçek performansı etkilediği örnekler:
- Maraton bitirme derecelerinin histogramında yuvarlak sayılarda (3 saat, 3 buçuk saat vb.) alışılmadık derecede çok kayıt vardır:
- İnsanlar belirlenmiş hedeflere ulaşmak için güçlü biçimde çaba gösterme eğilimindedir (hedefe doğal olarak uyumlanan “Limbo Etkisi”).
- 4 dakikalık mil örneği:
- Daha önce imkansız sayılan bu derece kırılınca, birden çok kişi o barajı aşmıştır.
- Öğrencilerin ödevlerini son teslim tarihinden hemen önce tamamlaması da aynı ilkeyle açıklanır.
- Startup’lar ve Limbo Etkisi:
- Yüksek aciliyet içeren durumlarda (ör. sitenin çökmesi, erken aşama startup ortamı), “son teslim tarihi şimdi” algısı nedeniyle işler çok hızlı ilerler.
- Buna karşılık, gerçekçi bir bakış açısı (ortalama süre) belirlendiğinde:
- Erken bitirmenin büyük bir kazancı yoktur, geç kalmanın ise bedeli vardır; bu yüzden iş genelde sonunda “bakış açısı”na yakın bir sürede tamamlanır.
- Bu da ortalamada işlerin daha yavaş yapılmasına yol açar.
- İyimser bir bakış açısının neden önemli olduğu:
- En hızlı tamamlanan üst %10’luk süreler bakış açısı olarak alınırsa, gerçek ortalama tamamlama hızı yükselir.
- İyimser hedef belirleme, gerçek performansı hızlandırır (optimism shapes reality).
- Ancak pratikte çoğu kişi bakış açısını belirlerken kötümser davrandığı için işler daha da yavaşlar.
- Scale AI’ın ilkeleriyle bağlantısı:
- “Tempo”: İşleri mümkün olan en hızlı şekilde yapmak, Limbo Etkisi için en iyi panzehirdir.
- “Ambition shapes reality”: İyimser hedefler koymak, uzun vadede gerçekliğin kendisini değiştirir.
- Sonuç ve tavsiyeler:
- Tek tek küçük görünen hız kayıpları birikerek organizasyonu tehdit eder.
- İyimserliği ve kararlılığı korumak, ekibin ve şirketin başarısını büyük ölçüde etkiler.
- İnsanlara daha yüksek beklentiler ve daha iyimser bir bakış açısı verirseniz, onların gerçekten o seviyeye ulaşma olasılığı artar.
- Steve Jobs da insanlardan yüksek beklenti olduğunda gerçekten yüksek performans alındığını vurgulamıştır.
Son mesaj:
- İyimserliğin gerçeği şekillendirmesine izin verin.
15 yorum
Bence iyimserlik ile kırbaçlamanın farkını iyi anlamak gerekir.
Hizmet büyüdükçe artan karmaşıklığa, ilk yöntemleri olduğu gibi uyguladığınızda bunun artık geçerli olmayabileceği gerçeğinin gözden kaçırıldığı bir içerik gibi görünüyor.
Elbette başlangıçta hızlı yaklaşım kolay ve etkiliydi, ancak artık bunun çalışmayabileceğini kabul etmezseniz ek personeli sanki verimsiz ve yeterince adanmış değilmiş gibi değerlendirmeye varan bir algı oluşabilir.
Bu stratejinin artık işe yaramadığını ise ancak çok sonra fark edersiniz.
Onlar kadar para vermeyecekken, üretkenlikleri çıkmıyor diye ne kadar sıkıştırsanız da işini iyi yapan insanlar kaçar...
Ayrıca, bir şirkette sistem olmamasını "hızlı uygulama gücü" diye adlandırmanın övünülecek bir şey olduğunu düşünmüyorum.
"Uzun süreceğini düşünürsen uzun sürer, çabuk biteceğini düşünürsen çabuk biter." sözünü görünce Parkinson Yasası aklıma geldi.
Parkinson Yasası: Parkinson Yasası, bir işi yapmak için harcanan sürenin, o iş için verilen süreye göre uzadığını söyler.
Yani takvim meselesinde, fiziksel zamanın gerçekten yetersiz olduğu durumlar dışında, hızlandırılması istendiğinde işi mümkün olduğunca sıkıştırarak yürütmek elbette mümkündür.
Ama bunun kalitesi ya da istikrarının garanti edilmesi bambaşka bir konudur.
Çalışma sürecindeki bir iki kontrol adımını çıkarıp takvime uymak mümkün olabilir ve belirli acil durumlarda bunları atlamanın bir iki kez sorun çıkarmama ihtimali de yüksek olabilir.
Ancak bu durum olağan hale gelirse, bu tür kontrol süreçlerindeki eksiklikler bir gün fark bile edilmeyen büyük bir soruna dönüşür ve onun patlamasını tetikleyen fitil olur.
Günübirlik biten yarışmalarda işe yarayabilir gibi görünse de, birkaç güne yayılan işlerde takvim baskısıyla kamçılamak zehir etkisi yapar. Bu kamçılama sürekli tekrarlandığında insan yalnızca hızlı çözülebilecek yöntemleri düşünmeye başlar ve sonuçta bu da işleri daha da dolambaçlı hale getirecek başlangıcı hazırlar. Ya da kişi dayanamaz ve tükenmişlik yaşar.
Hayatın bir maraton olduğu metaforu sık kullanılır ama aslında maratondan çok daha uzundur.
Crunch kültürü hakkında, benim uzun zamandır düşündüklerime benziyor. Arada bir yapılabilir belki ama kronik hale gelirse bunun bir sorun olduğunu düşünüyorum. Startup'lar buna rağmen kısa sürede sonuç çıkarması gereken bir sektör ama bunun sürdürülebilir olup olamayacağından pek emin değilim.
Hayatın bir maraton olduğu söylenir ama gerçek bir maraton koştuğunuzda, en başından bitene kadar insanı öldürecekmiş gibi hissettirir.
+11111
Yüksek aciliyetli durumlarda (örn. sitenin çökmesi, erken aşama startup ortamı) "son teslim tarihi şimdi" algısı nedeniyle işler çok hızlı ilerler.
=> Acil durumların yarattığı tünelleme etkisinin yan etkileri, Kıtlık Bizi Nasıl Değiştirir adlı kitapta çok iyi anlatılıyor (bu, Scarcity kitabının yeniden yayımlanan baskısıdır).
Gerçek acil durumlarla ilgilenen itfaiyecilerde bile tünelleme etkisinden kaynaklanan ölümcül kaza vakaları var...
Bunu acil olarak ele almak kısa vadede mantıklı görünebilir ama bunu tekrarlarsanız eninde sonunda bir kaza yaşanır..
Patronlar ya da orta kademe yöneticiler görmeden önce yazıyı kaldırın lol
Maraton örneği gerçekten ilginç. Gerçek ödev teslimi yaparken yaşadığım anılar da öyle... Hackathon’ların etkili olduğuna bakınca, bir hedefe yönelik son tarihler söz konusu olduğunda iyimserliğin önemli olduğunu düşünüyorum.
Korkutucu iyimserlik ise galiba çok olumlu düşünüp sonradan harekete geçmek demek gibi geliyor bana hahaha
Ben de çok şaşırmıştım. Bu yazıya da göz atmanız iyi olabilir.
https://www.notboring.co/p/optimism
Yarın yapsam da olur mu?