Accelerando (2005)

• Accelerando, Charles Stross'un 2005 tarihli romanıdır; Ace Books ve Orbit Books tarafından yayımlandı ve CC BY-NC-ND 2.5 ile dağıtıldı
• Manfred Macx, patentleri ve fikirleri ücretsiz devreden agalmic bir yaşam sürer ve upload edilmiş ıstakozların sığınma taleplerine yardım etmeye başlar
• İlk dönem dünyası, tekilliğin yaklaşmakta olduğu bir toplumdur; metacortex, itibar piyasaları, otomatik şirket ağları ve fikri mülkiyetin çöküşü hızla iç içe geçer
• Amber, yasal dolambaçlı yapılar kullanarak annesi Pamela'dan kurtulup Jüpiter bölgesine gider ve Object Barney'yi temel alan bağımsız bir yargı alanı kurar
• Field Circus, Hyundai +4904/-56 civarındaki routera ulaşarak Wunch ile temas kurar; ancak uzaylı ağı hem ticaret fırsatlarını hem de sızma riskini ortaya çıkarır

---

Bibliyografya ve tefrika yapısı

• Accelerando, Charles Stross'un 2005 tarihli romanıdır; Ace Books tarafından Temmuz 2005'te New York'ta ISBN 0441012841 ile, Orbit Books tarafından Ağustos 2005'te Londra'da ISBN 1841493902 ile yayımlandı
• Eser, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 License ile dağıtılmaktadır
  • Atıf zorunludur; ticari kullanım ile değiştirme, dönüştürme ve türev eser oluşturma yasaktır
  • Yeniden kullanım veya dağıtım sırasında lisans koşullarının açıkça belirtilmesi gerekir; belirsizlik durumunda www.accelerando.org üzerinden yazara ulaşılması şartı da bulunur
• Bazı bölümler önce Asimov's SF Magazine'de yayımlandı
  • “Lobsters”: Haziran 2001
  • “Troubadour”: Ekim/Kasım 2001
  • “Tourist”: Şubat 2002
  • “Halo”: Haziran 2002
  • “Router”: Eylül 2002
  • “Nightfall”: Nisan 2003
  • “Curator”: Aralık 2003
  • “Elector”: Ekim/Kasım 2004
  • “Survivor”: Aralık 2004
• Charles Stross, bu kitabı yazmak için 5 yıl harcadı ve “For Feòrag, with love” ithafını ekledi

Slow Takeoff: Manfred ve tekillik öncesi toplum

• PART 1: Slow Takeoff, Edsger W. Dijkstra’nın şu sözüyle başlar: “Bilgisayarların düşünüp düşünemeyeceği sorusu, denizaltıların yüzüp yüzemeyeceği sorusundan daha ilginç değildir.”

• Lobsters

  • Manfred Macx, Amsterdam Centraal Station’ın önündeki meydana varır, head-up display’ini ve giyilebilir ağını açar, gelişini duyuran güvercin fotoğrafını weblog’una yükler.
  • Çok sayıda patent alır, ancak haklarını Free Intellect Foundation’ın “obligation-free infrastructure project”ine devreder; tuhaf ama işe yarayan fikirleri zengin olacak insanlara ücretsiz vererek yaşar.
  • Hotel Jan Luyken’deki süit, sınırsız toplu taşıma kartı, havayolu personeli seyahat hakları gibi şeyler, çeşitli kuruluşlar ve insanların karşılık olarak sağladıklarıdır.
  • Manfred’in bush jacket’ine görünmez bir akademik çevrenin sağladığı 64 compact supercomputing cluster dikilmiştir ve her cepte 4 tane vardır.
  • Manfred’in yaşamı fiilen nakit egemenliğinden özgürdür, ancak IRS soruşturması, ailesiyle kopukluk, eski nişanlısı Pamela ile çatışma ve aşırı bilgi emilimi gibi yükler taşır.
  • FedEx kuryesinin uzattığı, izlenmesi zor tek kullanımlık telefondaki kişi kendini “KGB dot RU” diye tanıtır, ancak sonra aslında Moscow Windows NT User Group, yani Okhni NT olduğunu açıklar.
  • Bu varlıklar aslında bir zamanlar Panulirus interruptus idi; lexical engine ve parallel hidden level neural simulation’a sahip birer spiny lobster upload’udur.
  • İnsanlardan ve yaklaşan singularity’nin ışık konisinden kaçıp “ocean”a gitmek isterler; viral end-user license agreements ve patent shell company’lerinden korkarlar.
  • Manfred bunu spiny lobster’ın nervous system state vector upload’u olarak özetler.
  • Moravec tarzı bir operasyonla tek tek nöronlar ele alınır ve synapse’lar haritalanır.
  • Bunlar, aynı çıktıyı üreten simulation ve microelectrode’larla değiştirilir.
  • Bu süreç tüm brain boyunca tekrarlanarak simülatör içinde çalışan bir harita oluşturulur.
  • Golden Rule ve agalmic economy ilkeleri nedeniyle Manfred, onlara yardım etmesi gerektiğine karar verir.
  • Manfred’in gözlükleri, San Diego’daki araştırmacıların lobster’ları cyberspace’e upload ettiğini ve elden çıkarılmış Microsoft bölümlerinin hukuki süreçleri otomatikleştirerek yan şirketler kurup halka açtığını ve mülkiyet takası yaptığını özetler.
  • Aynı gün dünya genelinde 50 bin insan bebeği doğarken, Endonezya ve Meksika’daki otomasyon fabrikaları, içinde 10 petaflops’tan fazla işlemci bulunan 250 bin motherboard üretir.
  • Bu işlem gücü, insan beyninin hesaplama kapasitesinin alt sınırından yaklaşık bir büyüklük mertebesi düşüktür; 14 ay sonra ise insan türünün kümülatif bilinç işleme kapasitesinin çoğunun silicon üzerinde ortaya çıkacağı öne sürülür.
  • Manfred’in metacortex’i, gözlüklerinin ötesinde duran dağıtık yazılım ajanları bulutudur; uykudayken mırıldanmasını bile anlamlı girdi olarak işler.
  • Manfred, Moon ve Mars’ı söküp serbestçe uçan nanocomputing processor node’ları üretmeyi; her katmanı atık ısıyı kullanan Matrioshka brains ve güneş sistemi büyüklüğünde Russian doll Dyson sphere’ler kurmayı hayal eder.
  • Eski nişanlısı Pamela, Manfred’e “devlete 12.362.916 dolar 51 sent” borçlu olduğunu söyleyerek baskı yapar ve çocuk sahibi olma meselesiyle sorumluluktan kaçtığını öne sürer.
  • Pamela’ya göre Bezier, kedi upload’larını Pentagon’a akıllı bomba güdüm sistemi olarak verip bunun karşılığında gelir vergisi ödemekten kaçınmaya çalışmaktadır.
  • Manfred, ıstakozlar sentient ise kedilerin de en azından asgari haklara sahip olması gerektiğini; birkaç yıl içinde insanların da upload edileceğini, bu yüzden faydacı felsefenin ertelenmesi gerektiğini düşünür.
  • Istakozları free citizens olarak görür, “lobster-derived AI autopilots for spacecraft” fikrini patentletir ve tüm haklarını FIF’e devreder.
  • Pamela, otel odasında Manfred’i bir stunner ile etkisiz hale getirir ve marriage license’ı imzalamasını ister; odanın dışında ise içinde upload edilmiş bir kitten bulunan başka bir cardboard box durmaktadır.

• Troubadour

  • Üç yıl sonra Manfred Macx, boşanma mahkemesinden, chat room’lardan ve International Monetary Emergency Fund toplantılarından kaçarken Roma’da ekonomik yasalara karşı çıkma görevini üstlenir.
  • Moore yasası işlemeye devam eder ve 10 ay sonra Güneş Sistemi’ne eklenen MIPS’lerin çoğu ilk kez machine-hosted olacaktır; yaklaşık 10 yıl sonra kurulu işlem kapasitesi 1 MIPS per gram eşiğine yaklaşır.
  • agalmic.holdings.root.184.97.AB5 gibi şirketler otomatik mesajlar gönderir ve şirket düzenlemeleri Python ile yazılmıştır.
  • Bu tür şirketlerin sayısı 16.000’den fazladır ve her gün artmaktadır; her şirketin 3 yöneticisi vardır ve aynı zamanda başka 3 şirketin de yöneticisidirler.
  • Her 16 saniyede bir dava açılır ve Manfred, birilerinin onun şirketler için yaptıklarını dava mekanizmasına uygulamanın yolunu bulduğunu düşünür.
  • Manfred gece boyunca dans ederken küresel itibar piyasası doğrusal olmayan bir duruma girer ve itibarı son 2 saat içinde 20 puan düşer.
  • Smoot, Sedgwick Associates’ten Alan Glashwiecz, mahkeme imzalı bir emirle Manfred’in tüm varlıklarının dondurulduğunu bildirir; ayrıca kızının geçen perşembe decanted edildiğini ve sağlıklı olduğunu söyler.
  • Manfred, Roma’da eski ekonomi bakanı Gianni Vittoria ile buluşur ve “ekonomiyi modası geçmiş hale getirmek” için geldiğini söyler.
  • Gianni’ye göre 1980’lerden beri ilke olarak kaynak tahsisi sorunu, piyasa olmadan da bilgisayarlarla algoritmik biçimde çözülebilir hale gelmiştir.
  • Manfred, Gianni’nin yalnızca parayı değil, kıtlığı ortadan kaldırmaya çalıştığını fark eder.
  • Gianni, ekonomiyi planlamak yerine şeyleri ekonominin dışına çıkarmak gerektiğini ve upload edilmiş zihinlerin de processor cycle’ları için para ödememesi gerektiğini savunur.
  • Manfred, bagajını uydu internet uplink’i olan eski, bağımsız bir stereo sisteme bağlar.
  • Bagajın holografik deposu yaklaşık 1 trilyon terabayt kapasiteye sahiptir; 20. yüzyılın tüm müzik, film ve video üretimini içine alıp yine de yer bırakacak düzeydedir.
  • Ağda 1.048.575 şirket vardır ve haklar öylesine hızlı el değiştirir ki herhangi bir şarkının hakları belli bir şirkette yalnızca yaklaşık 50 milisaniye kalır.
  • Manfred, kâr payı haklarını Pamela’ya devrettiğini ve bu fikri mülkiyet varlıklarının defter değerinin CCAA tarafının değerlemesine göre 1 milyar doları aştığını açıklar.
  • Aynı anda tüm stash’i birden çok kriptografik olarak anonimleştirilmiş açık ağ dosya sistemine upload ederek kontrolsüz korsan kopyalamanın önünü açar.
  • Robot companies, hack’lenene kadar gelen tüm telif hakkı taleplerini otomatik ve ücretsiz olarak onaylayacak şekilde ayarlanmıştır.

• Tourist

  • Spring-Heeled Jack, Rus ordusundan kalma elektrikli savaş botları için yakıt alacak parayı çıkarmak amacıyla turistlere çarpıp kaçar ve kurbanın çaldığı anıları elinde tutarak ortadan kaybolur.
  • Kurban, kendisinin Manfred olduğunu hatırlar, ancak nereye gitmeye çalıştığını ve bunun neden önemli olduğunu hatırlayamaz.
  • Jack’in çaldığı gözlük ve bel çantasında, yüzyıl dönümündeki tüm interneti çalıştırmaya yetecek donanım, geniş bant genişliği, dağıtık motorlar ve yüksek düzey ajanlar vardır.
  • Bu ajanlar, sahibinin kişiliğinin büyük bölümünü oluşturan bir society of mind’dır; Jack’in çaldığı şey basit bir cihaz değil, Manfred’in anıları ve kişiliğinin bir parçasıdır.

• Üçüncü onyılın arifesi, uzay endüstrisinde kapsamlı bir durgunluk durumundadır ve Dünya’nın düşünme kapasitesinin büyük bölümünün doğmuş değil, üretilmiş olduğu varsayılır.

  • Her insan başına 10 mikroişlemci düşer ve bu sayı her 14 ayda bir ikiye katlanır.
  • Franklin Trust’ın kurduğu asteroit madenciliği projesinde, birinci nesil upload olan Kaliforniya dikenli ıstakozu ile yaşlanmış uzman sistemlerin kararsız bir simbiyozu bulunur.
  • İki yıl önce JPL, ESA ve Khrunichev-7 kuyruklu yıldızındaki upload edilmiş ıstakoz kolonisi, Güneş Sistemi dışından gelmiş gibi görünen yapay bir sinyal yakalar.
  • Gianni, Franklin Collective’in Bob Franklin’in kısmi upload sürümüne sahip olduğunu ve bunun Equal Rights Amendment lehine yürütülen lobi için gerekli olduğunu düşünür.
  • ERA kabul edilirse, tüm zeki varlıklar oy kullanma, mülk sahibi olma, upload, download ve sideload hakkına sahip olacaktır.
  • Manfred, sentient corporations, artificial stupidities, group mind’dan ayrılmış varlıklar ve yeniden bedenlenmiş upload’ları kapsayacak yeni bir kişilik hukuku kavramına ihtiyaç olduğunu düşünür.
  • İlk SETI sinyalinde yaklaşık 16 megabit, ikincisinde ise bunun yaklaşık iki katı veri yakalanır.
  • İlk sinyalin 100 ışık yılından daha uzak bir yerden geldiği, ikinci sinyalin ise 3 ışık yılından daha yakın bir mesafeden geldiği anlaşılır.
  • Manfred, ikinci sinyalin basit bir crusty transmission yankısı değil, bir “exchange embassy” olabileceğini, ancak henüz çözülemediğini düşünür.
  • Aineko, Annette’in üzerinde çalıştığı uzaylı download paketini kopyalar ve “Watch and wait”, “They'll figure out what we are sooner or later” diye yanıt verir.

Point of Inflexion: Amber ve Jupiter bölümü

• PART 2: Point of Inflexion, John Von Neumann'ın şu cümlesiyle başlar: "Hayat, başka bir ortamdan soyutlanabilen bir süreçtir"

• Halo

  • Amber, Barney sinyali yayan asteroidin Doppler kaymasını izleyerek yörünge elemanlarını çıkarır ve çiftlik gemisinin soğuk gaz iticileriyle yönelimi ayarlar
  • Güneş Sistemi'nin düşünme kütlesi gram başına 1 MIPS'i aşmıştır ve insan nüfusu 9 milyara yaklaşan bir maksimum aşım durumundadır, ancak büyüme oranı negatife dönmektedir
  • İnsan düşüncesi, Güneş Sistemi zekâsına yaklaşık 10^28 MIPS katkı sağlar, ancak fiilî düşünmenin büyük kısmını insanların çevresini saran trilyonlarca işlemciden oluşan halo üstlenir
  • Amber ve Ernst Sanger'ın sanayi sonrası kuşaktan gençleri, genetik rekombinasyon ya da hesaplama artırımı sayesinde ebeveyn kuşağından daha zekidir; Amber ise kişisel bir metacortex kullanır
  • Sanger, Jüpiter'in ölümcül manyetik alanının içinde perijove noktasına yaklaşır ve Amalthea yörüngesine düşmesi beklenir
  • Amber'ın annesi Pamela, Amber'a yaşıtlarıyla fiziksel sosyalleşmeye ihtiyacı olduğunu, bir "cyborg otaku freak"e dönüşmemesi gerektiğini söyleyerek baskı yapar
  • Amber'ın doğum gününde bir FedEx kutusu gelir; içinde bir 3D printer, eski mürekkeple basılmış bir belge destesi ve böğründe @ işareti olan bir calico kedi vardır
  • Hediye, Amber'ın annesinden hukuken bağımsızlaşması için hazırlanmış bir kurumsal yapıdır ve bunu Annette göndermiştir
  • Yapının özü şudur: Amber, Yemen'de kurulmuş bir limited şirkete kendini satarak menkul köle (chattel slave) olur; böylece şirket, Amber'ın eylemleri ve geçimi konusunda hukuken sorumlu hale gelir
  • Kurumsal kabuğun sonunda, Amber'ın ana lehtar ve hissedar olduğu bir vakıf fonu bulunur; reşit olduğunda Amber tüm şirket ağını kontrol ederek kölelik sözleşmesini feshedebilir
  • Kedi, Amber'a Paris'e giderse annesinin avukat ve kelepçeyle peşine düşebileceğini, bu yüzden Franklins'in uzaylı gezegen madenciliği dolandırıcılığına katılmasını önerir
  • Sadeq, Jüpiter'in ötesindeki uzayda küçük bir camide tek başına dua eder; Hadis ile bilgi tabanlı sistemleri birlikte inceler ve hızlandırılmış bilinç çağında İslam hukuku sorunlarıyla uğraşır
  • Kendisine Jüpiter yörüngesindeki ilk dava gelir ve Pamela'nın kızını geri almasına izin verilmesi yönündeki dilekçeyi inceler
  • Amber'ın yapısı, babasının vekiller aracılığıyla Amber'ın kendisini bir şirkete köle olarak satmasına yardım ettiği ve o şirketin de daha sonra Amber'ın emirlerine uymak üzere ayarlandığı dolambaçlı bir düzendir
  • Sorun, Pamela'nın Şiiliğe geçmesiyle ortaya çıkar
  • Amber, Yemen yasaları altında Müslüman bir şirketin Müslüman mal kölesi olarak değerlendirilebilir
  • İslam'ı inkâr ederse mürted olur ve sözleşme geçersiz hale gelirse, Pamela ABD veya AB hukuku altında yeniden mülkiyet iddiasında bulunabilir
  • Örtü takıp imamı izlerse Pamela doğrudan sahip olmaz, ancak bir refakatçi atayabilir
  • Amber, sorunun özünün yargı yetkisi olduğunu fark eder ve yeni bir yargı alanı edinmenin yolunu bulur
  • Sanger, Amalthea'nın ekvatoru çevresinde 30 km yüksekte dolanırken, dronlar elektrik kabloları ve şeffaf tabakalar açarak madencilik hazırlıklarını yürütür
  • Amber'ın planı, Barney'nin uzun ekseni boyunca süperiletken kablo döşemek ve condensation fabricator ile kabuğu mamul ürünlere dönüştürmektir
  • Fabricator, Barney'nin kabuğunu saniyede yaklaşık 2 g hızla mamul ürünlere dönüştürebilir; 200.000 saniye içinde 64 adet 3D printer'dan oluşan bir ızgara kurar ve 1.000.000 saniye içinde tek kişilik bir koloniyi işletebilir
  • Barney yüzeyindeki printer'lar daha sonra habitat kubbesi, alg/karides çiftliği iç donanımı, ekskavatör, airlock ve benzerlerini yapılandırılmış madde çıktısı olarak dakikada 4 kg hızla üretir
  • 18.000.000 saniye sonra Amber'ın alanı, insan uzayındaki en büyük offshore ya da gezegen dışı veri sığınağı haline gelir
  • Amber, aslında adaletin kendisini değil, adil bir sisteme katılma hakkını sattığını söyler
  • Sadeq, Pamela'nın güdüsünün kirlenmiş olduğuna hükmeder, ancak Amber'ın ilahi vahiy olmadan da vicdana sahip olabileceğini kanıtlaması şartını koşar
  • Amber, yıllardır dünya dışı bir packet-switching network bulunduğunu ve yakınlarda bir düğüm olduğunu bilmektedir; gecikme çevrimini gerçek zamana indirmek için oraya bizzat gitmek ister

Router: Field Circus ve uzaylı ağ

• Router

  • Field Circus içindeki sanal meyhane, gerçek duvarın ötesindeki yıldız ışığını doğru biçimde betimleyen bir stellariumdan oluşur ve gemi hızlanırken ortaya çıkan Doppler etkisi yolculara hız duygusu verir
  • Geminin momentumu zaten durgun kütlesinin yarısını aşmıştır ve bu durumda 1 kilogram, çoklu megatonluk hidrojen bombası düzeyinde çarpma etkisine sahiptir
  • Aineko, sinyalin alınmasından sonra 216.429.052 saniye, yani neredeyse 6 yıl boyunca ilgili kaynak kodunu saklamıştır
  • İlk uzaylı mesajı, bir pulsar çevresi haritası biçimindedir ve yıldızlararası ağdaki en yakın router'a giden yönü içerir; uzmanların bunu çözmesi 10 yıl sürer
  • Aineko'ya göre ikinci paket bir protocol stack'tir ve yeni bir düğümün ağa bağlanabilmesi için üst düzey protokol dönüşüm hizmeti sağlar
  • Bu protocol stack, router'a varıldığında çeviriyi üstlenebilmek için insan gibi düşünmeyi öğrenmek zorunda olduğundan, bir lobster neural network üzerine bağlanmıştır
  • Field Circus'un arkasında, yaklaşık 28 trilyon kilometre ötede, 3 ışık yılından biraz daha kısa mesafedeki Güneş Sistemi son 10 yılda insanlık öncesi tarihin tamamından daha fazla teknolojik gelişme ve beklenmedik kaza yaşamıştır
  • Güneş Sistemi'nin hesaplama kapasitesi gram başına yaklaşık 1.000 MIPS düzeyindedir ve dumb matter'ın çoğu erişilebilir gezegen kabuklarının altında bağlı olduğundan bunun kısa vadede büyük ölçüde artması zordur
  • Field Circus, Amber'in low-Jupiter orbit tesislerinin ürettiği lazer ışınını kullanarak Sol system'in dışına çıkan bir light-sail craft'tır
  • Field Circus, 1 kilogramlık bir starwisp ve 100 kilogramlık bir light sail'den oluşur; yüksek ivme ve relativistik seyir hızına rağmen hedefe ulaşması yine de neredeyse 7 yıl sürer
  • Yolcular, fiziksel insanların neural software'i ile intracranial wetware haritalarının dev bir bilgisayarın virtual machine environment'ına aktarılmış halidir
  • Bunlar, model bedenler, model bir evren ve model fizik yasaları içinde sinir girdilerini taklit eden sinyaller alır; çıktılar da yeniden model bedenlere yönlendirilir ve kapalı bir döngü oluşur
  • Hyundai +4904/-56, Jupiter'den 8 kat daha ağır ama merkezinde kararlı nükleer füzyon başlatacak kadar büyük olmayan bir kahverengi cücedir
  • Field Circus yakın mesafede yavaşlamaya başladığında Hyundai +4904/-56, Dünya'dan 1 parsekten biraz daha kısa bir mesafede bulunur ve Proxima Centauri'den bile yakındır
  • Field Circus'un virtualization stack'i üzerinde toplam 63 uploads çalışmaktadır; bunların çoğu, memlekette hâlâ fiziksel bedenleri dolaşan meatbodies'den kopyalanmış yazılımdır
  • Yelkenin arka yüzündeki nanocomputers, mikrometre aralıklarla dizilmiştir ve light receptors ile cellular automata'dan oluşan, çapı 100 metreden büyük bir phased-array detector görevi görür
  • Ekranda Hyundai +4904/-56'nın tozlu mavimsi horizon'u, hydrogen swirls, beyaz methane crystals ve büyük ay Callidice görünür
  • Uzak horizon üzerinde donmuş karanlığın arka planında turkuaz renkte shimmer edip spin eden bir şey belirince Amber bunun router olduğundan emin olur
  • Aineko, SETI@home mesajı aldığında lobster'ları hatırlar ve bunu çözer
  • Mesaj, çok eski bir lobster broadcast ile tam eşleşecek şekilde tasarlanmış bir semantic net'tir ve ziyaret etmeyi planladıkları iletişim ağının üst düzey arayüzünü sağlar
  • Aineko, router'a bağlanmak için light sail yüzeyindeki bazı hücreleri phase-conjugate mirrors'a dönüştürür ve bağlantıdan sonra karşı tarafın bir trade delegation olduğunu ve yüklenmekte olduklarını bildirir
  • Louvre biçimindeki sanal kabul salonunda, bebek mavisi bir buffer field'dan küçük midilli boyutunda dev siyah lobsters çıkar ve temsilci kendilerini Wunch olarak tanıtır
  • Wunch, “interest” takas etmeye geldiklerini söyler ve insanların neye sahip olduğunu sorar
  • Wunch'a göre network, hem kendilerini hem de insanları aşan “untranslatable entity signifier” için vardır ve böyle bir varlıkla ticaret yapmaya kalkmak ölüm ya da “untranslatable concept #1”e geçişle sonuçlanır
  • Aineko, “untranslatable entity concept #1”in aslında “real-time'dan çok daha hızlı çalışan optimized conscious upload”, yani type-one weakly superhuman entity'ye daha yakın olduğunu düşünür
  • Wunch'ın önerdiği ticaret kalemleri arasında bin medeniyetin sense of identity'si, ağ üzerindeki yüz archives'e giden güvenli tunnels, iletişim risklerini kontrol etme becerisi ve molecular level madde manipülasyonu tekniği yer alır
  • Sadeq, bir ilahiyatçı olarak Wunch'ın tanrılar olmadığını kesin bir dille söyler
  • Boris, Wunch'ı daha zeki varlıkların geride bıraktığı oyuncakları eline geçirmiş “dumb hicks”e benzetir
  • Amber, Wunch'ın acemileri sömürmek için bekleyen varlıklar olabileceğini ve asıl hedefle temas kurmadan önce onlara böyle bir fırsat vermek istemediğini düşünür
  • Sadeq, onların gönderdiği kirlenmiş metagrammar'ı nasıl ürettiklerini bile anlamıyor olabilecekleri konusunda uyarır
  • Boris bunu grammatical weapon diye özetler; ona göre bu, avantajlı bir ticari ilişki kurmak için translation software içine propaganda yerleştirme yöntemidir
  • Glashwiecz, Wunch ile doğrudan ticaret yapmayı dener ve Wunch, “Biz tür satın almayı severiz” diye yanıt verir
  • Wunch, insanların beden biçimini ve tüm düşüncelerini teslim etmeleri hâlinde “rüya görerek” insan olacaklarını önerir
  • Su Ang, gelen bağlantıyı kesmiştir; bunun yalnızca bir köprübaşı kuvveti olduğunu ve istila paketlerinin filtrelendiğini bildirir
  • Güneş Sistemi'nde Güneş'in çıktısının büyük bölümü, iç gezegen kalıntılarından yapılmış concentric computronium shells içinde yakalanır ve neredeyse hiç değiştirilmemiş yaklaşık 2 milyar insan, phase transition kalıntılarının arasında yaşar
  • Acceleration'ın içinde, insanlıktan 1 trilyon kat daha karmaşık zihinler insan hayal gücünün ötesinde düşünceler düşünür
  • Amber, insanları ve gerekli destek VM'lerini iletecek kadar bant genişliği olduğunu doğrular ve karşı tarafta temel bir iyi niyet ya da en azından Wunch'a güvenilmemesi gerektiği yönünde tavsiye verecek kadar agalmic willingness bulunduğuna hükmeder
  • Amber, kendisini kopyalayıp solucan deliğinin öte tarafında ne olduğunu görmeyi önerir
  • Boris ve Su Ang, Fermi paradox ile post-singularity civilization konusundaki belirsizlikleri gerekçe göstererek kalacaklarını söyler
  • Amber, 10^9 saniye sonrasına bir watchdog timer kurar; bu süre içinde router kimseyi geri göndermezse bu anda yeniden başlayacağını ilan eder
  • Sadeq, kendisinin de kalacağını ve adını henüz Muhammed'in adını duymamış olanlara onun sözlerini götürmeye hazır değilse inancına sadık kalmış olmayacağını söyler

Sonraki bölümün başlangıcı: Field Circus ve Amber'in yeniden başlatılması

• Field Circus'un Hyundai +4904/-56 çevresinde yakın bir yörüngeye girmesinin üzerinden Dünya zamanıyla 8 yıl, Ring Imperium'un fırlatma lazerinin haber verilmeden kapanıp ışık yelkenli uzay aracını memleketinden 3 ışık yılı uzakta mahsur bırakmasının üzerinden ise 5 yıl geçmiştir
• crew, kahverengi cücenin yörüngesindeki router aracılığıyla kendilerini yükledikten sonra hiçbir yanıt alamamış ve watchdog timer, yüklenmiş kopyaların kurtarılamaz olduğu varsayımıyla saklanan crew anlık görüntülerini geri yükleyeceği anı saymaktadır
• Amber yatak odasında uyanır, bunun “rüya olmadığını” anlar ve router'dan geçtikten sonra nasıl bir gerçekliğe girdiğini kavramaya çalışır
• Yalnızca sesten ibaret bir ghost, Amber'e uzun süre bilinçsiz kaldığını ve “yaşadığı zamandan çok daha uzun bir süre” ölü olduğunu söyler
• Amber; kahve, ekmek, hummus ve giyecek kıyafetle birlikte bu evren üzerinde yönetici yetkisi talep eder, ancak eski augmentations'ı ile katmanlı gerçeklik denetim becerilerinin ortadan kalktığını fark eder

[GN⁺]

Hacker News görüşleri

• Accelerando'da gerçeğe dönüşmekte olan kehanetler var ve bu ürkütücü. Spoiler sayılabilir ama 1. bölümün kahramanı, gözlüğünün içinde geleceğin OpenClaw benzeri bir şeyi çalıştırıp ajana istediği işleri ve araştırmaları yaptırıyor ya da ona otonom görevler veriyor; biz zaten belli ölçüde o noktaya geldik
  Ajanlara bağımlılık o kadar artıyor ki gözlüğünü kaybedince fiilen işlevsiz kalıyor; nerede olduğunu ve neden orada olduğunu bile anlayamıyor. Bir anlamda kendi eyleyiciliğini kaybetmiş oluyor ve buna bugün teknolojiye bağlı körelme diyoruz; bence 10 yıl içinde çok daha büyük bir sorun olacak
  Şirketler neredeyse tamamen AI ajanları tarafından yönetiliyor ve birbirlerine dava açtıklarında AI avukatlar ile AI mahkemeleri milisaniyeler içinde karar veriyor; hatta karşı tarafın hesaplama kaynaklarını bastırmak için saniyede birçok kez dava açmaları bile gayet gerçekçi bir ihtimal gibi görünüyor
  Sonunda bütün Güneş Sistemi kârı “optimize” eden AI şirketlerine dönüşüyor ve insanlık yok olduktan sonra bile FAANG benzeri şirketler sonsuza dek rekabet etmeyi sürdürüyor. Kitapta aynı kadere uğramış başka zeki türler de var; şu an yaşadığımız şeyin büyük filtresi gerçekten bu olabilir diye düşününce karanlık ama inandırıcı geliyor

  • Eskiden https://stephencagle.dev/posts-output/2012-08-18-accelerando... yazısını okumuştum ve ilerledikçe biraz daha az keyif aldığımı hatırlıyorum. Yine de bu bir fikirler kitabı
    En sevdiğim kısım da, birinin kendi “benliğinin” çok fazla parçasını ajanlarına gömmüş olması ve bağlantı kopunca neredeyse şok durumuna girmesi fikriydi
    O zamanlar arkadaşlarımın kağıt harita kullanma becerisini tamamen kaybetmeye başlamasını görünce, haritayı anlamak için fiziksel olarak döndürmek zorunda olmanın mekânsal akıl yürütmenin kaybına örnek olup olmadığını sık sık konuşurduk. 16 yaşında gerçekten araç kullanana kadar A'dan B'ye giden gerçek mekânı, işaret noktalarını ve mesafeleri neredeyse hiç kavramıyordum; ailemin beni götürdüğü iki yer sanki bir solucan deliğiyle bağlıymış gibi geliyordu
    Bugün telefon harita uygulamalarının rota çizmesine kıyasla kağıt harita kullanmayı hayal etmek bile zor ve kullanılmadığı için o beceri köreldi. O karakterin “ajanlarını kaybetme” hissi de muhtemelen buna benziyordu
  • Manfred'in, robot şirketlerinin ortaklık yapısı ve kurallarının Python ile yazıldığını anında sayıp döktüğü ve insanların kendi robot şirketleri ağını nasıl aşıp onu davalarla uğraştırdığını öğrenmeye gittiği sahneyi hatırlıyorum
  • Aslında yeni bir şey değil. Sanayileşme ve uzmanlaşma zaten insanların büyük çoğunluğunun temel hayatta kalma becerilerini köreltti
    Büyük çaplı bir EMP bütün bilgisayar sistemlerini çökertirse, tedarik zinciri boşlukları ve elektrik kesintileri yüzünden yüz milyonlarca hatta milyarlarca insan açlık, susuzluk ve dış koşullara maruz kalma nedeniyle ölebilir. Kendi başına hayatta kalmayı öğrenip pratik etmiş ya da bilgisini kitap gibi fiziksel ortamlara aktarmış kişilerin yaşama şansı daha yüksek olur
    Aynı koşullara bir avcı-toplayıcı çağ insanını koyarsanız, muhtemelen çoğu modern insandan daha yüksek bir hayatta kalma ihtimali olurdu
  • Yüklenmiş ıstakoz zihin kolektifinin ortaya çıktığı kısım daha da isabetli geliyor. “OpenClaw” adının buradan esinlenip esinlenmediğini, yoksa tamamen tesadüf mü olduğunu merak ediyorum
  • Stross, Accelerando'da akıllı sözleşmeler ve DAO'ları da öngörmüştü; “Halting State”te de kripto oyunları ve onlarla bağlantılı gaspları tahmin etmişti. AI tahminlerinin aksine bu taraf ürkütücü derecede isabetli ve gerçek mekanizmaları da epey iyi tasvir ediyor

• Bunun 2005'te yazılmış cümleler olması şaşırtıcı. Manfred'in bira bardağını bitirip telefonu kafasına bastırarak yürüdüğü, boğaz mikrofonunu ucuz siyah plastik kasaya sarıp girdiyi basit bir dinleme sürecine akıtırken “Benimle konuşmak için dili kendi kendine öğrendiğini mi söylüyorsun?” diye sorduğu sahne
  Karşı taraf da “Kolaydı. 1 milyar düğümlü bir sinir ağı başlattım ve Teletubbies ile Sesame Street'i azami hızda indirdim. Dilbilgisi hatalarının entropi katmanını mazur görün. Eğitim materyalimize steganografiyle gizlenmiş dijital parmak izlerinden korkuyoruz” gibi bir cevap veriyor

  • Teknik olarak 2005'te değil, 1998'de yazdı. 2002'de Asimov's SF Magazine'de “Lobsters” adlı novella olarak yayımlandı ve 2003'te Hugo ile Nebula finalistiydi ama kazanamadı; sonra 2005'te çıkan romanın açılış bölümüne dönüştü
    Vurgulamak istediğim şey şu: 90'ların sonunda bile işlerin hangi yöne gittiği açıktı
    Ayrıca kimsenin Accelerando'yu teknolojik iyimserlik ya da AI yanlısı bir eser diye sunmasına izin vermemek gerekir. Kitabın sonunda türümüz fiilen yok oluyor ve ancak canlı demenin zor olduğu bir şeyin aklından geçen simülasyonlar/anılar olarak kalıyoruz
  • Bu, genetik mühendislikle değiştirilmiş uzay ıstakozunun Manfred'le konuştuğu sahne miydi? Kontrol etmedim ama OpenClaw'ın ıstakoz maskotunu hep Accelerando'ya bir gönderme sanmışımdır
  • “Ama sanki amaçlı ve eşgüdümlü bir şey, büyük bir şey yapıyor gibiydiler — evreni çalıştıran sanal makineye karşı bir zamanlama kanalı saldırısı...” cümlesini de çok sevmiştim

• Hacker News'te kısa süreli bir tekillik korkusu modası var gibi görünüyor. Son bir günde şu yazılar paylaşıldı
  Accelerando (2005) (antipope.org)
  https://news.ycombinator.com/item?id=48159241
  Too Much Is Happening Too Fast (theatlantic.com)
  https://news.ycombinator.com/item?id=48163631
  We've made the world too complicated (user8.bearblog.dev)
  https://news.ycombinator.com/item?id=48158065
  I believe there are entire companies right now under AI psychosis (twitter.com/mitchellh)
  https://news.ycombinator.com/item?id=48153379
  Leaving the Physical World (eff.org)
  https://news.ycombinator.com/item?id=48084012

• İlk yayımlandığında, öndeki üç kısa bölüm gerçekten “geleceğe 15 dakika kalmış” hissi veriyordu. Büyük fikirleri gelip geçen kısa cümleler gibi fırlatıp atma biçimi, sanki ileri sarma tuşuna basılı tutulan bir toplumun ivmesini hissettiriyordu. Karşılaştırınca William Gibson bile durağan kalıyor
  Şimdi bakınca o dönem hızla geçip giden bazı fikirler eskimiş görünüyor. Ama kitabın “şimdi”den uzaklaştıkça daha geleneksel bir SF'ye dönüşmesi, hızının azalması ve uzay operasına yaklaşması ilginç
  Yine de o ilk üç kısa bölüm özeldi ve bana göre cstross'un yazdığı en iyi şey bile olabilir. Sanki 14 yaşında ilk kez duyduğunuz bir albüm gibi; zaman ve mekân tam denk gelmişti

  • William Gibson daha çok bir moda yazarı gibi. Blue Ant serisinde bu yöne daha da kaydı ve bence kitaplar da bundan fayda gördü

• Accelerando ile Hannu Rajaniemi'nin The Quantum Thief'i ve tüm o seri, geleceğin ne kadar tuhaflaşabileceğini göstermenin en iyi örnekleriydi
  The Culture gibi başka harika seriler de var ama bu ikisi, diğerlerinden farklı olarak mümkünmüş gibi hissettiriyor. Buradan oraya uzanan nedensellik zinciri çok net görünüyor
  İnandırıcı tuhaflıkların bu birleşimi çok kendine özgü; Accelerando'yu ya da Stross'un başka işlerini sevdiyseniz The Quantum Thief'i güçlü biçimde tavsiye ederim

  • Şu anda Accelerando okuyorum ve aklıma sürekli The Quantum Thief geliyor. The Quantum Thief daha eğlenceliydi ama Accelerando bugün için daha ilgili görünüyor
  • Blindsight'ın yakın gelecek tahminleri de giderek daha inandırıcı hale geliyor. Vampirler hariç
  • The Quantum Thief tavsiyesini görmek güzel. Bir arkadaş tavsiyesiyle Accelerando'yu gerçekten severek okumuştum, buna da bakacağım. Beğenirsem Accelerando'yu öneren o arkadaşımla da paylaşırım
    HN yorumlarında iyi bir tavsiyeye ilk kez rastlamıyorum

• En sevdiğim kitaplardan biri ama 15-20 yıl sonra yeniden okuyunca bütünün aslında bir trajedi olduğunu fark ettim. Gençken fütürizme kapılmıştım ama yaş aldıkça Stross'un çizdiği dünyada teknolojiye ayak uydurma sürecinde insanlığın önemli parçalarının sonunda silinip gittiği daha net görünüyor. Güzel ama hüzünlü bir kitap

• Ana karakterlerden birinin, bugünün diliyle söylersek, sürekli açık video gözlükleri takan bir influencer olduğunu hatırlıyorum. Bir noktada gözlükleri slashdot etkisine uğramış gibiydi
  Hangisinin daha anakronik geldiğini bilmiyorum: Kitabı okuduğum dönemde sürekli genişleyen gözetim gözlüğü fikrinin bana garip gelmemiş olması mı, yoksa slashdot etkisinin bir zamanlar güncel bir terimken şimdi iyice eskimiş görünmesi mi

  • Manfred ile günümüz influencer'ları arasındaki fark, onun her şeyi yayınlarken gerçekten icat etmesi, üretmesi ve devasa anlaşmalara aracılık etmesiydi
  • Bunu bir tür mahkûmun ikilemi olarak okudum. Nereye gidersem gideyim izlenecek ve gözetleneceksem, aynısını yapmam da benim çıkarıma olur
  • Sürekli açık video gözlüklerini işleyen başka bir eser olarak, 2016 tarihli şu kısa film gerçekten çok iyiydi: https://vimeo.com/166807261

• Accelerando'nun 1. bölümü gibi yakın gelecek, tekillik öncesi dönemin nasıl görünebileceğine dair çok sayıda öngörülü fikir içeren kitap tavsiyeleri merak ediyorum
  Benim listem Olaf Stapledon'ın Starmaker'ı, David Marusek'in Counting Heads'i, Ramez Naam'ın Nexus'u ve Vernor Vinge'in Rainbows End'i. Tahmin gücü ne kadar yüksekse o kadar iyi

  • Tam olarak istenen şey değil belki ama Vernor Vinge'in Across Realtime'ı tekillik çevresindeki fikirleri inceliyor. Özellikle içindeki kısa roman “Marooned in Realtime” gerçekten akıl açıcıydı
  • Counting Heads şu anda Audible Premium'da ücretsiz görünüyor. Rainbows End'i ise kişisel olarak fazla abartılmış buluyorum
    Nexus serisinin hikâyesi ve temposu iyi, klasik siberpunk havasına taze bir yorum da katıyor ama yazının kendisi epey zayıf. Hâlâ filme uyarlanmamış olmasına şaşırıyorum çünkü en baştan görselleştirme düşünülerek yazılmış gibi duruyor
    Hollywood özgün işlerden kaçmaya ve hazır bir izleyici kitlesi olan uyarlamalara yönelmeye devam ederse, birkaç yıl içinde filme dönüştürülmemesi daha garip olur. Birileri, büyük lisans ücretleri ödemeden hem Ready Player One hem de Cyberpunk 2077 kitlesine aynı anda hitap edebileceğini fark edecektir
  • Eric S. Nylund'un Signal to Noise ve A Signal Shattered kitaplarını da ekleyebilirim. Sadece klasik hesaplama temelli tekillik değil, biyoteknoloji/kendini dönüştürme tekilliği etrafında da ilginç fikirler var
  • Neuromancer üçlemesi harika. En azından tekillik sonrası AI'lar insanlıkla pek ilgilenmiyor gibi görünüyor
    Rudy Rucker da kafayı sert biçimde yakan birkaç kitap yazdı ama o kadar sertti ki başlıklarını hatırlamıyorum
  • Biraz eski ama hâlâ çok ilgili bir eser olarak https://en.wikipedia.org/wiki/The_Space_Merchants var
    Kontrolden çıkmış tüketimcilik, Cocoa-Cola kökenli bir senatörün bile bulunabildiği şirket egemenliğindeki bir Amerika ve insanı şu an yaşadığı dünyanın daha iyi olduğuna ikna edecek kadar saldırgan reklamcılık işleniyor. 1953'te yayımlandı

• Accelerando'yu gerçekten çok seviyorum; yıllardır tanıştığım herkese öneriyorum
  Başka harika SF arıyorsanız John Ringo - Live free or die, John Varley - Titan / Wizard / Demon, Charles Stross - Singularity Sky, Vernor Vinge - A Fire Upon the Deep / A Deepness in the Sky, Robert Heinlein - Stranger in a Strange Land, Dan Simmons - Hyperion, Alastair Reynolds - Revelation Space / The Prefect, Orson Scott Card - Enders game, Isaac Asimov - Foundation öneririm

  • Charles Stross kitapları arasında bence Halting State ve Rule 34 ikisi de daha iyi kitaplar ve o “geleceğe 15 dakika kalmış” hissini daha iyi veriyor
    Halting State biraz eskimiş olabilir ama Rule 34 bugün bile fazlasıyla işliyor
  • Singularity Sky'ın, Accelerando'nun derinliği ve kapsamıyla karşılaştırıldığında daha zayıf kaldığını düşünüyorum
    Ender's Game ile Foundation zamansız klasikler ve Accelerando da sonunda o seviyeye çıkacak gibi geliyor

• Geçmişte HN'de bağlantısını görüp ilk okuduğumda sonuna kadar gidememiştim
  Yine de oldukça iyi yazılmış görünüyordu ve insan ilişkilerinin tasviri, özellikle boşanmış ya da ayrı yaşayan bir kahraman gibi unsurlar biraz tuhaf olsa da birçok başka SF'ye göre çok daha az sırıtan türdendi
  Philip K. Dick ile Frank Herbert ya da Isaac Asimov gibi daha geleneksel SF yazarlarının bir karışımı gibi hissettirmişti. Yer imlerine ekledim