- Yapay zekanın kitlesel üretim yaptığı çağda, insanın yaratıcı düşüncesinin değeri düşerken, insan dikkati (Attention) kıt bir kaynak olarak öne çıkıyor
- Yeni ürünler yaratmak kolaylaştı, ancak dikkat kazanmanın son derece zor olduğu bir ortama geçildi
- Mevcut kanalların (arama, sosyal, bültenler, topluluklar) etkisi zayıfladığı için, yalnızca pazarlamayla erişim sağlamak zorlaştı
- Başarılı olan üreticilerin çoğu, hâlihazırda mevcut erişim gücüne (Reach) ya da sermaye gücüne sahip olanlar
- Üretim bariyerlerinin düştüğü bugünde, para tek hendek (Moat) olarak kaldı
İnsan düşüncesinin değer kaybı ve dikkatin kıtlığı
- İnsan düşüncesinin değeri düşerken, buna karşılık insan dikkatinin değeri yükseliyor
- Görebilecek insan sayısı sınırlı, ama dikkat çekmek isteyen içeriklerin sayısı sonsuz artıyor
- Geçmişte yaratımın kendisi kıt bir kaynakken, artık dikkat (Attention) filtre işlevi görüyor
- Çoğu üretici bu değişimde dezavantajlı bir konumda bulunuyor
Yapay zeka çağında üretim fazlası
- Her gün binlerce kişi yeni araçlar, SaaS'ler, bültenler, uygulamalar yayımlıyor, ancak çoğu dikkat çekmiyor
- Yapay zeka, insanlardan çok daha hızlı bir tempoda çok sayıda ürün üretiyor
- Bir yorumda, “AI araçlarının avantajı herkesin bir şeyler üretebilmesini sağlaması ama dezavantajı da tam olarak bu” deniyor
- Başka bir görüşte ise “emek (Effort) ortadan kalktı ve geçmişteki filtre buydu” ifadesi yer alıyor
Pazar doygunluğu ve pazarlamanın sınırları
- “Daha fazla pazarlama yapın” tavsiyesi pratikte artık işlemiyor
- Arama, sosyal ağlar, bültenler, topluluklar gibi tüm kanalların verimliliği kötüleşiyor
- Hacker News'teki “Show HN öldü mü?” başlığında da görünürlük fırsatlarının azalması tartışılıyor
- Dikkat rekabeti katlanarak sertleştiği için, geçmişin pazarlama yöntemleri artık işe yaramıyor
Erişim gücü ve sermayenin yoğunlaşması
- Mevcut ürünü veya sermayesi olan üreticiler avantajlı konumda
- Üretimin zor olduğu dönemde teknik yetkinlik ve beceri ayırt edici unsurdu,
şimdi ise kilit unsur erişim gücü (Reach) ve bu da ancak para ya da zamanla elde edilebiliyor
- Erişim gücü kritik eşiği geçtiğinde kendi kendini büyütüyor, ancak bunun altında aynı çaba bile anlamsız kalıyor
- Aynı kalite ve fikir olsa bile, görünürlük çizgisini (Line) aşamazsa sonuç ‘0’ oluyor
Yeni girenlerin zorluğu ve ‘paranın hendeği’
- Artık erişim gücü veya sermayesi olmayan yeni üreticilerin pazara girişi fiilen kapanabilir
- “Belki de zaten kritik eşiği geçmiş olabiliriz”
- Bu gerçeği görmezden gelmek kalıcı başarısızlığa yol açabilir
- Kısa süre önce Kith adlı ücretli davetiyeli bir sosyal ağ başlattım
- Özellikleri arasında yalnızca kimliği doğrulanmış gerçek insanların katılması ve algoritma, reklam, bot, AI olmaması yer alıyor
- Sadece 14 üyesi vardı ama ‘gerçek insan ilgisinin’ taşıdığı özel bir anlam bulunuyordu
1 yorum
Hacker News görüşleri
Daha fazla insanın Nassim Taleb’in 〈Incerto〉 serisini okuması gerektiğini düşündüm
Taleb, yapay zekanın doğuracağı sorunları zaten 10 yıl önce ele almıştı
Verdiği en iyi tavsiyelerden biri, “ölçeklenemeyen bir işi meslek edinmek”ti
Kaynakçı ya da terzi gibi ölçeklenmeyen bir iş yaparsan rekabet alanın daha dar olur ve yer değiştirsen bile talep bulabilirsin
Buna karşılık ölçeklenebilir bir ürün yaparsan, her zaman sermayesi ve yeteneği bol rakiplerle savaşmak zorunda kalırsın
İnternetin doğuşu nesilde bir kez gelecek türden bir fırsattı ve böyle bir ölçeklenebilirlik çağı bir daha geri gelmeyecek
Otomasyon arttıkça yeni işler, çalışma saatlerinde azalma ve işsizliğin artması birlikte görülecek
Çoğu alanda iş gücü girişi talebi büyütmekten çok arz fazlasına yol açıyor
Bilgisayarlar kıyafet yıkamadı ama kıyafet yıkama ihtiyacını fiilen ortadan kaldırdı
Sadece otomasyonu çoktan tamamlanmış bir ‘post-scaling’ meslek
Müzisyenlik de bir zamanlar otomasyonun son durağı sanılıyordu ama üretken yapay zeka şimdi onu da yeniden tehdit ediyor
Kaynakçılık da bir gün otomasyona uğrayabilir
Terzi sayısı fazla artarsa, rekabetsiz bölge kalmayabilir
Eskiden üretmek zordu, bu yüzden teknik yetkinlik farklılaştırıcı unsurdu
Şimdi giriş bariyeri neredeyse sıfır, bu yüzden erişim (reach) önemli hale geldi ve bu da para ya da zaman gerektiriyor
Bilgisayarın icadından beri üretmek giderek kolaylaştı ama başarılı olmanın hâlâ zor olması değişmedi
Çoğu girişimcinin yaşadığı zorluk tam da burada — başlamak kolay ama asıl zor olan sürdürmek
0→1 ve 1→10 zor ama tatmin edici aşamalar ve internet sayesinde biraz kolaylaştılar
Ama 10→1K ve 1K→1M bambaşka bir oyun
Ben de 20 yıl önce girişim kurma hayaliyle programlama öğrendim ama şimdi bir çalışan olarak gerçeklikle hayal arasındaki farkı kabulleniyorum
Girişimciliğin özü, “çok çalışsan bile başarıyı garanti etmeyen bir riski” üstlenmektir
Hâlâ uzmanlık ve strateji gerekiyor, hatta çıta daha da yükseldi
Etkisi ve hızı düşünülünce, neden görmezden gelinebileceğine dair bir mantık gerekiyor
Diğer sektörlerde hâlâ zor ve yazılım bir tür balon
Bu yapay zeka patlaması, web 1.0, VC ve kripto patlamalarının abartılmış bir versiyonu gibi
Sayısız insan bir şeyler yapmak istiyor ama çoğu ürün gerçekte bir sorunu çözmüyor
Gerçek hendek (moat) para değil, başkalarının çözemediği bir problemi iyi çözen iyi fikirdir
Çok araç vardı ama sonunda kalıcı olanların sayısı yine çok azdı
Araç sadece araçtır, sonuçta önemli olan insanın sürekliliği
Yine de bu patlama öncekilerden çok daha hararetli
Abartı, palavracı uzmanlar ve sonunda temellere dönüş
5~10 yıl sonra daha olgun bir biçimde yerleşecek
Yapay zekayla alelacele yapılmış ürünler hata ve kullanım zorluğuyla dolu olacaktır
Böyle bir ortamda yetenekli geliştiriciler tam tersine öne çıkma fırsatı bulabilir
Sokrates’in
Devlet’inde olduğu gibi, eskiden ‘zanaat’ amaçtı ve para ikincil bir şeydiŞimdi amaç para oldu ve sanatın özü tahrip edildi
Büyük şirketler veriye dayanarak geliri maksimize ediyor ve üretimin sanatsal yönünü ortadan kaldırıyor
Böyle bir sistemde bağımsız üretici sadece zayıf değil, sistem dışına itilmiş bir varlığa dönüşüyor
Para piyasayı büyüttü ama her şeyin finansallaşması, ruhu kaybetme pahasına yapılmış bir takastı
Ben hâlâ yaratıcılığın geçerli bir hendek olduğunu düşünüyorum
Herkes restoran açabilir ama iyi bir restoran yaratmak yaratıcılık ister
Bana göre istikrar ve kalite yönetimi daha önemli
Yapay zekanın hızla kopyalayabildiği bir dünyada küçük ölçekli yazılım işlerinin hayatta kalması giderek zorlaşıyor
Ama bunun için para ya da şöhret peşinde koşmayan bir tutum gerekiyor
Bunun değerini anlayana kadar da acı çekmek gerekecek
OpenClaw örneği, sermayeden çok marka, güven ya da vizyonun hendek olabileceğini gösteriyor
Büyük şirketler kopyalayabilseydi yaratıcıyı kadroya katmaya gerek duymazlardı
OpenAI sadece o popülerliği satın aldı
Ama büyük şirketler istedikleri zaman kendi sürümlerini yapıp fiyat rekabetiyle bastırabilir
“Umarım şansın yaver gider” bir iş stratejisi olamaz
OpenAI’nin parası çok, bu tür satın almalar onlar için yük değil
Bu yazı, “Benim SaaS işim yürümedi diye başkaları da yapamaz” tarzı bir yakınma gibi geliyor
Önce problemi düzgün araştırmak ve güven inşa etme sürecinden geçmek gerekir
Ben para da ün de olmadan blogumu istikrarlı biçimde sürdürdüm; oradan e-kitaplara, yardımcı uygulamalara ve SaaS’a genişledim
Ve 6 yılın sonunda geçinmeye yetecek bir gelir elde ettim
3 haftada pes etmek sadece beklentilerin gerçek dışı olduğunu gösterir
Zor işler her zaman zordu
90’larda statik HTML sayfası yapmak da zordu, şimdi sadece başka şeyler zor
Kolay işlere kimse para ödemez
Bu yüzden belki de en zor işi bulup ona yoğunlaşmak doğru yoldur
Gerçeklik farklı olsa da şu anki satış stratejisi bu
Kodlama ajanları basit işlerde kullanışlı ama karmaşıklık arttığında bol bol hata üretiyor
Soyutlama seviyesi düşük ve testlerle de bu tamamen çözülemiyor
Sektör hızla değişse de tek hendek para değil
Bugünün yapay zekası hâlâ ‘junior seviye’
Böyle karamsar bir ton yorucu
Yapay zeka dünyanın bütün sorunlarını çözmeyecek
Hatta yeni sorunlar yaratacak
Sonunda uyum sağlayanın hayatta kaldığı ilkesi hâlâ geçerli