Rusça Öğrenen Yabancılar İçin Nabokov’un Rehberi

• Rus yazar Vladimir Nabokov, yabancıların Rusça öğrenirken yaşadığı zorlukları ve dilin özelliklerini ele alıyor
• Açıklama, Rusçanın dilbilgisel karmaşıklığını ve kültürel nüanslarını anlama sürecine odaklanıyor
• Dil öğreniminde telaffuz, tonlama ve sözcük seçiminin önemini vurguluyor
• Yabancıların Rusçayı öğrenirken karşılaştığı düşünme biçimi farklılıklarına değiniyor
• Edebi duyarlılık ile dil sezgisini birleştiren dil öğrenimine dair içgörüler sunuyor

---

İçerik belirsiz

• Verilen Twitter bağlantısı dışında gövde içeriği bulunmadığından, somut alıntılar veya ayrıntılı açıklamalar yok
• Nabokov’un Rusça öğrenimiyle ilgili sözlerinin veya yazısının gerçek içeriği doğrulanamıyor
• Ek bilgi olmadığından ayrıntılı yapı özeti çıkarmak mümkün değil

[GN⁺]

Hacker News yorumları

• Birkaç Hint-Avrupa dili ve İbranice çalışırken diller arasındaki ortak özellikleri görmenin ilginç olduğu söyleniyor
  Çoğu Hint-Avrupa dili (İngilizce hariç), ön ekleri fiillere ekleyerek fiil grupları oluşturma eğiliminde. Örneğin attain, obtain, sustain gibi kelimeler buna örnek
  Yunancada bu ön ek değişimleri daha da belirgin görünüyor. Buna karşılık dönüşlülük zamiri se/sa/si diller arasında epey tutarlı kalırken, İspanyolcada me/te/nos/vos'a dönüşmesi ya da Çekçede se olarak kalması gibi ilginç farklar var
  Kelime dağarcığındaki değişimler de ilginç; örneğin ‘brother’ çoğu Hint-Avrupa dilinde b-p-f, th-t-d-* varyasyonlarını bilirseniz kolayca tanınabiliyor. Ancak İspanyolca hermano, frater'den değil germanus'tan geliyor; Yunanca ἀδελφός ise ‘aynı rahimden çıkan’ anlamını taşıyor

• Kitap bağlantıları paylaşılıyor: Lectures on Literature (Archive.org), Amazon bağlantısı ve ilgili makale IJLLL PDF

  • Aslında bu alıntının Think, Write, Speak: Uncollected Essays, Reviews, Interviews and Letters to the Editor içinden gelmiş gibi göründüğü belirtiliyor
    Twitter'da gördükten sonra denemenin kaynağını bulmak için epey uğraşılmış, sonunda tweet'in neredeyse tüm denemeyi içerdiği fark edilmiş

• “Rusça her zaman gülümseyerek konuşulmalı” denmesine gülündüğü söyleniyor
  Rusça ana dili olan biri, İngilizce öğrenirken kendisine de aynısının söylendiğini belirtiyor

  • Tersine, “Why Russians never smile” başlıklı bir yazı da olduğu için bu durum ilginç bulunuyor
  • Bir kişi kendi kendine öğrenirken bunu, ‘ısıyı kaçırmadan konuşuyormuş gibi’ hayal ettiğini söylüyor
  • Başkası da şaka yollu “Yani psikopat mı yaratıyoruz?” diye soruyor

• Bunun Nabokov'a özgü nükte ve aristokratik alaycılığı taşıdığı hissedilmiş
  Rusça dilbilgisi çekimli bir yapıya sahip, ama zor olan tek kısmın bu olduğu söyleniyor. Almancadan da çok farklı olmadığı ifade ediliyor

  • Almancada çekim daha basit. Yalnızca 4 hâl var ve çoğunlukla sadece artikeller değişiyor. Rusçada ise 6 hâl var ve artikel olmadığı için kelimenin kendisi değişmek zorunda. Ama cinsiyet ayrımı Rusçada daha kolay
  • Bir dilin zorluğu, zaten bildiğiniz dillere göre değişiyor. Rusçada isim çekimlerinin yanı sıra fiil görünüşü (aspect), vurgu, telaffuz ve noktalama da zor. Hatta ana dili Rusça olanların bile vurguyu karıştırdığı, “vurgu nerede?” türü testlerin görüldüğü söyleniyor
  • Almanlar arasında Rusçayı akıcı konuşanların bile araç hâlini (instrumental case) tam olarak oturtamadığı çok görülmüş. Ayrıca bitmişlik/bitmemişlik görünüşü kavramını da zor buluyorlar
  • Rusçada çekim sırasında vurgu değişirken Almancada sabit kalıyor. Konuşma dili Almanca daha analitik bir yapıya evrilmiş olsa da kavramsal olarak benzer deniyor. Yine de kusursuz kullanmak için çok daha fazla pratik gerekiyor
  • Rusçada en zor şeyin doğru yazım olduğu söyleniyor. Ana dili konuşurları bile 11 yıl boyunca öğrenmelerine rağmen her şeyi akılda tutamıyor

• Nabokov'un İngilizceyi de gerçekten çok güzel kullandığı söyleniyor
  Rusçada Avrupa dillerinden alınmış pek çok ödünç kelime var, ama Slav dillerinden Avrupa dillerine geçmiş kelime sayısı çok az. Öne çıkan örnekler robot ve samizdat

• Rusça ana dili olan birine göre insanların sık sık zorlandığı noktalar şunlar:
  a) bütün isimlerin bir cinsiyeti olması ve
  b) ilgili tüm kelimelerin bu cinsiyet, hâl ve sayıyla uyumlu olmak zorunda olması
  Özellikle Türk dilleri konuşurları, dilbilgisel cinsiyet kavramı olmadığı için bunu zor buluyor. Buna karşılık Roman dilleri ya da Almanca konuşurları için daha tanıdık olabiliyor

  • Ana dildeki isim cinsiyeti başka bir dilde ters olunca bu da kafa karıştırabiliyor. Portekizce konuşan biri Almanca öğrenirken bunu yaşadığını söylüyor. İngilizce bu açıdan çok daha kolay gelmiş
  • Kişisel deneyime göre Rusçada kelime hazinesi Almanca, İngilizce ya da Fransızcayla neredeyse hiç ilişkili olmadığı için tamamen yabancı kelimeleri ezberlemek gerekiyor. Telaffuz da vurgu yeri ya da ünsüz kümeleri yüzünden zor; hâl sayısı fazla olduğu için ezberlenecek tablo da çok. Fiil çekimlerindeki vurgu düzensizliklerini anlamak da güç
  • Almanca konuşurları hâl kavramını anlıyor ama öğrenme zahmeti aynı kalıyor
  • Bu yüzden Doğu Avrupalıların Almanca öğrenmesi, İngilizce konuşanlara göre daha kolay olabiliyor
  • Portekizce konuşan biri olarak Hırvatça öğrenen bir kişi, dilbilgisini Portekizce üzerinden düşünmenin kolay ama cümle kuruluşuna İngilizce üzerinden yaklaşmanın daha rahat olduğunu söylüyor

• “Düşmanın dilini öğrenmelisin ki onları anlayabilesin” denildiği söyleniyor. Son zamanlarda bu söz yeniden akla geliyormuş
  Slav dilleri birbirine benziyor; yeterince maruz kalınca kalıplar görünmeye başlıyor. Bir kişi tek bir ders bile almadan Rusçayı akıcı, Lehçeyi de fena olmayacak düzeyde konuşabildiğini; Ukraynacayı ise anlayıp okuyabildiğini söylüyor. Ancak bugünlerde Rusya'dan iyi içerik bulmak zor olduğundan, Batı'da yaşayanlar için Lehçe ile başlamak daha iyi olabilir deniyor

  • Buna şaka olarak, “Rusça öğrenirsen ezilen bir azınlık olup ‘özgürleşebilirsin’” diye ekleniyor
  • Rusçanın 250 milyon kişi tarafından konuşulduğu, bunların hepsinin düşman olamayacağı söyleniyor
  • Sürgünde yaşayan çok sayıda Rus yazar ve sanatçı olduğu, eserlerini anlamak için dilin yardımcı olacağı belirtiliyor
  • Sonunda Rusça bir alıntıyla bitiriliyor: “Biz düşman değiliz, dostum(Мы не враги, друг мой..)”
  • Bir Leh olarak tavsiye veren biri, Lehçe öğrenmeyin diyor. Kuralların karmaşık olduğunu ve çoğu kişinin zaten İngilizce iletişim kurabildiğini söylüyor. Rusçayı öğrenmek için de özel bir neden görmediğini; geçmişte zorla öğrendiğini ve savaşı destekleyen bir ülkenin dilini öğrenmek istemediğini belirtiyor

• Bir kişi Nabokov'un İngilizce öğrenme rehberini okumak istediğini söylüyor

  • Buna karşılık “Sırrı, İngiliz mürebbiyeyle aristokrat bir ailede doğmak” diye şaka yapılıyor
  • Gerçekte ise çocukluğundan beri İngilizceye maruz kaldığı için fiilen çift ana dilli olduğu söyleniyor

• Nabokov'un anlattıklarının Almanca için de birebir geçerli olduğu söyleniyor
  Örneğin “ich”i düzgün telaffuz etmek için ağzı yanlara doğru genişçe açmak gerekiyor; bu da İngilizce konuşanlara tuhaf gelebiliyor

  • Ancak biri buna itiraz ederek “ch” sesinin İngilizcedeki “human” kelimesindeki h ile aynı ötümsüz damak sürtünmeli sesi olduğunu, o yüzden illa gülümsemek gerekmediğini söylüyor

• Rusçanın Slav dilleri arasında en sert tınlayan dil gibi geldiği söyleniyor
  Kulağı tırmalayan, saldırgan ya da yalvarıyormuş gibi gelen bir tonlaması olduğu düşünülüyor. Bunun muhtemelen çocukken izlenen Sovyet savaş filmlerinin etkisi olduğu belirtiliyor

  • Biri, “Rusça Slav dillerinin Almancasıdır” diyor
  • Bir başkası ise bunun konuşana göre değiştiğini söylüyor. Bazı Ruslar gerçekten çok güzel konuşuyor, ama her zaman öyle olmuyor