- Yapay zeka tabanlı ikna teknikleri geliştiğinde elitlerin, halkın politika tercihlerini hassas biçimde ayarlama maliyeti keskin biçimde düşmektedir
- Araştırma, elitlerin çoğunluk oyu kısıtı ve ikna maliyetini hesaba katarak kitlelerin görüş dağılımını nasıl yeniden inşa ettiklerini dinamik bir model ile analiz eder
- Tek elit rejiminde ikna teknolojisi geliştikçe toplumun aşırı kutuplaşma durumuna yakınsaması eğilimi görülür
- Buna karşılık, sırasıyla iktidara geçen karşıt iki elitin durumunda ikna teknolojisi toplumu ‘yarı-kilitlenmiş (semi-lock)’ bir duruma yönlendirerek kutuplaşmayı azaltabilir de olabilir
- Sonuç olarak, yapay zekâ ikna maliyetini düşürdüğünde, kutuplaşma kendiliğinden bir olgu olmaktan çıkıp yönetim stratejisinin bir aracına dönüşür ve demokrasinin istikrarı açısından önemli sonuçlar doğurur
Demokratikleşmede ikna teknolojisinin değişimi
- Demokratik sistemlerde politika uygulamak için kitle desteği sağlamak zorunludur ve elitler bu amaçla kitlelerin inançlarını şekillendirmek ya da değiştirmek zorunda kalır
- Geçmişte elitler okul eğitimi, kamu yayıncılığı, propaganda, sponsor ağı gibi yavaş ve verimsiz araçlara bağımlıydı
- Bu yöntemlerin yüksek maliyet ve düşük hassasiyet nedeniyle büyük ölçekte kamuoyu manipülasyonu zorlaşmaktaydı
- Yapay zekâ yayılımı bu kısıtı kökten değiştirir
- Üretken modeller ve ajan sistemleri kişiselleştirilmiş ikna içeriğini gerçek zamanlı ve büyük ölçekte üretebilir
- İkna maliyeti düştüğünde kitlelerin tercih dağılımı bizzat elitin seçilebilir bir değişkenine dönüşür
Tek elit modeli: ‘kutuplaşma çekimi (polarization pull)’
- Tek bir elit, her dönemde çoğunluk kuralı altında politika uygulayabilmek için kitle desteğini ayarlar
- İkna maliyeti mevcutken, elit gelecekteki belirsizliğe karşı toplumu biraz ayrışmış bir durumda tutmanın avantajlı olduğuna karar verir
- Kamuoyu 50:50'ye yakın olduğunda, bir sonraki dönemde politika yönü değişse bile desteği devretme maliyeti minimumda olur
- Bu nedenle elit, kamuoyunu uzlaşmadan uzaklaştırma, yani aşırılığa yöneltme eğilimi gösterir
- İkna teknolojisi geliştikçe bu kutuplaşma yakınsama hızı artar
- Matematiksel analiz sonuçlarına göre elit, kamuoyunu orta değer (1/2) etrafına getirmeyi optimal bulur ve sadece uzlaşmadan uzaklaşan düzenlemeler yapar
İki elit rekabet modeli: ‘yarı-kilitlenme (semi-lock)’ etkisi
- İki elitin karşıt politika tercihlerine sahip olarak sırayla iktidarı devraldığı durumda ikna teknolojisinin etkisi değişir
- Her iki taraf da kamuoyunu çoğunluk eşiği civarında tutmaya çalışır, ancak aşırı kutuplaşma karşı tarafa kolaylıkla geri kazanılma riski yaratır
- Bu nedenle her elit, kamuoyunu karşı tarafın tersine çevirmesinin zor olduğu orta düzeyde bir kilitleme bölgesine taşımaya çalışır
- Sonuç olarak ikna teknolojisi koşullara göre kutuplaşmayı güçlendirebilir ya da zayıflatabilir
- Rekabet yoğunlaştıkça toplumun birlikte tutunması artma potansiyeli bulunur
Mevcut çalışmalarla farkı
- Mevcut literatürde kutuplaşma, gelir, kimlik, medya yapısı gibi dışsal etkenlerin bir sonucu olarak analiz edilir
- Bu çalışma kutuplaşmayı, elitlerin stratejik olarak seçtiği bir politika aracı olarak modellemektedir
- Ayrıca yapay zekâ tabanlı ikna teknolojilerinin uzun vadede siyasi dengeyi ve kamuoyu dağılımını nasıl yeniden düzenlediğini de birleştirir
- İlgili çalışmalar arasında LLM tabanlı ikna deneyleri (Salvi et al., Schoenegger et al., Tappin vd.) ve AI'nin siyasal iktisadi etkileri (Korinek, 2024) referans alınır
Demokrasi istikrarına dair sonuçlar
- İkna maliyeti düştükçe, kutuplaşma doğal bir olgu değil, stratejik bir yönetim aracı olarak işlev görür
- Bu durum politik istikrarsızlık ve enformasyon manipülasyon riskini artırabilir
- Yapay zekâ teknolojisinin ilerlemesi, siyasal ikna yapısı ve maliyetlerini yeniden düzenleyerek, demokrasinin kurumsal sürdürülebilirliğine yeni bir meydan okuma sunar
Henüz yorum yok.