Boring Company’ye Las Vegas menholüne sondaj sıvısını yasa dışı boşalttığı için yaklaşık 500 bin dolar ceza kesildi

• Las Vegas yakınlarındaki proje sahasında Boring Company, sondaj sırasında oluşan sondaj sıvısını menhole yasa dışı şekilde boşaltarak ilçe altyapısında hasara yol açtı
• Clark County Water Reclamation District (CCWRD), şirketin denetim talimatlarını görmezden geldiğini ve ertesi gün de ‘uyuyormuş gibi yaparak’ deşarja devam ettiğini belirtti
• CCWRD, toplam 493.297,08 dolar ceza kesti; bunun yaklaşık 131 bin doları onarım maliyetlerinden oluşuyor
• Şirket, ihlali kabul etti ve gelecekte yeni kazı sahalarını genişletmeyi durdurmayı kabul etti
• Bu olay, Boring Company’nin tekrarlanan çevre ve güvenlik düzenlemesi ihlali tartışmalarına eklenen yeni bir örnek oldu ve şirket Nevada düzenleyicilerinin sürekli incelemesi altında

---

Clark County’nin ihlal bildirimi ve cezası

• CCWRD, Boring Company’nin sondaj sıvılarını (drilling fluids) Las Vegas şehir merkezi yakınındaki menhollere boşaltarak ilçe altyapısında ciddi hasara yol açtığını bildirdi
  • İhlal bildirimine göre sondaj sıvıları, sondaj sırasında oluşan kimyasal karışımlar olup MasterRoc AGA 41S gibi zararlı kimyasallar içeriyor
• CCWRD, şirketin federal çevre yasasını ihlal ettiğine hükmetti ve toplam 493.297,08 dolar ceza verdi
  • Bunun 131.297,08 doları onarım maliyeti, kalanı ise ihlalin ciddiyeti, altyapı hasarı, acil müdahale maliyetleri ve şirketin sorumluluğu kabul etmesi gibi unsurlara göre hesaplandı
• CCWRD, son 3 yılda 100 bin doların üzerinde ceza verdiği yalnızca iki vaka olduğunu da belirtti

Denetim süreci ve ‘sahte uyum’ davranışı

• Soruşturma 12 Ağustos’ta yapılan isimsiz bir ihbarla başladı; saha denetiminde sondaj sıvısının iki cleanout ve iki menhole boşaltıldığı tespit edildi
• Müfettiş durdurma talimatı verdi ancak Boring Company çalışanları bunu reddetti
• Ertesi günkü (14 Ağustos) yeniden denetimde saha sorumlusu Filippo Fazzino, deşarj bağlantısını söküyormuş gibi yaptı ancak müfettiş ayrıldıktan hemen sonra yeniden bağladı
  • CCWRD’nin durdurma emrinde, Fazzino’nun deşarj süresini olduğundan kısa gösterdiği ve yanlış açıklamalar yaptığı kaydedildi
  • Belgede “kasıtlı ve bilinçli yasa dışı deşarj” ifadesi yer aldı

Şirketin yanıtı ve kabulü

• 15 Ağustos’ta Boring Company’nin hukuk işlerinden sorumlu direktörü, CCWRD’ye gönderdiği mektupta “atıksuyun uygunsuz şekilde boşaltıldığını” kabul etti
  • Şirket, atıksu bağlantısının sökülmesi ve tünel sızıntısının kapatılması adımlarını attığını bildirdi
• Eylül sonundaki CCWRD duruşmasında şirket yöneticileri katılarak sorumluluğu kabul etti ve ek kazı genişletmesi yapılmaması şartını onayladı
• Boring Company, medyanın tekrarlanan yorum taleplerine yanıt vermedi

Tekrarlanan çevre ve güvenlik ihlalleri

• Nevada Su Kirliliği Kontrol Dairesi, Eylül 2024’te iki yılda 800 çevre düzenlemesi ihlali nedeniyle yaklaşık 250 bin dolar ceza verdi
  • İhlaller arasında arıtılmamış yeraltı suyu sızıntıları ve bunların bildirilmemesi de vardı
• Haziran 2023’te Las Vegas Monorail kolon temelinin açığa çıkması olayı nedeniyle seferler geçici olarak durduruldu
  • İlçe, izinsiz çalışma ve potansiyel tehlike yaratılması gerekçesiyle üç ihlal bildirimi yayımladı
• Nevada OSHA, 2023’te 8 güvenlik ihlali tespit etti; çalışan yanık kazaları da çok sayıda raporlandı

Boring Company genel bakış ve mevcut durum

• 2017’de kurulan Boring Company, Elon Musk’ın desteklediği yer altı tünel ulaşım ağı kurma şirketi
  • Hedefi, otonom Tesla araçlarının hareket ettiği bir yer altı otoyolu (underground highway) inşa etmek
• Hâlihazırda çalışan tek örnek, Las Vegas Convention Center’ın altındaki 4 millik hat
• Şirket, Sequoia Capital ve diğerlerinden 900 milyon doların üzerinde yatırım aldı ancak gecikmeler ve güvenlik sorunları nedeniyle eleştiriliyor
• Las Vegas Convention and Visitors Authority (LVCVA), bu olayla ilgili belgeleri inceliyor ve ek yorum yapmayı reddetti

---

[GN⁺]

Hacker News görüşleri

• Bunun nasıl olup da sadece 500 bin dolar ceza olduğuna şaşırıyorum
  Müfettiş varken durup gittikten sonra tekrar başlamak açıkça kasıtlı bir davranış; bunun cezai sorumluluk doğurması gerektiğini düşünüyorum

  • ProPublica, Las Vegas'ta Boring Company'yi uzun süredir yakından haberleştiriyor. Şehir bu projeyi ‘harika bir iş’ olarak gördüğü için, ihlaller tekrarlansa bile cezalar ya hiç verilmiyor ya da çok düşük kalıyor
    Ocak ayında çıkan ana haber bu makaleydi
  • ABD'de şirketlerin sorumlu tutulması neredeyse hiç olmuyor
  • Bunun gibi açık yasa dışı eylemler bile nadiren cezai kovuşturmaya dönüşüyor
    Kasıtlı yasa ihlali varsa, bireyler gibi hapis cezası almaları gerektiğini düşünüyorum
  • Duyduğuma göre cezalar önce küçük oluyor ama zamanla artan bir yapısı var
  • “O şirketi kimin yönettiğini biliyor musun” sözüyle, sonuçta güç sahiplerini koruyan bir düzen ima ediliyor

• Karşılaştırmak gerekirse, sıradan tünel şirketleri çamuru işlerken küçük mobil arıtma tesisleri kullanıyor
  Suyu ve çamuru ayırıp suyu yeniden kullanıyorlar
  Buna karşılık Boring Company ıslak çamuru alışveriş merkezinin yakınındaki boş bir araziye döküp kurumaya bırakmış; hem AVM tarafı hem de Las Vegas şehri bundan rahatsız olmuş
  İlgili video YouTube bağlantısında görülebilir

• Bazı şirketler cezaları adeta “ücret” gibi görüp, istediklerini yapabileceklerini sanıyor gibi görünüyor

  • Aslında toplum şu anda fiilen böyle işliyor. Paran varsa korkunç şeyler yapsan da neredeyse cezasız geçebiliyorsun
    Hukuk ve polis sistemi zenginleri koruyacak şekilde tasarlandığından bu durum yapısal olarak yerleşmiş durumda
  • Ben de bazen park cezası, uzağa park etmenin zahmetinden daha ucuz olduğu için ödeyip geçiyorum

• “Move fast and pollute things” diyerek 3M tarzı iş modelini hicvediyorlar

• Cezadan ayrı olarak, CCWRD'nin temizlik masrafını neden dava yoluyla tahsil etmediğini merak ediyorum
  CCWRD, Boring'in deşarjı nedeniyle atık su arıtma tesisinde 12 kübik yard atığı bizzat temizlemek zorunda kaldığını söylüyor

  • Aslında 493 bin 297 dolarlık cezanın yaklaşık 130 bin doları temizlik masrafı olarak dahil edilmiş
  • Makalede de temizlik maliyetinin yaklaşık 130 bin dolar olduğu belirtiliyordu

• İlgili haber olarak, “Boring Company, Las Vegas'ta 800 çevre ihlali ile karşı karşıya” başlıklı bir HN başlığı var

• Eskiden Musk'ın “sonuç yok, hayat anlamsız” dediği hicivli bir video vardı ama artık bulamıyorum

  • Buna da “poop içerikleri sağlığa iyi gelmez, dikkat et” diye şakalı bir yanıt gelmiş

• Park cezası bile bundan daha pahalı olabiliyor; bunu örtük yolsuzluk olarak nitelendiriyorlar

• Net serveti 1 trilyon dolar olan biri için 500 bin dolarlık ceza, 1 milyon doları olan biri için 50 sentlik ceza ile aynı şey gibi deniyor

• Boring Company artık yenilikçi görünmeyen bir proje gibi duruyor
  Las Vegas Loop'un genişlemesi de yavaş ilerliyor ve otonom sürüş bile düzgün çalışmıyor

  • Şirket, mevcut TBM'lerden daha hızlı ve daha ucuz bir makine yapmayı hedefliyordu ama büyük bir başarı görünmüyor
    Yine de denemenin kendisinin anlamlı olduğunu düşünüyorum
    Otonom sürüşün teknik olarak mümkün olduğu ama düzenlemeler yüzünden henüz izin verilmediği söyleniyor
  • On yıllardır şehir içi ya da deniz altı tünelleri inşa eden örneklerle karşılaştırınca çok da özel bir yanı yok
  • Hatta bunun toplu taşıma projelerini engelleyen bir araç gibi işlediğini düşünenler var
  • Nitekim araçların fabrikadan çıkıp otoparka giderken tünelden otonom olarak geçtiği söyleniyor. Bu yüzden “yapamıyorlar” demek doğru değil diye savunuluyor