- ABD ekonomisi, 2024'ün ilk çeyreğinde %0,5 küçüldü ve beklenenden daha ciddi bir düşüş yaşandı
- İthalattaki sert artış ve Trump yönetiminin ticaret politikası, belirsizliğin artmasına ve tüketimin zayıflamasına yol açtı
- Tüketici güven endeksi ile tüketici harcamalarının her ikisi de belirgin şekilde zayıfladı
- GSYH'nin temel dayanıklılığını gösteren kalemler de bir önceki çeyreğe göre düşüş kaydetti
- İkinci çeyrekte (Nisan-Haziran) ekonomide toparlanma bekleniyor
ABD'de ilk çeyrek ekonomik büyümesi, beklenenden daha kötü çıktı
- ABD ekonomisi, 2024'te Ocak-Mart döneminde yıllıklandırılmış bazda %0,5 daraldı
- Trump başkanlığındaki ticaret savaşı nedeniyle şirketler ve tüketiciler, yeni gümrük tarifeleri yürürlüğe girmeden önce yurt dışı malları aceleyle satın alınca ithalat sert yükseldi
- ABD Ticaret Bakanlığı ilk çeyrek büyümesini başlangıçta -%0,2 olarak tahmin etmişti, ancak gerçekleşen veri daha da kötü oldu
- Ekonomistler bu sonucu beklenmedik bir daralma olarak değerlendirdi
GSYH, tüketim ve ticaret görünümü
- Gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), önceki çeyrekteki %2,4 büyümeden ilk çeyrekte daralmaya döndü
- İthalat %37,9 sıçradı ve 2020'den bu yana en hızlı artışı kaydetti
- Bu durum, GSYH verisini yaklaşık 4,7 puan aşağı çekti
- Tüketici harcamaları da keskin biçimde yavaşladı; 2023'ün dördüncü çeyreğindeki %4 artıştan 2024'ün ilk çeyreğinde %0,5 artışa geriledi
- Ticaret Bakanlığı'nın hesapladığı, ekonominin öz dayanıklılığını gösteren GSYH alt kalemi yıllıklandırılmış bazda yalnızca %1,9 arttı
- Bir önceki dördüncü çeyrekte (2024'ün dördüncü çeyreği) %2,9 artmıştı
- Kamu harcamaları %4,6 gerileyerek 2022'den bu yana en büyük düşüşü gösterdi
Tüketici güveni ve ekonomik görünüm
- Trump yönetiminin yeni tarifelerinin etkisiyle tüketici güveni zayıflarken harcamalardaki sıkışma sürüyor
- Conference Board'a göre tüketici güven endeksi Haziran'da 93'e indi; bu, önceki ayki 98,4 seviyesine göre 5,4 puanlık düşüş anlamına geliyor
- Kısa vadeli gelir, ekonomi ve istihdama ilişkin beklentiler de 4,6 puan gerileyerek resesyon sinyali kabul edilen 80 eşiğinin altına indi
- Eski Federal Reserve ekonomisti Claudia Sahm, tüketici harcamalarındaki düşüşün ekonomi için olumsuz bir sinyal olduğuna dikkat çekti
Dış ticaret açığı ve GSYH ilişkisi
- Dış ticaret açığı, ithalattaki artış nedeniyle büyür ve bu da matematiksel olarak GSYH'yi aşağı çeker
- GSYH yalnızca yurt içinde yapılan üretimi ölçtüğü için, ithalatın hesaplamadan çıkarılması gerekir; ancak bu şekilde gerçek yerli üretim yansıtılabilir
- İlk çeyrekteki ithalat sıçraması büyük ölçüde geçici olabilir ve ikinci çeyrekte tekrarlanmaması bekleniyor
İleriye dönük beklenti
- Ekonomistler, ikinci çeyrekte (Nisan-Haziran) ekonominin %3 civarında büyümeyle toparlanmasını bekliyor (FactSet anketine göre)
- Nisan-Haziran GSYH için ilk açıklama 30 Temmuz'da yapılacak
- (Haberdeki hata düzeltmesi: Kamu harcamaları 2022'den bu yana en büyük düşüşü kaydetti)
1 yorum
Hacker News görüşü
“İthalatın %37,9 artarak GSYH'den neredeyse 4,7 puan götürdüğü” kısmını anlamakta zorlanıyorum. Muhtemelen önceki GSYH hesaplamasında ithalat bugünkü kadar yüksek değildi ve harcamalar daha yüksekti, bu yüzden yanlışlıkla yurt içi üretim olarak sınıflandırılmış olabilir diye tahmin ediyorum. Ama her şey raporlanıyorken ithalatın nasıl eksik tahmin edilmiş olabileceğini pek anlayamıyorum. Fiyat endeksi değişimlerinden de kaynaklanmış olabilir. Diğer haberler, gelecek çeyrekte ithalatın daha fazla artmasının beklenmemesi nedeniyle GSYH'nin yükseleceğini söylüyor, ama harcamalar ithal olup olmamasına bakılmaksızın aynıysa bunun ne anlama geldiğini anlayamıyorum
Investopedia'dan baktığım bilgiyi paylaşayım. GSYH formülü GSYH = tüketim(C) + yatırım(I) + kamu harcaması(G) + (ihracat(X) – ithalat(M)) olarak yazılır. Burada ithalat artarsa formül gereği GSYH'yi düşürücü bir etki yaratır. ABD Çin'e %155 gibi çok yüksek bir gümrük vergisi uyguladığında ithalat fiilen ortadan kalkmış gibi olur ve GSYH çok iyi görünür. Vergi yeniden %55'e indirilince şirketler stokladıkları malları ya da ithal ürünleri topluca içeri alır ve GSYH bu kez ters yönde hareket eder. İleride de, gümrük vergileri artmadan önce ABD'li şirketlerin önceden stok yapmaya çalışması nedeniyle bunun tekrarlanacağını düşünüyorum
GSYH'nin düşmesinin nedeni, tüketimin ithalattaki artışı takip etmemesi. Şu anda şirketler stokları önden biriktiriyor. Gelecek çeyrekte bu stoklar satılınca gümrük vergilerinin etkisini gerçekten hissedeceğiz
Bence bunun sebebi, birçok şirketin gümrük vergisi artışını önceden görüp ilk çeyrekte çok büyük miktarda ithalat yapmış olması
Alıntılanan cümle muhasebe formülünün aşırı kelimesi kelimesine yorumlanmasının sonucu. Aslında formülde ithalat önce eklenip sonra sadece gerçek yurt içi üretimi saymak için tekrar çıkarılır. Formüle yüzeysel bakanlar, ithalat $X kadar artarsa GSYH de aynı miktarda $X düşer sanıyor, ama formülün içinde gerçek net etki sıfıra yaklaşır. Yine de bu GSYH düşüşünün bir kısmı gerçekten artan ithalattan kaynaklanıyor, fakat gazetecilerin bunu basitçe hesaplaması mümkün değil. Örneğin bir fabrika sahibi olarak normalde Çin'den çeyrek başına $50,000 tutarında yatırım yapıyorsun ama ani gümrük vergileri yüzünden ithalatı öne çekip yatırımı erteliyorsun. Kısa süreli bir çarpıklık oluşur ama bu para sonunda yeniden formülde yerine girer. Üstelik ithalat uzun vadede yurt içi üretimin verimliliğini de artırır; gümrük vergileri yüzünden ABD'de üretilen daha verimsiz malzemeler kullanılırsa genel büyüme hızı yavaşlar, maliyetlerin yansıtılması enflasyon ve talep düşüşüne yol açar. İthalat, dolar çıkışı üzerinden kur hareketleri ve ihracat rekabetçiliği üzerinde de zincirleme etkiler yaratır. Ekonomik olguları sadece formülün kendisiyle açıklamaya çalışmak yanlış anlamaların temelidir. Bu alan daha incelikli modelleme ve karşılıklı bağlantıların hesaba katılmasını gerektirir
Noahpinion'daki "Ekonomi gazetecileri neden bu temel hatayı tekrarlayıp duruyor" başlıklı yazıya bakmanızı öneririm link. Ben bir ekonomistim ve blog yazarının söylediklerinin %100 doğru olduğunu düşünüyorum. GSYH ya da ekonomik istatistik haberlerinin kalitesi genelde çok düşük
Son dönemde bu kadar çok işten çıkarma ve ekonomik kötü haber varken hâlâ teknik resesyona girilmemiş olması bana çok şaşırtıcı geliyor. Dow Jones endeksi tüm zamanların zirvesinde, tahvil getirileri de düşüyor. Belki amatör ekonomist gibi konuşuyorum ama herhalde bu yüzden bu sitede böyle uzun uzun yazıyorum. ABD ekonomisi son 5 yılda o kadar dayanıklıydı ki, gerçekten sıkıntıyı hissetmemizin epey zaman alabileceğini tahmin ediyorum
“Kötü haber aslında iyi haberdir” türü yazıların ortalığı kaplayacağını düşünüyorum
Polymarket, 2025'te ABD'de resesyon olasılığını yaklaşık %30 görüyor bağlantı
Sorun sadece gümrük vergileri değil. Yurt dışından ABD'ye gelen insan sayısı ciddi biçimde azaldı ve ABD ürünlerini satın almaktan da kaçınan çok kişi var
Yabancıların ABD'den uzak durmasını ben de anlıyorum. Eşim kısa süre önce ABD vatandaşlığı aldı. Yıllarca göçmenlik sürecine zaman ve para harcadık; artık rahat bir nefes alacağımızı sanıyorduk. Ama şimdi ABD'de yasal vatandaşların bile sınır dışı edilmeye çalışılması beni çok endişelendiriyor. Bu tür politikalar, turistik vizeyle ABD'ye gelmek isteyen insanları da caydıracaktır. Turistlerin sırf bir meme gönderdikleri için tutuklandığına dair hikâyeler var; böyle haberler oldukça ben de ABD seyahatinden kaçınırdım. ABD'yi seviyorum ama bu atmosferin ticaret ortaklarıyla ilişkilerde kalıcı hasar bırakmasından korkuyorum. Göçmen bir eşim olduğu için ben de ciddi ciddi göç etmeyi düşünmeye başladım
Seyahatten kaçınmak ilkesel bir duruş değil, rasyonel bir karar. ABD'ye girişte özel bir yanlışınız olmasa bile CBP görevlisinin o anki “havasına” göre reddedilme ya da gözaltına alınma vakaları artıyor. Tatil masrafını ve uçak biletlerini tamamen yakma riski varken ABD'den uzak durmak gayet anlaşılır. İş tarafında da ticaret kuralları sürekli değiştiği için ABD'li bir şirket bir sözleşmeyi aniden yerine getiremeyebilir. Bu, ABD'li ortaklar açısından da güven kaybı demek
Hayatımda Kanada'da anti-Amerikan duygunun bu kadar güçlü olduğunu ilk kez görüyorum. Tüketim alışkanlıkları kolay değişmez ama örneğin Ontario'da ABD menşeli alkollü içkiler tamamen ortadan kalktı ve bu pazara yeniden girmek oldukça zor olacak
Sınır meselesi ABD turizm sektörü için çok zararlı. ABD'ye seyahat ederken dikkatli olunması yönünde ciddi uyarılar yapılıyor. Daha önce de (2015'te) benzer şeyler vardı ama şimdi ölçek çok daha büyük. ABD içinde ise bu haberler neredeyse hiç yer bulmuyor. Bu örnekleri paylaştığınızda insanlar ya şaka sandıkları için ya da inanmadıkları için ciddiye almıyor
Ben ve birçok Avrupalı — özellikle İskandinavlar — ABD ürünlerini boykot ediyoruz. Örneğin Coca-Cola yerine indirimli market markalarını alıyorum ve bir daha ABD ürünlerine dönmeyi düşünmüyorum
ABD ekonomisinin temeli yurt içi tüketime dayanıyor. Mevcut hükümet gümrük vergileri yoluyla tüketim vergisini ciddi biçimde artırdı. Ders kitaplarında göreceğiniz gibi sonuç da gayet öngörülebilir. Gümrük vergilerinin yan etkisi olarak tedarik zincirlerinde de sürtünme oluşuyor; bu da pandeminin ilk dönemindeki gibi enflasyona ve verimlilik kayıplarına yol açıyor. Yine de ABD ekonomisinin çok dayanıklı olduğunu düşünüyorum. 25 yıl boyunca ne darbeler yediğini ve yine ayağa kalktığını gördüm. Yalnız, toplumun en çok zorlanan insanlara biraz daha empati göstermesini isterim
Bu GSYH verisinin, gümrük vergileri yükselmeden önce aşırı ithalat yığılması yüzünden oluşmuş istatistiksel bir yanılsama olduğunu düşünüyorum. Henüz kesin sonuca varmak için erken
GSYH'deki düşüş, yukarıda sıralanan ekonomik göstergeleri geçersiz kılmıyor
Mevcut Beyaz Saray basın bültenine güvenmek zor ama çoğu iddia genel olarak gerçeğe yakın. İşsizlik oranı hâlâ tarihsel olarak düşük seviyede ve bir yıldır istikrarlı. ABD'de reel ortalama saatlik ücretler de artıyor; son açıklanan TÜFE verisine göre yıllık enflasyon yaklaşık %2,4 seviyesinde
“Trump'ın ekonomi üzerindeki etkisi, COVID sonrası dönemin en kötüsü” şeklinde dramatik bir yorum
Ekonomik gösterge haberlerinde sayıların doğru aktarılmasını sadece medya suçuymuş gibi göstermek de ayrı bir şaka