- Ekonomik termitler: Büyük ölçekli tekellerin yatırımcılara büyük kâr sağlarken çoğu insan için görünmez kaldığı durumları ifade eder
- Küçük sorunlar birikerek modern ekonomideki deneyimi şekillendiriyor ve bu sorunlar toplumdaki güveni zayıflatıyor
Verisign: Borsadaki en kârlı şirket
- Fiyat artışları: Verisign,
.com alan adı kayıt ücretlerini istikrarlı biçimde artırdı.
- Tekel konumu: Verisign, devlet tarafından verilen tekel yetkisiyle alan adı kayıtlarını yönetiyor.
- Kârlılık: Verisign’ın faaliyet marjı 2013’te %54,7’den 2023’te %67,1’e çıktı.
AutoDesk: Mimarlıkta "rehin alma"
- Müşteri şikâyetleri: Mimarlık ve mühendislik tasarım yazılımı sağlayıcısı AutoDesk hakkında çok sayıda şikâyet var.
- Pazar hâkimiyeti: AutoDesk, yüksek geçiş maliyetleri sayesinde pazar hâkimiyetini koruyor.
- Fiyat artışları: AutoDesk fiyatlarını sürekli artırıyor.
Linde: Endüstriyel gazlar
- Birleşme: 2018’de Linde ile Praxair birleşerek endüstriyel gaz pazarındaki en büyük şirket oldu.
- Fiyat artışları: Birleşmeden sonra Linde fiyatları sürekli artırdı.
- Pazar hâkimiyeti: Endüstriyel gazlar zorunlu olsa da maliyetlerin küçük bir bölümünü oluşturduğu için fiyat artışları pek fark edilmiyor.
İsveçli yırtıcı: Assa Abloy
- Pazar hâkimiyeti: Assa Abloy, kilit pazarında birçok şirketi satın alarak hâkimiyetini güçlendirdi.
- Fiyat artışları: Birleşmelerin ardından Assa Abloy fiyatları sürekli artırdı.
- Rekabetin kısıtlanması: Yeni ve yenilikçi üreticilerin pazardan dışlandığı örnekler var.
Eğlence verileri: Gracenote
- Pazar payı: Gracenote, film, müzik ve TV listelerine ilişkin metadata sağlıyor ve pazarın %60’ını elinde tutuyor.
- Kısıtlayıcı sözleşmeler: Gracenote, diğer veritabanlarıyla birleştirmeyi sınırlayan sözleşmelerle pazar hâkimiyetini koruyor.
- Fiyat artışları: Gracenote, pazar hâkimiyetini kullanarak fiyatları artırıyor.
LinkedIn: Olumlu şirket blog yazılarından fazlası
- Pazar hâkimiyeti: LinkedIn, profesyonel sosyal ağ alanında tekel benzeri bir konuma sahip.
- Fiyat artışları: LinkedIn müşterilere %174’lük bir fiyat artışı uyguladı.
- Rekabetin kısıtlanması: LinkedIn, rakiplere veri sağlamayarak pazar hâkimiyetini koruyor.
GN⁺ görüşü
- Ekonomik termitlerin etkisi: Küçük tekeller birikerek ekonomi genelinde büyük etki yaratıyor. Bu da tüketicilere ek maliyet yüklüyor.
- Tekellerin sorunu: Tekeller, yeniliği engelliyor ve fiyatları artırarak tüketicinin aleyhine çalışıyor.
- Hukuki müdahale ihtiyacı: Bu tekelleri çözmek için hukuki müdahale gerekiyor. Hükümetlerin ve düzenleyici kurumların aktif biçimde devreye girmesi isteniyor.
- Alternatif ürün önerisi: AutoDesk için alternatif CAD yazılımları düşünülebilir. Örneğin FreeCAD veya Blender gibi açık kaynak yazılımlar var.
- Teknoloji benimserken dikkat edilmesi gerekenler: Yeni bir teknoloji veya yazılımı devreye alırken geçiş maliyetleri ile uzun vadeli bakım maliyetleri hesaba katılmalı.
1 yorum
Hacker News görüşleri
Hacker News yorum özeti
Yazının temel iddiası için kanıt eksikliği: Ekonominin bozulmasının nedeninin küçük tekelci şirketler olduğu iddiasını destekleyen yeterli kanıt yok. İnşaat maliyetlerindeki artış örnek gösteriliyor, ancak gerçekte daha güçlü etkenler var.
Rakip sayısı ve fiyatlar: Fiyatların düşmesi için en az dört rakip gerekiyor. Dört ya da daha az rakip olduğunda fiyatlar yükseliyor ve tüketici zarar görüyor. Eşik dört olmalı.
ABD şirketlerinin yüksek kâr beklentisi: ABD şirketleri fazla yüksek kâr bekliyor. Çinli şirketler ise yoğun rekabet bekleyip daha düşük kârlılık oranlarını kabul ediyor.
Ekonomik göstergelerin sınırları: Ekonomistler ekonominin gücünü açıklamak için yalnızca birkaç göstergeye odaklanıyor. Tüketiciler ekonominin iyi olduğunu hissetmiyor. Yeni bilgi toplama yöntemlerine ihtiyaç var.
Rekabetin olmadığı pazarlar: Birçok pazar, rekabetin fiilen imkânsız olduğu bir duruma kaydı. Konut fiyatlarının enflasyondan çok daha fazla artması buna örnek.
LinkedIn’in rolü: LinkedIn, beyaz yaka çalışanların özgeçmişlerini kolayca görünür kılmasını sağlıyor. Ancak tekel benzeri konumuna rağmen yetenek bulmanın başka yolları da var.
Ekonomik termitler: “Ekonomik termitler” ifadesi faydalı bulunuyor. Örnek olarak ödeme işlemcileri, dijital reklam, bulut hizmeti sağlayıcıları ve ders kitabı yayınevleri veriliyor.
AutoDesk’in rakipleri: AutoDesk’in rakiplerinden birinin daha iyi ürünü vardı, ancak kullanıcılar zaten bildikleri araçları kullanmayı sürdürme eğiliminde.
Dunkin’ Donuts’un çevrimiçi sipariş sorunu: Uygulamada stok durumu görülemediği için siparişlerin iptal edilmemesi sorunu yaşanıyor. Müşteriler mağdur oluyor.
AutoDesk’te rekabet eksikliği: Kullanıcılar arasında popüler olmamasına rağmen neden AutoDesk’e rakip çıkmadığı sorgulanıyor. Devlet kaynaklı engeller olup olmadığı merak ediliyor. Microsoft örneğinde olduğu gibi büyük şirketler buna meydan okuyabilir.