Kuzey Kore zorunlu çalışma programının iç yüzü
(newyorker.com)- Çin'deki deniz ürünü işleme fabrikalarına gönderilen Kuzey Koreli işçilerin kapatma, şiddet ve ücretlere el koyma uygulamalarına maruz kaldığına dair tanıklıklar ortaya çıktı; yaptırımlara rağmen Kuzey Kore'nin döviz kazanma yapısının işlemeyi sürdürdüğüne işaret eden bulgular dikkat çekiyor
- Kuzey Kore devlet kurumlarınca yürütülen yurtdışı işçi gönderme programının, 2017 tarihli BM yaptırımları ve ABD'nin zorla çalıştırma varsayımı içeren mevzuatına rağmen Çin'de hâlâ en fazla 100 bin kişi ölçeğinde sürdüğüne dair tahminler bulunuyor
- Sızdırılan belgeler, uydu görüntüleri, sosyal medya videoları, sahada çekilen kayıtlar ve anonim röportajların karşılaştırılması sonucunda 2017'den bu yana 15 deniz ürünü fabrikasında binden fazla Kuzey Koreli işçinin kullanıldığı anlaşılıyor
- Söz konusu fabrikalardan 10'u, 2017'den sonra 120 bin tondan fazla deniz ürününü 70'ten fazla ABD ithalatçısına gönderdi ve Walmart, ShopRite, McDonald’s, Sysco gibi şirketlere uzanan şeffaf olmayan bir tedarik zincirine bağlandı
- Sosyal denetim ve sertifikasyon tek başına zorla çalıştırmayı ayıklamakta yetersiz kalıyor; gerçek değerlendirme için habersiz bağımsız denetim ve işçilerle ana dillerinde görüşme gibi koşullar gerekiyor
Çin'deki deniz ürünü fabrikalarına gönderilen Kuzey Koreli işçiler
- Donggang Jinhui Foodstuff, Çin'in Dandong kentinde faaliyet gösteren bir deniz ürünü işleme şirketi; Şubat 2023'teki bir etkinlikte Kuzey Kore şarkıları, Kuzey Kore bayrağı ve Kuzey Kore tarzı renklerde sahne kostümleri kullandı
- Şirket, ABD'ye ihraç ettiği kalamar miktarını iki katına çıkardı; bir deniz ürünleri tüccarı, Jinhui'nin 50-70 Kuzey Koreli işçi çalıştırdığını tahmin ediyor
- Şirket yetkilisinin paylaştığı videolarda, üzerinde Korece ibareler bulunan makineler ve kalamar ayıklama yöntemini Kuzey Kore aksanıyla anlatan işçiler yer alıyor
- Etkinlik videosunda çitle çevrili 21 dönümlük fabrika kompleksi, işleme ve soğuk hava tesisleri ile 7 katlı görünümlü bir yurt binası görülüyor
- Jinhui, Kuzey Koreli işçi kullanımı dahil işçilik ihlallerini denetlediğini söyleyen Batılı sertifikalara atıfta bulundu ancak şirket sorulara yanıt vermedi
Yaptırımlara rağmen süren yurtdışı işçi transferi
- Kuzey Koreli işçilerin yurtdışına gönderilmesine devlet içindeki çeşitli örgütler dahil oluyor; Room 39, kara para aklama ve siber saldırı gibi faaliyetlerle birlikte nükleer ve balistik füze programlarının finansmanını denetleyen gizli bir kurum
- 2012'de Kuzey Kore, Çin'e yaklaşık 40 bin işçi gönderdi; o dönem Seul merkezli bir düşünce kuruluşu bu programın yılda en fazla 2,3 milyar dolar gelir sağladığını tahmin etti
- 2017'de Kuzey Kore'nin nükleer ve balistik silah denemelerinin ardından BM, yabancı şirketlerin Kuzey Koreli işçi çalıştırmasını yasaklayan yaptırımlar uyguladı
- ABD, Kuzey Koreli işçilerin yaptığı çalışmayı aksi kanıtlanana kadar zorla çalıştırma sayan rebuttable presumption ilkesini yasaya ekledi ve ilgili ürünleri ithal eden şirketlere para cezası uygulanmasının önünü açtı
- ABD Dışişleri Bakanlığı tahminine göre Çin'de şu anda en fazla 100 bin Kuzey Koreli işçi bulunuyor; bunlar inşaat, tekstil, yazılım ve deniz ürünü işleme alanlarında çalışıyor
- Çinli salgın önleme yetkililerinin verilerine göre yalnızca 2022'de Dandong'da yaklaşık 80 bin Kuzey Koreli işçi vardı; Dandong aynı zamanda deniz ürünleri sektörünün merkezi
Araştırma yöntemi ve doğrulanan fabrikalar
- Doğrulama çalışmasında sızdırılmış devlet belgeleri, tanıtım materyalleri, uydu görüntüleri, çevrimiçi forumlar, yerel haberler ve yüzlerce sosyal medya videosu kullanıldı
- Çin'deki haber toplama kısıtlamaları nedeniyle bir Çinli araştırmacı fabrikaları ziyaret ederek üretim hatlarının görüntülerini çekti
- 20 Kuzey Koreli işçiye ve 4 yöneticiye anonim sorular iletildi; yanıtlar yazıya geçirilerek geri alındı
- Koruma prosedürleri nedeniyle röportajların içeriğini bütünüyle doğrulamak zor olsa da uzmanlar, bunların mevcut yurtdışı işçi transferi bilgileri ve Kuzey Kore'den kaçan kişilerle yapılan görüşmelerle tutarlılığını inceledi
- Genel olarak, 2017'den sonra 1.000'den fazla Kuzey Koreli işçi kullandığı görülen 15 deniz ürünü işleme fabrikası tespit edildi
Çalışma koşulları: kapatma, uzun mesai, şiddet
- Görüşülen işçilerin tamamı kadındı ve hepsi fabrika içinde kapatma ve şiddet yaşadıklarını söyledi
- İşçiler, çit veya dikenli telle çevrili alanlarda güvenlik görevlilerinin gözetimi altında tutuldu; bazıları ayda bir günden bile az izin kullanabildi
- Bazı işçiler, Kuzey Kore'den gönderilen yöneticiler tarafından dövüldüklerini anlattı
- Pasaportlara Çin'e varıştan sonra yöneticiler el koydu ve Kuzey Koreli işçiler Çinli işçilerden farklı üniformalar giydi
- Bir yönetici, kimin kaybolduğunu anlamak için üniforma ayrımının gerekli olduğunu söyledi
- Vardiyalar en fazla 16 saat sürüyordu; kaçılması ya da dışarıya şikâyette bulunulması halinde Kuzey Kore'deki ailelerin misillemeye uğrayabileceği belirtiliyordu
- Yurtlar kilitliydi ve deniz ürünü fabrikalarındaki kadınlar bazen bir odada 30 kişi halinde ranza kullanarak kalıyordu
- Yerel TV ve radyo dinlemek yasaktı; dışarı çıkışlar ise çoğunlukla en fazla 3 kişilik gruplar ve bir gözetmen eşliğinde mümkün oluyordu
Cinsel şiddet tanıklıkları ve kaçış tehdidi
- 20 işçiden 17'si, Kuzey Koreli yöneticiler tarafından cinsel şiddete maruz kaldığını söyledi
- İşçiler; yöneticilerin üniformaları silkeler gibi yapıp bedenlerine dokunduğunu, acil durum varmış gibi ofise çağırıp cinsel ilişki talep ettiğini ya da içki sofralarında saldırdığını anlattı
- Bazı işçiler, karşı koymaları halinde şiddet, geri gönderilme ya da yaşam giderlerinin kesilmesiyle tehdit edildiklerini söyledi
- 3 kişi, yöneticilerin işçileri zorla fuhşa sürüklediğini belirtti
- Dalian Haiqing Food'da 4 yıldan uzun süre çalışan bir işçi, kaçmaya çalışıp yakalananların “iz bırakmadan öldürüldüğü” sözünü sık sık duyduğunu söyledi
- Bir işçi, Çin'deki fabrika deneyimi yüzünden “ölmek istediğini” söyledi; bir diğeri ise askerî tarzda toplu yaşam ve dış dünyayı özgürce görememe koşullarına dayanmanın zor olduğunu anlattı
Ücret yapısı ve borç baskısı
- Çin'deki işler bazen aylık yaklaşık 270 dolar sözleşmeli ücret vaat ediyor; bu, Kuzey Kore içindeki benzer işlerdeki aylık 3 dolar düzeyinden çok daha yüksek olduğu için tercih ediliyor
- Gerçekte ücreti fabrika yöneticilere ödüyor; yöneticiler önce kendi paylarını ve devlet payını kesiyor, kalanını da Çin'deki çalışma süresi bitene kadar ellerinde tutuyor
- İşçilerin çoğu zaman vaat edilen ücretin yüzde 10'undan azını alabildiği belirtiliyor
- Bir sözleşmede, yemek masrafı adı altında her ay yaklaşık 40 doların devlete kesileceği yazıyordu; ayrıca elektrik, barınma, ısınma, su, sigorta ve sadakat fonu için de ek kesintiler yapılabiliyordu
- COVID-19 döneminde Çin sınırının kapanması yüzünden ülkeye dönemeyen ve işi kesilen işçiler oldu
- Çin'e gönderilme fırsatını elde etmek için Kuzey Koreli yetkililere rüşvet veren işçiler genellikle tefecilerden 2.000-3.000 dolar borç alıyordu
- Çin'de iş durunca bu borçları ödeyemeyenlerin aileleri tehdit edildi ya da borcu kapatmak için ev satmak zorunda kaldı
Çinli şirketlerin maliyet teşviki ve yetkililerin gizleme çabası
- Çinli şirketler, Kuzey Koreli işçileri yerel işçilerin yaklaşık dörtte bir ücretine çalıştırabiliyor; ayrıca emeklilik, sağlık, iş kazası ve doğumla ilgili zorunlu sosyal refah programlarının da çoğu dışında tuttukları için maliyet daha da düşüyor
- 2017'de Dandong Ticaret Bürosu, Kuzey Koreli işçi kullanan bir giyim fabrikası kümesi planını duyurdu ve bu işçilerin siyasi incelemeden geçirildiğini belirtti
- Çin resmî olarak ülkesinde Kuzey Koreli işçi bulunduğunu reddediyor; ancak Dandong'daki internet kullanıcıları üniformalar, liderler ve komuta zinciri nedeniyle onları kolayca ayırt edebildiklerini söylüyor
- Kasım 2023'te araştırma ekibi birkaç fabrikayı ziyaret ettikten sonra yerel yetkililer, Kuzey Koreli işçilerle temas kurmayı ya da çalışma alanlarına yaklaşmayı ulusal güvenliği tehdit eden casusluk faaliyeti sayacaklarını belirten duyurular dağıttı
- Yabancı medya ile bağlantılı kişilerin de casusluk karşıtı yasa kapsamında sonuçlarla karşılaşabileceği uyarısı yapıldı
ABD ve Avrupa tedarik zincirlerine uzanan deniz ürünleri
- ABD, Kuzey Kore emeğiyle üretilen malların ithalatını yasaklıyor; ancak ABD'de tüketilen deniz ürünlerinin yaklaşık yüzde 80'i ithal ve Çin üzerinden geçen tedarik zinciri şeffaf değil
- Ticaret verileri, sevkiyat sözleşmeleri ve gıda güvenliği takibi için kullanılan ambalaj kodları incelenerek Kuzey Koreli işçi kullandığı düşünülen fabrikaların ihracat akışı izlendi
- 2017'den sonra bu fabrikalardan 10'u, 120 bin tondan fazla deniz ürününü 70'ten fazla ABD ithalatçısına gönderdi
- Bu deniz ürünleri Walmart, Giant, ShopRite, Weee! gibi market kanalları ile McDonald’s ve Sysco gibi büyük dağıtım ve yeme-içme tedarik zincirlerine ulaştı
- Sysco, dünyanın en büyük gıda dağıtım şirketi ve yaklaşık 500 bin restoranın yanı sıra ABD askerî üsleri, devlet okulları ve ABD Kongresi yemek salonlarına tedarik sağlıyor
- Dandong Galicia Seafood ile Dalian Haiqing Food'un her birinde 50-70 Kuzey Koreli işçi bulunduğu tahmin edildi; bu iki şirket 2017'den sonra ABD ithalatçılarına yaklaşık 100 bin ton deniz ürünü gönderdi
- Bazı şirketler, kendi soruşturmaları kapsamında bu fabrikalarla ilişkilerini keseceklerini açıkladı; bazı dağıtıcı ve ithalatçılar ise denetimlerde zorla çalıştırma kanıtı bulunmadığını söyledi
Kuzey Kore menşeli deniz ürünleri ticareti
- Kuzey Kore yalnızca işçi değil, deniz ürünü de ihraç ediyor; bu da yönetimin döviz elde etmesinin bir başka yolu
- BM yaptırımları, Kuzey Kore menşeli deniz ürünlerinin ithalatını yasaklıyor; ancak düşük fiyatlar şirketleri kuralları aşmaya teşvik ediyor
- Çinli balıkçılık şirketleri, Kuzey Kore yönetimine yasadışı avlanma hakkı bedeli ödeyerek, denizde başka teknelerden balık satın alarak ya da kamyonlarla sınırı geçirerek bu ticareti yürütüyor
- 2022'de sızan bir Kuzey Kore mektubunda, Çinli bir şirkete 10 bin ton kalamar verilmesi karşılığında 18 milyon dolardan fazla ve 500 ton dizel talep edildiği görülüyor
- Araştırma ekibi, Kuzey Kore menşeli deniz ürünlerinin HF Foods dahil çeşitli ABD dağıtım şirketlerine ithal edildiğini belirledi
- HF Foods, ABD'de 15 binden fazla Asya restoranına tedarik sağlıyor
Sosyal denetim ve sertifikasyonun sınırları
- Çinli şirketler çoğu zaman iş yasalarına uyduklarının kanıtı olarak işyeri incelemeleri içeren sosyal denetimlerden geçmiş olmayı öne çıkarıyor
- Kuzey Koreli işçi kullandığı belirlenen Çin fabrikalarının yarısı Marine Stewardship Council sertifikasına sahip
- MSC, sürdürülebilirlik sertifikası standartlarını belirlediğini ancak iş gücü standartlarını doğrudan kendisinin koyduğunu iddia etmediğini açıkladı
- Dandong Taifeng Foodstuff, Çin'in “national brand” olarak belirlediği bir şirket ve ABD dahil çeşitli ülkelerdeki marketlere binlerce ton deniz ürünü sağlıyor
- Araştırmacı fabrikanın içini gördüğünde, Taifeng tesisinde çoğu 35 yaşın altında olan 150'den fazla Kuzey Koreli kadın; beyaz koruyucu kıyafet, plastik önlük, lastik çizme ve uzun kırmızı eldivenlerle deniz ürünü kutuları taşıyordu
- Ziyaretten birkaç hafta sonra fabrika Marine Stewardship Council yeniden sertifikasını aldı
- 2021'de ABD Dışişleri Bakanlığı, Çin'deki sosyal denetimlerin zorla çalıştırmayı tespit etmek için genel olarak uygun olmadığını değerlendirdi
- Nedenlerden biri, denetçilerin devlet tarafından sağlanan tercümanlara dayanması ve işçilerle doğrudan nadiren konuşması
- İşçiler, istismarı bildirdikten sonra misillemeyle karşılaşabilir
- Kasım 2023'te ABD Gümrük ve Sınır Koruma Kurumu, güvenilir bir değerlendirmenin habersiz bağımsız üçüncü taraf denetimi ve işçilerle ana dillerinde yapılan görüşmeleri gerektirdiğini belirtti
Dönüş ve bir sonraki sevkiyat
- 2023'te Çin-Kuzey Kore sınırı yeniden açıldığında, Ağustos ayında Dandong'dan yaklaşık 300 Kuzey Koreli işçi 10 otobüse bindirilerek geri gönderildi
- Polis, kaçışları önlemek için otobüslerin çevresine konuşlandırıldı
- Eylül ayında başka bir 300 kişilik grup Sinuiju'ya giden yolcu trenine bindirildi, 200 kişi ise uçakla geri gönderildi
- Dönen işçiler, Çin'de sabahtan akşama kadar her gün neler yaşandığı ve diğer işçiler, denetçiler ile görevliler hakkında yoğun sorgulamalardan geçirildi
- 2023 sonlarında Kuzey Kore yönetimi bir sonraki işçi sevkiyatını hazırlamaya başladı
- Son yıllarda iş gücü aracılarının Çinli şirketlerden büyük peşinatlar talep ettiği, bir aracının da Çinli şirketlerin Kuzey Koreli işçiler olmadan faaliyet gösteremediği için ön ödeme istediğini söylediği aktarıldı
1 yorum
Hacker News yorumları
Gerçekten müthiş bir araştırmacı gazetecilik örneği
Fabrikadaki ve Kuzey Kore içindeki kaynakların aldığı risk, sırf konuştuğu için ailesinin tehlikeye girebileceği korkusunu yaşamayan birinin anlamakta zorlanacağı düzeyde
Bu kanıtlar, Çin hükümeti ve Çinli şirketlerin yaptırım ihlallerine ortak olduğu iddiasını destekliyor
Kuzey Kore hükümeti ve Çin tarafındaki suç ortaklarının soruşturmayı aktif biçimde engellemesi de anlamlı. Gazeteciyle konuşurlarsa cezalandırılacaklarını işçilere dağıtılan belgelerde görmek yeterli
Jeopolitik açıdan bakınca her ülke, başka ülkelerdeki insanların çektiği acıdan çok kendi iç sorunlarını önemser; çoğu insan da gerçekten umursasaydı parasıyla oy verirdi
Kuzey Kore halkı nükleer savaş riskini göze almaya değecek kadar değerli mi derseniz, bence hayır
Çin’den deniz ürünü ithal edebilmek için yabancı görevlilerin çalışma koşullarını denetleyebilmesini şart koşan bir yasa gerekiyor
Gıda güvenliğinde zaten böyle yapıyoruz
Casusluk yasaları yüzünden başka tür denetim imkânsızsa, bu şirketlerin kendiliğinden doğru olanı yapacağına güvenimiz sıfır olmalı. Ayrıntılı ve rastgele denetimlere izin vermezlerse ithalat engellenmeli, para kazanmaları önlenmeli
Ezici çoğunluğu avcılığın yasak olduğu doğal koruma alanlarından geliyor, deniz ekosistemlerini tüketiyor ve teknelerde mahsur bırakılmış köle işçiler tarafından yakalanıyor
Ağır metal kirliliği, dip trolü, insan hakları sorunları, hedef dışı av, deniz ekosisteminin tahribatına ek olarak deniz ürünü yememek için bir neden daha çıktı
Elbette geleneksel yöntemlerle sürdürülebilir miktarda av yapan iyi işletmelerin çok nadir istisnaları olabilir, ama dünyanın çoğu süpermarketinde ya da restoranında önünüze gelecek deniz ürünü böyle değil
[0]: https://en.m.wikipedia.org/wiki/The_Outlaw_Ocean
Çin ürünlerine tarifeleri artırmak, ABD sanayisinin genelindeki aşırı düzenlemeleri gevşetmek ve ABD ürünlerinin şeffaf üretiminden ve adil ticaretinden yararlanmak yeterli
Yüksek tarife konulsa bile hâlâ ucuz kalan Çin ürünleri ile yüksek vergi oranlarına tabi ABD ürünleri arasındaki maliyet farkı, üçüncü taraf lojistik, nakliye maliyetleri ve tedarik zinciri gecikmeleriyle fazlasıyla dengelenir
Üretim maliyetlerini eşitlemeye gerek yok; ABD içi üretimi biraz daha rekabetçi hâle getirmek yeterli
Sorun, denetçilerin fiilen neredeyse hiçbir şey yapmaması
Öte yandan araştırmacıların yerel yöneticilerden fabrikayı gezme iznini nasıl aldığını ve bu kadar açık yanıtları nasıl kopardığını merak ediyorum. Tanımadığınız biri iş yerine gelip tur isterse, basından olsun olmasın kolay kolay göstermezsiniz
Bunu daha şeffaf ve tatmin edici hâle getirmenin yolu olup olmadığı, örneğin parti denetimlerini artırmanın mümkün olup olmadığı ayrı bir mesele
Her bir deniz ürünü parçasına kadar %100 tam denetim ve kalite güvencesi yapılsa bu sorunun ortadan kalkıp kalkmayacağı da şüpheli
Gümrük ve Sınır Koruma kurumu zaten tam da bu rol için var. Belirli bir kötü aktörü hedef alan yeni bir yasaya daha ihtiyaç yok; politika ve çerçeve zaten mevcut
Sınır koruma personelinin çoğu güney sınırındaki göçmenlerle değil, limanlarda tüm ithal ürünleri denetlemek ve incelemekle uğraşıyor. Bunun iyi işleyip işlemediği ayrı bir mesele ve eyalet milletvekillerine sorulacak bir şey
Asıl üretimin tamamı Kuzey Kore’de yapılıyordu; Çin’deki “fabrika” ise göstermelikmiş
Denetçinin ne zaman geleceğini her zaman birkaç gün önceden biliyordu ve makineleri kullanmayı bile bilmeyen birkaç yerliyi bir günlüğüne işe alıp makinelerin yanına dikiyordu
Kız arkadaşımın dediğine göre bu tür fabrikalar özel bir örnek de değildi. iPhone üreten büyük üreticilerden genelde 3-4 distribütör uzaktaydılar ama sonuçta onlar da bu parçaları kullanıyordu; bu yüzden denetimler zaten son derece nadirdi
“O tarihten sonra Kuzey Koreliler Rusya, Polonya, Katar, Uruguay ve Mali’ye gönderildi” deniyor; Polonya ise AB üyesi
AB’de Kuzey Koreli köle işçi çalıştırmanın yasal olup olmadığını merak ediyorum
Güncelleme: 2017’de Christel Schaldemose’nin Avrupa Parlamentosu’nda aynı soruyu sorduğu bağlantıyı buldum ama yanıtı göremedim: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-8-2017-00624...
Yanıt sayfanın üst kısmında bağlantı olarak verilmiş, ancak hem soru hem de yanıt bugünün ölçüsüne göre epey eski
2016 sonu itibarıyla AB’de çalışma amacıyla geçerli oturma iznine sahip 630 Kuzey Kore vatandaşı vardı; bunların çoğu, 534 kişiyle Polonya’daydı
Çalışma amaçlı oturma izni başvuruları değerlendirilirken koşulların karşılanıp karşılanmadığını kontrol etme sorumluluğu ulusal makamlara ait ve bunun yasal göç, çalışma koşulları, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin AB hukuk çerçevesine uygun olması gerekiyor
AB’nin yasal göç hukuk çerçevesi, AB’de çalışan üçüncü ülke vatandaşlarının ücret, sosyal güvenliğe erişim ve diğer istihdam koşullarında ülke vatandaşlarıyla eşit muamele görmesini güvence altına alıyor
Zorla çalıştırma yasağını uygulama sorumluluğu, iş müfettişleri, polis ve yargı makamları dâhil olmak üzere ulusal makamlara ait. Komisyon, Polonya’daki ilgili düzenlemelerin aktarımını ve uygulanmasını izlemeye devam edeceğini belirtmiş
https://archive.ph/PRykC
Artık ABD’nin Kuzey Kore yaptırımlarını sona erdirmesi gerekiyor
İşçilerin maruz kaldığı istismar, Kuzey Kore ekonomisinin neredeyse her alanının tam ambargo altında olmasının doğrudan sonucu
Kuzey Kore nükleer silaha sahip bir ülke ve yeniden nükleer olmayan bir ülkeye dönmeyecek. Kuzey Koreliler onlarca yıldır Çin’de çalışıyor, Çin de Kuzey Kore’nin başarısız bir devlet hâline gelmesine izin vermeyeceği için bu da değişmeyecek
Para gönderirsek uslu duracaklarını beklemek başarısız bir teori
AB açısından da paramın Ukraynalı dostlarımı öldürmek için kullanılmasını istemem
Yaptırımların bir katkısı varsa, istismarı Kuzey Kore’nin dışına iterek daha görünür ve araştırılabilir hâle getirmiş olmalarıdır
İran da benzer bir durumdaydı ve bir ara o yöne doğru ilerlemeye başlamıştı; ancak Trump yüzünden tamamen tersine döndü ve bence 20 yıl geriye gitti
Böylesine yozlaşmayı teşvik eden bir hanedanın hiçbir kısıtlama olmadan varlığını sürdürmesine izin mi vermeliyiz?
En büyük acıyı yaratanın yaptırımlar mı yoksa devlet politikası mı olduğunu da tartmak gerekir
Çok fazla veri yok ama bir kısmı var. Bildiğim kadarıyla geniş kapsamlı yaptırımlara maruz kalan üç ülke var; bunlardan Rusya 30 yıldır komünist bir ülke değil
Rusya’da siyasi baskı olduğunu duydum, ancak yaptırımlara rağmen kıtlık ya da ciddi bir ekonomik çöküş içinde değil
Diğer iki ülke, Küba ve Kuzey Kore, hâlâ komünist ülkeler. Kuzey Kore iyi durumda değil, Küba ise ince bir ipin ucunda tutunuyor
Küba vatandaşları yurtdışında yaşayan ailelerinin doğrudan desteğiyle hayatta kalıyor ama devlet altyapısı çökmüş durumda. Modern ürünler ölçüt alındığında 19. yüzyıl Avrupası’nın ticarete erişimi yaptırım altındaki Küba’dan çok daha düşüktü; buna rağmen daha iyi yollara, posta hizmetlerine ve çok daha canlı bir finans sektörüne sahipti
“Anonim yanıtları not alıp bana geri gönderdi” kısmını güvenilmesi zor buldum
Bu muhabir, kiminle doğrudan görüştüğünü ya da kimlik doğruladığını iddia etmiyor; temas kurulacak kişiler belirsiz “Güney Kore tarafındaki irtibatlar” aracılığıyla sağlanmış. Bunların bağımsız olup olmadığını, Güney Kore hükümeti destekli Kuzey Kore karşıtı propaganda faaliyetleriyle ilgisiz olup olmadığını da bilemeyiz
Elbette tam olarak kimin tanıklık ettiğini açıklamamalılar; ama “çok gizli kaynaklardan aldığım bilgi, bu yüzden önyargısız olduğuna güvenin; ABD merkezli bir medya kuruluşunda çalıştığımı unutun” demek için fazlasıyla elverişli bir yapı
Aslında yayımlanan tek video, dünyanın herhangi bir yerinde görülebilecek bir deniz ürünleri işleme fabrikası görüntüsünden ibaret; iddiaları özel olarak kanıtlayan bir şey yok
Üstelik uygun şekilde anonimleştirilmiş belge kanıtlarının yayımlanması da buna eşlik etmiyor. Makaleye el yazısı tanıklıklar koyarak görsel olarak kanıtla destekleniyormuş izlenimi vermeleri de içime sinmedi. Çünkü tam da o kanıtın gerçekliği ortaya konmuş değil
ABD medyasının Irak ve sayısız “dost olmayan ülke” hakkında anonim kaynaklar üzerinden imalarda bulunarak yıkıcı askerî işgalleri ya da ekonomik yaptırımları meşrulaştırma biçimini gördük
Sonuçta bu, kendi gelirlerini artırmaya, ABD doları akışını sürdürmeye ve yoksul ülkelerin kaynak çıkarımı üzerindeki denetimi elde tutmaya varıyor
Karşı örnek olarak, Güney Kore’de yaşayan gerçek Kuzey Korelilerle yapılan röportajları içeren şu videoya bakılabilir. Güney Kore hükümetinin Kuzey Kore’den kaçanlara nasıl davrandığı ve onları açıkça savunmuş bir avukatın tanıklığı da yer alıyor: https://www.youtube.com/watch?v=3V4Hnl7J9H4&list=LL&index=2
Deniz ürünlerinde çok fazla yanlış etiketleme yapıldığını ve tedarik zincirini izlemenin zor olduğunu anlatan şu makale aklıma geldi
https://www.theguardian.com/environment/2021/mar/16/fish-det...
Harika bir haber ve mevcut durum üzücü
Süpermarketten aldığım ucuz deniz ürünlerinin böyle bir emekten gelmiş olabileceğini kendime hatırlatmam gerekecek
İnsani muameleyi garanti edemeyiz ama Doğu Asya’ya kıyasla çok daha iyi olma ihtimali yüksek
Güneydoğu Asya’dan gelen deniz ürünlerinin önemli bir kısmında da köle emeği kullanılması riskinin yüksek olduğunu unutmamak gerek
Bunun kendisi için ne anlama geldiğine herkes kendi karar verebilir
Politikacılar göçü ve küreselleşmeyi suçluyor ama beyaz olmayan insanlar dolandırıcılık düzeyinde ücretlerle çim biçiyor ve ev temizliyor
Küreselleşmeyi ve dış kaynak kullanımını dayatan parti, şimdi bunun amaçlanan sonuçlarından şikâyet ediyor
Bu yüzden kapitalizm altında etik tüketim yok deniyor. Amerikan emperyalist sistemi içinde var olmak bile insanlığa karşı suçlara ortak olmak anlamına geliyor
Moğolistan’daki madenler de Kuzey Koreli işçi çalıştırmaya yönelik anlaşmalar yapıyor
Yabancıların mülkiyetinde mi bilmiyorum ama yabancı bir yönetici vardı
Yaklaşık 3-4 yıl önce onlardan biriyle tanıştım ve bunu açıkça bana söyledi