2 puan yazan GN⁺ 2025-09-01 | 1 yorum | WhatsApp'ta paylaş
  • Google, uygulama yükleme izin politikasını daha sıkı uyguluyor
  • Android akıllı telefonlarda sideloading (uygulamayı doğrudan yükleme) sırasında ek onay istenmesinde artış görülüyor
  • Bunun sonucu olarak kullanıcı özgürlüğü ve üçüncü taraf uygulama dağıtım yöntemlerinde büyük değişiklikler yaşanıyor
  • Hem geliştiriciler hem de sıradan kullanıcılar için rahatsızlık ve memnuniyetsizlik ortaya çıkıyor
  • Platformdaki rekabet ortamı ve teknik özgürlük düzeyi üzerine tartışmaların derinleştiği görülüyor

Google'ın uygulama yükleme izin politikalarını sıkılaştırması

Google yakın dönemde Android kullanıcılarının uygulama yükleme biçimine yönelik kısıtlamaları daha da artırdı. Artık pahalı akıllı telefonlarda bile, Google'dan izin alınmadan yeni uygulama yüklemenin zorlaştığı bir eğilim belirginleşiyor.

Sideloading için yeni kısıtlamalar

Geçmişte APK dosyaları gibi harici kaynaklardan uygulamaları özgürce yüklemek mümkündü. Ancak son politika değişiklikleriyle birlikte, Android cihazlarda uygulamayı doğrudan yüklemeye çalışırken ek doğrulama adımları ya da Google'ın açık izninin gerektiği durumlar artıyor.

Kullanıcıların ve geliştiricilerin tepkisi

Bu politika değişikliği, cihaz üzerindeki temel özgürlük ve yetkiler üzerinde olumsuz etki yaratıyor. Uygulama geliştiricileri ve ileri düzey kullanıcılar, eskisine göre daha zahmetli süreçlerle karşılaşıyor veya bazı uygulamaların yüklenmesinin tamamen kısıtlandığı durumlar yaşıyor.

Teknik özgürlük ile platform düzenlemesi arasındaki gerilim

Kullanıcılar, cihaz sahibi olarak kontrollerinin azalmasından endişe duyuyor. Bu durum, platform ekosistemi içinde teknik özgürlük ile güvenlik ve verimlilik gerekçesiyle yürütülen denetim arasındaki gerilimi daha da artıran bir unsur haline geliyor.

Gelecek beklentisi

Bu değişikliklerin uygulama dağıtım yapısı, geliştirici ekosistemi ve kullanıcı hakları üzerinde etkili olması bekleniyor. Google'ın düzenlemeleri sıkılaştırması, platform rekabetçiliği ve pazar çeşitliliği açısından tartışmaların sürmesine yol açabilir.

1 yorum

 
GN⁺ 2025-09-01
Hacker News görüşleri
  • Google bununla ReVanced'ı da engellerse, artık iPhone'a geçsem bile aradaki farkı hissetmem. Günümüzde kaliteli Android telefonların çoğunda bootloader kilidini açmak bile mümkün değil. Buna rağmen “sideloading” kelimesine ve kavramına bu kadar takıntılı olunması çok tuhaf. Repodan kurulum yapmak normal sayılıyor ama Windows'ta exe ya da msi indirip elle kurmak sanki anormalmiş gibi görülüyor. Google Play'in meşru alternatifi F-Droid'dir. apk dosyasını indirip elle kurmak doğru yaklaşım değil

    • Bu sideloading değil, sadece kurup çalıştırmak. "Senin iyiliğin için" denilerek tüm donanımı aptal terminal seviyesine indiren mantığın asıl sorun olduğunu düşünüyorum. 'Sideloading' kelimesinin kendisi bile sanki yasadışı bir şey yapıyormuşsun hissi vermek için seçilmiş. Böylece normal yolu atlamanın aptalca bir şey olduğu yönünde ince bir baskı kuruluyor

    • Google Pixel'de bootloader kilidini açmak çok kolay (Verizon sürümü hariç). Ama bu, Pixel'in yüksek kaliteli olduğu anlamına kesinlikle gelmiyor. Benim deneyimimde MetroPCS mağazasından bedava aldığım telefondan belirgin biçimde daha iyi değildi

    • Google'ın paraya ihtiyacı olduğu için bunu yaptığını sanmıyorum ama ReVanced'ı örnek gösterip Android'in açıklığını savunmak en kötü örneklerden biri. Binlerce meşru uygulama varken, ücretli aboneliği aşan bir Google uygulaması üzerinden açıklık savunusu yapmak zayıf kalıyor

    • Akıllı telefonlar artık temel bilişim platformumuz haline geliyorsa, neden onları kişisel bilgisayarlardan farklı görelim anlamıyorum. Bilgisayarımda uygulamaları docker, flatpak, snap gibi konteyner teknolojileriyle ayırabiliyor, VM ya da chroot ile izole edebiliyor, ayrı kullanıcı hesapları kullanabiliyor ya da hiçbirini yapmayabiliyorum. Uygulamaları paket deposundan alabiliyor ya da kaynak koddan derleyebiliyorum. Güven düzeyini, nereden geldiğine göre belirleyip ona göre izolasyon stratejisi seçiyorum. Elbette sistemi tamamen kontrol etmenin dezavantajları var (yanlışlıkla bozmak kolay), ama sadece çok fazla fotoğraf depolayınca bile telefonun yavaşladığını görünce arada büyük fark yok gibi

    • ReVanced'ın reklamsız YouTube olduğunu duyunca, Google'ın düşmanca tavrına karşılık olarak kurasım geliyor

  • Hükümetin bizi kurtaracağını düşünmüyorum. Hükümetler bundan hoşlanıyor ve şirketlerle aynı tarafta. Kontrol arttıkça hükümet de kazançlı çıkıyor. Kilitli bilişim ortamları, çevrimiçi anonimliğin çöküşü, hesaplar ve bankacılık sistemindeki riskler, hatta düzene karşı çıkarsan tutuklanabilme ihtimali bile var. Durumumuz ciddi

    • Siyasetçiler zaten şirketler tarafından satın alınmış durumda. Citizens United kararından sonra zaten bir beklentim kalmadı. Hükümet gerçekten halkı koruyacaksa önce siyasetçilerin halkı düzgün temsil ettiği bir yapı kurulmalı

    • Bir yıl öncesine kadar eski telefonları ve laptopları gereksiz yere biriktirmiş olmaktan utanıyordum. Şimdi ise bu eski ve basit cihazlar külçe altın gibi geliyor

    • Her şey tamamen bitmiş değil. COVID politikalarının aslında bir bahane olduğunu, sadece bu yönelimi hızlandırmaya büyük katkı yaptığını kabul etmek yeterli. Sağ-sol tartışması özün üzerini örten gürültü. Herkes sadece asıl meseleye odaklansa etkili biçimde direnebiliriz

    • Teknoloji topluluğundaki insanların dolandırıcılığı özgür ifade ile karıştırması sorun oldu. debanking (finansal hizmetlerden mahrum bırakma) meselesi de aslında daha çok kripto dolandırıcıları sorunundan kaynaklandı

  • Belki de telefonların yeniden sadece arama, mesaj, ödeme ve hotspot işi yaptığı; depolama ile hesaplamanın ise ayrı cihazlara (mp3 çalar, kamera vb.) dağıtıldığı bir döneme dönmeliyiz. Günümüz mobil ekosistemi bize oyun konsolu satıyor ama bizim istediğimiz mobil Unix iş istasyonu

    • Dumb phone tarafında şu koşulları sağlayan bir cihaz aramıştım:

      1. Mobil hotspot sunması
      2. CardDAV desteği (kişi senkronizasyonu)
      3. Çağrı kaydı
        3 yıl öncesine kadar böyle bir cihaz bulamıyordunuz. Web sayfası ya da belgelerdeki bir bağlantıya tıklayıp arama başlatmak bile zordu
    • Aslında “nerd”lerle genel tüketicilerin oranını düşününce, nerd'lerin gerçekten mobil Unix iş istasyonu isteyip istemediğinden bile emin değilim. Ele geçirseler bile çoğunun bunu kullanacak becerisi ya da ihtiyacı yok. Bu pazar çok küçük, marangozlukta olduğu gibi niş üreticilerin doğması da zor

    • Böyle bir ürün var: https://www.punkt.ch/en/products/mp02-4g-mobile-phone/

    • Nerd'ler azınlık. Hacklenebilir makineler istiyorsanız bunu hem cüzdanınızla hem de siyasette yaptığınız tercihlerle göstermelisiniz

    • Linux'taki Modem Manager ile USB modem üzerinden ppp ve SMS (MMS de mümkün ama mmsd derlemesi uğraştırıcı) işini halletmek mümkün. Aslında gerçekten gereken şey telefon değil, bu tür bağlantı kabiliyetleri. Telefon ekosistemi artık şirketlere veri kiralamanız için kurulmuş bir uygulama ekosistemi. Buna teslim olmak zararınıza

  • Mevcut gidişatı tersine çevirmek için şunları savunuyorum

    1. WIPO Telif Hakkı Anlaşması'nın feshi
    2. DMCA'nın kaldırılması (özellikle 1201. madde yüzünden)
    3. Mülkiyet hakkı ve tamir hakkını güvence altına alan yasaların çıkarılması ve uygulanması
    4. Antitröst yasalarının uygulanması, yani tekel şirketlerin parçalanması
      1. madde (antitröst yasalarının uygulanması) konusunda, siyasi atamayla gelen savcıların bunu etkili biçimde yürüteceğine dair umudumu kestim. AT&T, Standard Oil, Microsoft (neredeyse), Google (belki) gibi birkaç örnek dışında çoğu zaman gevşek davranıldı. Çözüm sadece iki şey olabilir:
      2. Sherman Act için RICO benzeri bir “özel dava hakkı” tanınması; yani bireyler ya da kâr amacı gütmeyen kuruluşlar da doğrudan dava açabilsin (hükümet savcılarının fiili af yetkisi ortadan kalksın)
      3. Artan oranlı gelir vergisi uygulanması (ölçeğe verimsizlik eklemek). shell company üzerinden kaçışı önlemek için gerekli "common control" kuralları da zaten vergi hukukunda mevcut olduğundan bu oldukça etkili olur
    • Bu görüşe katılıyorum ve ne yazık ki bu tür yasaları ya da politikaları doğrudan oylayabileceğimiz bir mekanizma yok (biri özellikle engellemiş olmalı)

  • Google zaten birçok ülkede, özellikle Avrupa'da, tekelci uygulamalar nedeniyle sık sık dava ediliyor; böyleyken bu yönde ilerlemeyi açıkça seçmesi şaşırtıcı

    • Öte yandan gerçekten uygulanırsa, Cyber Resilience Act gibi düzenlemelere uyumu kolaylaştırabilir. Kapsam fiilen netleşirse faydalı olur

    • Yeni Avrupa Birliği düzenlemeleri Google'ı bu yönde hareket etmeye zorluyor

    • Sonuçta açgözlü milyarderlerin yönettiği bir şirket. Büyük şirketlerin hepsi bencil davranıyor. His şu: “Bu dev bir kulüp ve sen asla içine giremeyeceksin”

  • Topluluk bu meseleyi dolaylı yoldan çözmek isterse, açık kaynaklı genel amaçlı bir uygulama çalışma zamanı yapabilir; kullanıcı çalışma zamanının kendisini kimliği doğrulanmış bir geliştiriciye (örneğin Google'a devlet kimliği sunmuş biri) imzalatıp kurar, sonra istediği uygulamaları bunun içinde çalıştırır. apk içinde apk çalıştırmak mümkün olmayacağından, WASIX ya da WebView tabanlı bir çalışma zamanı da fikir olabilir. Buna “General Computation” bile denebilir. Google geliştirici ban'i gibi bir tavuk oyunu oynamaya kalkabilir ama bu da savaşın ne kadar netleştiğini ve işin ne kadar hicivlik olduğunu gösterir

    • Geliştiricilerin Google'a ya da başka bir şirkete kişisel verilerini vermek zorunda kalması doğru değil. Gerçek alternatif, kilidi açılmış bootloader ve özgür/açık kaynak bir işletim sistemi. Bunlar olmadan akıllı telefonun gerçek mülkiyeti sizde değildir

    • Böyle bir uygulama app store'dan "Jack Robinson" demeye kalmadan kaldırılır

    • Anlattığınız şey aslında imzalama kısmı dışında büyük ölçüde PWA (Progressive Web App) ile aynı

  • Artık tüm bilişim cihazlarının, 1 MIPS üzeri tüm mikroçiplerin ve yazılabilir depolama içeren donanımların yeniden programlanabilir olmasını yasal olarak zorunlu kılmanın zamanı geldi gibi. Böylece dijital atık oluşumu önlenebilir

    • Bu mantık tutmuyor. En kapalı platform olan iPhone'un ürün ömrü en uzun olanlardan biri. iPhone'lar alternatiflerine kıyasla ikinci elde de değerini daha uzun süre koruyor. Yani kilitli olma ile e-waste arasında tersine bir ilişki var. Sanırım eski telefonları yeniden programlamaktan söz ediyorsunuz ama bunu yapan insan sayısı çok az. Sadece kilitli sistemlerden hoşlanmıyorsanız bunu doğrudan savunun. E-waste bu konuda zayıf bir argüman

    • Sürücü kaynak kodunu açıklamamak da yasa dışı olmalı. Bunu gizli tutmanın tek bir makul gerekçesi olduğunu bile düşünmüyorum

    • Böyle bir yasayı geçirecek lobi gücünüz olup olmadığını sormak isterim. Karşı tarafta trilyon dolarlık çıkarlar var, bu yüzden gerçekçi ihtimal düşük

    • Gerçek hedef gerçekten "dijital atığı önlemek" ise, 8 yıllık eski bir iPhone'u yeniden programlayıp anlamlı şekilde kullanacak bir kullanıcı bulmak neredeyse imkânsız. CPU yavaş, batarya bitik olur. “Kullanıcı özgürlüğü” açısından anlamlı olabilir ama e-waste'i azaltma etkisine dair dayanak zayıf

    • Avrupa'daki siyasetçileri harekete geçirmek için, böyle bir düzenleme getirilmezse ülke çapında bir tehdit doğabileceğini gösteren güvenilir bir tehdit modeline ihtiyaç var (örneğin tanınmış bir siyasetçinin ailesine ait bilgilerin sızdırılıp terör saldırısına uğraması gibi). Bu tür tehditler eninde sonunda kabul görecek ve insanların tercihlerine göre bu tarih erkene de çekilebilir, gecikebilir de. Aksi halde bu, oyuncağını isteyen bir çocuğun huysuzluğu gibi görünür

  • Google'ın yaptığı değişikliğin diğer Android'leri de (ör. LineageOS, OxygenOS vb.) etkileyip etkilemeyeceğini merak ediyorum. Eğer çok etkilemiyorsa, Google'ın bu güç gösterisi alternatif Android dağıtımlarına hayat bile verebilir. Etkiliyorsa, muhtemelen Android'in fork edilmesi ya da tamamen yeni bir rakibin çıkması gerekecek

    • O kadar etkisi olacağını sanmıyorum. Ama özel ROM kurmanın giderek zorlaştığı doğru (bootloader kilidini açmanın engellenmesi) ve Avrupa gibi yerlerde bunu doğrudan yasaklamaya dönük yasa girişimleri de var. Pratikte bankacılık uygulamaları gibi gerekli uygulamaları özel ROM'larda çalıştırmak da giderek daha uğraştırıcı hale geliyor. attestation gibi engeller yükseldikçe kullanıcı sayısı azalacaktır

    • Google son dönemde Pixel 10'un kaynak kodu yayımlanmasını geciktiriyor ve ileride yeni cihazlarda bootloader kilidini açmayı engelleme yönünde ilerlemesi muhtemel görünüyor

  • Önümüzde dijital ortamın ikiye ayrıldığı bir gelecek beliriyor gibi. Bir cebimde kurumsal kontrol altındaki iletişim cihazı, diğer cebimde açık kaynaklı bir SBC (single-board computer) taşıyor olabilirim. Gizlilik ya da güvenlik konularına takıntılı biri değilim ama her değişim aşırı uçlara gidiyor. Şirketlerin dayattığı hizmetlerden artık gerçekten istediğim neredeyse hiçbir şey kalmadı. Eskiden arama gibi hizmetler gerçekten faydalıydı; şimdi hepsi bozuldu

  • Akıllı telefonlar yalnızca bir ürün değil; bankaların, operatörlerin, yazılım şirketlerinin de dahil olduğu üretim sisteminin bir parçası. Alternatif eninde sonunda bu sistemin dışından gelmek zorunda. Çin'in Huawei HarmonyOS'u mümkün bir seçenek gibi görünüyor ama ABD'de yasaklı. İçeriden güçlü bir alternatif çıksa bile, özel ROM dünyasında şu an gereken dikey örgütlenme gücü yok. Sonuçta böyle bir alternatifin de şirket ya da toplumsal ölçekte büyük bir organizasyona dönüşmesi gerekecek

    • Huawei gerçekten alternatif mi? Ama Huawei de artık bootloader kilidini açmaya izin vermiyor. İlgili haber. Dünyanın büyük şirketlerinin kullanıcıların telefonları üzerinde kontrol sahibi olmasını engellemesi medyada da gerektiği kadar işlenmiyor. Gücü denetleme fikri anlamsızlaşıyor

    • Neden bankalara yalnızca uygulama üzerinden erişilecek şekilde mecbur bırakılıyoruz?