Amsterdam’daki Ritman Library gizli ilimler kitaplarını dijitalleştirip çevrimiçi erişime açtı
(openculture.com)- Ritman Library koleksiyonundaki 2.178 adet occult kitap dijitalleştirilerek çevrimiçi erişime açıldı
- Dan Brown desteğiyle yürütülen bu proje, Hermetik temalara sahip nadir eski eserleri de içeriyor
- Eserlerin çoğu Latince, Almanca, Hollandaca, Fransızca gibi çeşitli Avrupa dillerinde yazılmış olmasıyla farklı dil kullanıcıları için de faydalı
- Büyü, simya, astronomi, felsefe gibi çeşitli disiplinlerle bağlantılı içerikler, dönemin bilgi alanlarının iç içe geçmiş yapısını gösteriyor
- Dijital kütüphane herkese açık olduğu için bilgi ve tarihten geniş ölçekte yararlanmak mümkün
Genel Bakış
- Amsterdam’daki Ritman Library’nin koleksiyonunda bulunan, 1900 öncesinde basılmış simya, astroloji, büyü ve ezoterik çalışmalar üzerine yaklaşık 2.178 eski kitap, kamuya açık biçimde dijitalleştirildi
- Proje, Dan Brown desteğiyle başlatıldı ve “Hermetically Open” adlı dijital eğitim projesinin bir parçası olarak yürütüldü
- Şu anda Ritman Library’nin çevrimiçi okuma salonu üzerinden herkes bu materyallere serbestçe erişebiliyor
Başlıca Özellikler ve Diller
- Dijitalleştirilen ezoterik kitaplar çeşitli Avrupa dillerinden oluşuyor; ağırlık Latince, ayrıca Almanca, Hollandaca ve Fransızca da bulunuyor
- Kullanıcılar dil filtreleri sayesinde, Cambridge ve London gibi yerlerde yayımlanmış İngilizce materyalleri daha kolay bulabiliyor
- Kitaplar ağırlıklı olarak simya, astroloji, mistisizm, felsefi tartışmalar ve tıbbi uygulamalar gibi geniş bir içerik yelpazesi sunuyor
- Üslup ve yazım, modern döneme kıyasla daha çeşitli ve sıra dışı; örneğin long s ve eski yazım biçimleri sıkça görülüyor
İçeriksel Özellikler
- Bu kitaplarda bitkiler, hayvanlar ve gök cisimleriyle ilgili büyüsel ilişkilerin izlenmesi, isim çözümlemeleri, astroloji, dilbilimsel etimoloji araştırmaları, numerolojik tartışmalar, felsefi şiir, erken dönem psikoloji, kişilik sınıflandırmaları ve şifrelenmiş mitolojik ile tıbbi bilgiler yer alıyor
- Popüler medyada sık görülen “büyü kitabı = tarif kitabı” izleniminin aksine, bunlar gerçekte çok daha karmaşık ve bütünleşik bilgi derlemeleri
- Aleister Crowley ve Madame Blavatsky gibi yorumcuların etkisine aşina olan okurlar, çeşitli formülleri ve şemaları fark edebilir
- Avrupa’da modern öncesi dönemde teoloji, felsefe, tıp ve doğa bilimleri ile ezoterik çalışmalar ve simya arasındaki ayrım bugünkü kadar belirgin değildi
- Örnek olarak Isaac Newton da matematikçi, bilim insanı ve simyacı kimlikleriyle farklı alanlar arasında çalışan bir figürdü
Kullanım ve Önemi
- Bu projeyle, uzun yıllar rafların köşelerinde kalan önemli eski eserler herkesin kullanabildiği dijital varlıklara dönüştü
- Avrupa düşünce tarihi, mistisizm ve klasik bilgi ile modern bilgi arasındaki ilişkileri araştırmak için oldukça faydalı
- Ritman Library dijital koleksiyonu, felsefe, teoloji, doğa bilimleri ve ezoterik çalışmalar arasındaki sınırları aşan zengin materyalleri tek bakışta inceleme olanağı sunuyor
Kaynak Notları
- Ezoterik ses kayıtları arşivi, 18. yüzyıl kara büyü rehberi, Isaac Newton’un simya reçeteleri, Aleister Crowley’nin ses kayıtları ve çizimleri gibi ek materyaller Open Culture üzerinden de görülebilir
1 yorum
Hacker News görüşleri
Agrippa bir hukukçuydu ve güçlü feminist eğilimlere sahipti; Avrupa genelinde cadılıkla suçlanan kadınları savunmuş biriydi
"Three Books", aynı zamanda 'occult' adlandırmasının çıkış noktası sayılır
Benim kişisel olarak daha çok sevdiğim isim ise Marsilio Ficino. Hatta Ficino'nun heykeli kütüphane girişinde duruyor
Ficino, Cosimo Medici (modern bankacılığın kurucu figürlerinden biri) tarafından istihdam edilip Platon'u ve Doğu Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra gelen mistik metinleri çevirmiş kişiydi
1497'de "De Mysteriis" adlı eseri yayımladı; burada tanrı, şeytan, kahramanlar ve ruha dair Yeni Platoncu bir anlayışı ele alıyor — bunlar arasında tanrıların ve şeytanların, hatta ruhun bile ('ilahi varlıklar içinde en düşük katman') duyulara sahip olmadığını savunuyor.
Bu arada, bu fikir "K Pop Demon Hunters" adlı eserde de anılıyor
Orada da şeytanın hissedebilen bir varlık olup olmadığı, yoksa sadece bir 'duygu yığını' mı olduğu tartışılıyor
Antik Pisagorcu gelenekte bilinç ya da duyunun, maddi olmayan ruh ile maddi bedenin etkileşiminden doğduğu düşünülürdü
Bu 'üç dünya' fikri Roger Penrose'un "Road to Reality" eserinde de geçiyor
Açıklamaya göre maddi dünya bilinç dünyasını, bilinç fikirler dünyasını — örneğin matematiği — ve o da yeniden maddi dünyayı doğuruyor
Sonuçta, henüz keşfedilmemiş eski bilgeliklerin ve fikirlerin son derece bol olabileceğini unutmamak gerek
Tüm kitaplar akademisyenler tarafından tam anlamıyla okunmuş değildir
Belki de bunun için yapay zekanın yardımına ihtiyaç vardır
Penrose, maddi dünya → bilinç dünyası → fikirler dünyası (matematik dahil) → maddi dünya yapısını açıklıyor
Buna benzer bir kavram Hermetik Kabala'da "dört dünya" olarak görülür:
eylem/madde dünyası, psikoloji/düşünce/duygu/öz-bilinç dünyası, yaratıcılık dünyası ve arketipsel soyutlama dünyası
Hermetik etki, "ruh/zihin" denen üç maddi olmayan dünyanın maddi bedenle eşit ya da en azından onunla iç içe olduğunu öne sürer
Yani "yukarıda nasılsa aşağıda da öyle, aşağıda nasılsa yukarıda da öyle" türünden bir karşılıklı bağlılık
Bu konuda 20. yüzyıldan başvuru kitapları olarak
The Three Initiates'ın "The Kybalion", Dion Fortune'un "Mystical Qabalah", Crowley'nin "Liber 777"
ve daha okunabilir hale getirilmiş Eshelman'ın "Liber 776 1/2" eserlerini öneririm
Israel Regardie'nin "The One Year Manual" ve "The Middle Pillar" kitapları da okült çalışmaları psikoloji ve şifa diliyle uygulamak açısından faydalı
Kelimelerin anlamını doğru kavramak son derece önemli
Aslında Penrose, fikirler dünyasının birincil olduğunu açıkça belirtiyor
Craig bilincin birincil olduğunu düşünürken Penrose böyle düşünmüyor
İlgileniyorsanız Penrose'un "üç dünya" kavramını ele alan şu videoya bakabilirsiniz YouTube linki
Bu tür materyaller çevrimiçi erişilebilir hale gelirse, kimya, metalurji ve fiziğin erken dönem araştırma tarihine dair çalışmalar tamamen değişebilir
'Okült felsefe', ortaçağ toplumunun doğal dünyayı anlamak için kullandığı çerçeveden ibaretti
Kalan yarısı ise madde merkezli kavramların arkasına felsefe ve maneviyatı gizler (örnek olarak Masonluk)
Bence bu tür kitaplar LLM'ler için ya yararsız ya da hatta zararlı olabilir
Ama bu kitapların içindeki gizli mücevher gibi sanat eserlerini ya da ilginç görselleri bizzat bulmak gerçekten zahmetli
En azından kapak sayfaları görünen bir listeyi kaydırırken bile harika tasarımlar görebiliyorsunuz, ama metinlerin çoğu okuyamadığım dillerde olduğu için onları yeterince takdir etmek zorlaşıyor
Bu iş için agentic AI, kitabı gezip ilk sayfanın ötesindeki gizli sanat eserlerini bulmak üzere biçilmiş kaftan gibi görünüyor
Simyaya ilgi duyarak ilgili sembol ve mühürleri de incelemiştim, ama sonunda dönem ve sınıflandırma fark etmeksizin ilginç materyallerin iyi korunduğunu, estetik değeri düşük olanların ise doğal olarak elendiğini fark ettim
Unicode'da da simya sembolleri var; bu da yalnızca en iyilerinin seçilmesinin bir sonucu
Özellikle U+1F756, 'gübre için simya sembolü' 🝖 beni etkiliyor
Büyük haber medyasında sanatçı temsilî görseli bizzat çizdiğinde, her tasarım kararının nedenini ve sembolizmini hep düşünüyorum
En iyi medya kuruluşları, temsilî görselle makalenin genel havasını ve mesajını kusursuz biçimde yansıtır
Atlantic yaratıcılığıyla öne çıkar, The Economist ise en ayırt edici kapak tasarımlarını üretir
Ama bu ince sanatsal unsurlar kitlesel ölçekte neredeyse hiç konuşulmaz; bu yüzden bana daha da açık seçik gizlenmiş bir okült his verir
Bu kitap kapaklarının görsel dili de buna benziyor. Yazarların iletmek istediği ima ve mesajlara dair bir davet almışım gibi hissettiriyor